Operacja Silne Wsparcie – operacja wojskowa przeprowadzana przez Wojska Obrony Terytorialnej (WOT) na terenach objętych stanem wyjątkowym i poza nim, na pograniczu polsko-białoruskim, której celem jest wsparcie władz oraz społeczności lokalnych, a także działań Straży Granicznej w obliczu kryzysu migracyjnego.
Operacja rozpoczęła się 3 września 2021 roku na mocy decyzji ministra obrony narodowej Mariusza Błaszczaka z 2 września 2021 roku.
Tło operacji Aleksandr Łukaszenka został oskarżony o fałszerstwa wyborcze podczas wyborów prezydenckich w 2020 roku przez społeczność międzynarodową i białoruską opozycję. Stany Zjednoczone, Unia Europejska, Wielka Brytania nie uznały Łukaszenki za prezydenta. Ogłoszone wyniki wyborów doprowadziły do masowych protestów na Białorusi, które były tłumione przez białoruskie służby bezpieczeństwa. Po wyborach prezydenckich liderka opozycji Swiatłana Cichanouska uciekła na Litwę.
23 maja 2021 doszło do przymusowego lądowania w Mińsku samolotu linii lotniczych Ryanair, który docelowo leciał do Wilna. Powodem była fałszywa, jak się później okazało, informacja o znajdującej się na jego pokładzie bombie. W rzeczywistości samolot był zmuszony do lądowania, ponieważ na jego pokładzie znajdował się Raman Pratasiewicz, aktywista opozycyjny. Po wylądowaniu Pratasiewicz został aresztowany wraz z partnerką. W związku z tymi wydarzeniami Unia Europejska nałożyła na Białoruś sankcje gospodarcze, z powodu których, jak przyznał Alaksandr Łukaszenka, białoruskie władze rozpoczęły przerzucanie nielegalnych imigrantów na terytorium Unii Europejskiej.
2 września prezydent Andrzej Duda wydał decyzję o wprowadzeniu stanu wyjątkowego w przygranicznym pasie z BiałorusiąRozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 września 2021 r. w sprawie wprowadzenia stanu wyjątkowego na obszarze części województwa podlaskiego oraz części województwa lubelskiego. .. Odbyło się to na wniosek rządu w związku sytuacją na granicy polsko-białoruskiej, gdzie dochodziło do coraz częstszych prób nielegalnego przekroczenia granicy. 30 września Sejm zdecydował o przedłużeniu stanu wyjątkowego w Polsce.
Przebieg operacji Rozpoczęcie i cele 2 września minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak podjął decyzję o rozpoczęciu operacji o nazwie „Silne Wsparcie”. 3 września żołnierze Wojsk Obrony Terytorialnej podjęli działania na terenie objętym stanem wyjątkowym przy granicy polsko-białoruskiej.
Początkowym celem operacji było wsparcie społeczności lokalnych i władz samorządowych na terenach objętych stanem wyjątkowym – 183 miejscowości.
Siły Do przeprowadzenia operacji „Silne Wsparcie” zostały oddelegowane:
1 Podlaska Brygada Obrony Terytorialnej 2 Lubelska Brygada Obrony Terytorialnej Zespół Działań Cyberprzestrzennych WOT Wydział Operacji Informacyjnych Dowództwa WOT
Wraz z rozwojem sytuacji na granicy do operacji zostały włączone:
Grupy Rozpoznania Obrazowego WOT Grupy Poszukiwawczo-Ratownicze K9 WOT (GPR K9 WOT)
Działania Początkowo żołnierze WOT przeprowadzali spotkania z mieszkańcami i władzami lokalnymi w 183 miejscowościach objętych stanem wyjątkowym, aby rozpoznać ich potrzeby w zakresie bezpieczeństwa, informować o wydarzeniach na granicy i budować poczucie bezpieczeństwa. W związku z tym, iż w tym samym czasie trwały rosyjsko-białoruskie ćwiczenia „Zapad 2021”, to do działań w ramach operacji oddelegowano Wydział Operacji Informacyjnych Dowództwa WOT i Zespół Działań Cyberprzestrzennych WOT. Ich zadaniem było przeprowadzanie szkoleń z zakresu cyberbezpieczeństwa, rozpoznania i walki z dezinformacją, bezpieczeństwa systemów teleinformatycznych na poziomie społeczności lokalnych. Informatycy WOT zostali zobowiązani do przeprowadzenia audytów bezpieczeństwa urzędów i instytucji publicznych.
13 września WOT uruchomił specjalną infolinię dla mieszkańców obszarów objętych stanem wyjątkowym.
Grupy Rozpoznania Obrazowego WOT wspierają również funkcjonariuszy Straży Granicznej poprzez patrolowanie przygranicznych terenów bezzałogowymi statkami powietrznymi FlyEye.
Żołnierze WOT wchodzili również w skład łączonych patroli granicznych z funkcjonariuszami Straży Granicznej. 2 Lubelska Brygada OT wraz z Nadbużańskim Oddziałem Straży Granicznej prowadzą patrole wodne na Bugu. Żołnierze Lubelskiej Brygady OT rozpoczęli w ramach operacji pilotażowy program wykorzystania konnych patroli ze względu na warunki terenowe pogranicza. Ponadto żołnierze WOT odbywają piesze dzienno-nocne patrole na granicy w celu monitorowania granicy i poszukiwania grup migrantów, którzy przekroczyli nielegalnie granicę. W momencie wykrycia takiej grupy żołnierze zatrzymują ją, dostarczają żywność i przekazują patrolowi Straży Granicznej. Patrole piesze są wspierane również przez Grupy Poszukiwawczo-Ratownicze K9 WOT z nawigatorami i psami służbowymi.
Od 12 października, na wniosek Nadbużańskiego Oddziału Straży Granicznej, żołnierze 2 Lubelskiej Brygady OT rozstawiają na granicy maszty oświetleniowe mające na celu poprawić widoczność na najczęściej patrolowanych odcinkach granicy. Wcześniej maszty były ustawiane również w miejscowościach.
8 listopada, o godzinie 10:30 Dowództwo WOT ogłosiło alert gotowości, który objął ok. 8000 żołnierzy z brygad OT z województw: podlaskiego, lubelskiego i warmińsko-mazurskiego. Powołanie w trybie natychmiastowego wstawiennictwa do 24 godzin objęło Brygady OT w województwach: pomorskim, kujawsko-pomorskim, łódzkim, świętokrzyskim, podkarpackim i małopolskim. Tego samego dnia żołnierze dwóch batalionów lekkiej piechoty z Białegostoku i Hajnówki z 1 Podlaskiej Brygady OT zostali wezwani do swoich jednostek w trybie alarmowym.
W związku z tym, iż 9 listopada białoruskie służby przetransportowały nad granicę w rejonie Kuźnicy duże grupy migrantów, postanowiono, że dodatkowe Grupy Rozpoznania Obrazowego WOT będą oddelegowane do wsparcia Straży Granicznej. W związku z próbą siłowego przekroczenia przez migrantów tego samego dnia WOT ogłosił wzmożenie działań mających na celu wsparcie Straży Granicznej w rejonie Kuźnicy.
W grudniu 2021 roku rzecznik prasowy WOT podał do wiadomości, że do grudnia żołnierze WOT przeprowadzili 6000 patroli pieszych i konnych, na rzece Bug przeprowadzili 700 patroli wodnych, a Grupy Rozpoznania Obrazowego wykonały 300 lotów bezzałogowymi statkami powietrznymi. Łącznie do operacji oddelegowanych było w tym czasie 2500 żołnierzy WOT.
W kwietniu 2022 roku podano, że w ramach operacji bezzałogowe statki latające na granicy polsko-białoruskiej wzięły udział w 500 operacjach rozpoznawczych, co dało 1000 godzin lotów. 70% z tego czasu stanowiły misje wykonywane nocą. W kwietniu 2022 roku na granicę oddelegowanych było 2000 żołnierzy.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Wojska Obrony Terytorialnej Kategoria:Operacje militarne inne niż wojna Kategoria:Operacje wojskowe po roku 1990 Kategoria:Stosunki polsko-białoruskie Kategoria:2021 w Polsce Kategoria:2022 w Polsce Kategoria:2023 w Polsce