thumb|Grób Jerzego Artysza na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Jerzy Artysz (ur. 18 listopada 1930 w Sochaczewie, zm. 22 lipca 2024 w Warszawie) – polski śpiewak operowy (baryton), pedagog muzyczny.
Życiorys Absolwent VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana w Warszawie (1950 r.). Studiował śpiew pod kierunkiem Marii Halfter i grę na skrzypcach w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie. Klasę śpiewu ukończył z wyróżnieniem w 1959 r. Studia wokalne uzupełnił dwukrotnym kursem u w Mediolanie. Był laureatem międzynarodowych konkursów wokalnych w Moskwie (1957 r.), ’s-Hertogenbosch (1958 – wyróżnienie), Tuluzie (1959 r.) i Genewie (1960 r. – II nagroda).
Debiutował jako student na scenie operowej w Łodzi, z którą współpracował w latach 1958–1963. W okresie 1964–1990 był solistą Teatru Wielkiego w Warszawie, później poświęcił się pracy pedagogicznej za granicą. Współpracował również z Warszawską Operą Kameralną.
Koncertował w wielu państwach Europy, a także w Izraelu, Kanadzie i USA. Współpracował z wybitnymi dyrygentami i występował z wieloma znakomitymi śpiewakami. W 1986 kreował partię Edypa w prapremierze opery Edyp i Jokasta Josepa Solera w Teatro Liceu w Barcelonie.
Wykonywał partie wokalne Jozuego w filmie muzycznym Jutro (1973 r.) w reż. Bogdana Hussakowskiego.
Od 1975 był profesorem w Akademii Muzycznej w Warszawie. Zapraszany był jako juror międzynarodowych konkursów wokalnych w Barcelonie, Busseto, Genewie i Tuluzie. W latach 1990–1994 był dyrektorem artystycznym Escola d’Opera (szkoły operowej) w Barcelonie. Członek Polskiego Stowarzyszenia Pedagogów Śpiewu.
Pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 31-wprost-6-16).
Odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (12 lutego 2010)M.P. z 2010 r. nr 31, poz. 440, „za wybitne zasługi dla kultury polskiej, za osiągnięcia w twórczości artystycznej oraz działalności pedagogicznej”., Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (20 września 2011), Medal Polonia Mater Nostra Est (2003). Złota odznaka honorowa „Za Zasługi dla Warszawy” (1989)Syrenki dla wybitnych Warszawiaków, "Słowo Powszechne", nr 110, 7 czerwca 1989, s. 7.
Nagrody i wyróżnienia 1979 r. – Nagroda Związku Kompozytorów Polskich za wybitne osiągnięcia artystyczne w dziedzinie wokalistyki oraz za wielki wkład w propagandę muzyki współczesnej w kraju i za granicą, 1981 r. – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki II stopnia za osiągnięcia artystyczne w dziedzinie wokalistyki ze szczególnym uwzględnieniem roli Dzaresa w operze Paria Stanisława Moniuszki w Teatrze Wielkim w Warszawie, 2004 r. – Nagroda „Orfeusza” przyznana przez Stowarzyszenie Polskich Artystów Muzyków za najlepsze wykonanie dzieła polskiego kompozytora podczas Festiwalu „Warszawska Jesień” (Ładnienie Pawła Mykietyna), 2005 r. – Dyplom uznania Ministra Kultury z okazji Dnia Artysty Śpiewaka, 2006 r. – Nagroda „Ariona” przyznana przez Sekcję Teatrów Muzycznych, Opery, Operetki, Baletu i Musicalu ZASP za całokształt twórczości scenicznej w dziedzinie teatru muzycznego.
Spektakle (wybór) 1957, 1963 – Carmen jako Morales 1960, 1971 – Cyrulik sewilski jako Figaro 1960 – Faust jako Walentyn 1961 – Casanova jako Hr. Ksawery Branicki 1962 – Opowieści Hoffmanna jako Schlehmil 1962, 1967 – Cyganeria jako Marceli 1962 – Pajace jako Silvio 1963 – Telefon, czyli miłość we troje jako Jan 1967 – Bunt żaków jako Tomasz Kurzelowita 1967, 1968 – Eugeniusz Oniegin jako Eugeniusz Oniegin 1968 – Madame Butterfly jako Sharpless 1970 – Wesele Figara jako hrabia Almaviva 1972 – Straszny dwór jako Maciej 1974 – Tannhäuser jako Wolfram von Eschenbach 1974 – Chłopi jako Antek 1975, 2003 – Falstaff jako Falstaff 1978 – Edyp jako Edyp 1980 – Paria jako Dżares 1982 – Manekiny jako Jakub 1984 – Poławiacze pereł jako Zurga 1985 – Macbeth jako Macbeth 1986 – Aida jako Amonastro 1987 – Traviata jako Georges Germont 1987 – Mistrz i Małgorzata jako Piłat; Iwan Groźny 1988 – Dama pikowa jako książę Jelecki 1989 – Zmierzch bogów jako Gunter 2001 – Ignorant i szaleniec jako ojciec 2007 – Henryk VI na łowach jako król Henryk VI
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne Jerzy Artysz na zdjęciach w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci VI Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Reytana w Warszawie Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina Kategoria:Laureaci Dorocznej Nagrody Związku Kompozytorów Polskich Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Ludzie urodzeni w Sochaczewie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Polonia Mater Nostra Est Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Polscy pedagodzy muzyczni Kategoria:Polscy śpiewacy operowi Kategoria:Polskie barytony Kategoria:Urodzeni w 1930 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina Kategoria:Ludzie teatru związani z Łodzią Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Zmarli w 2024