Motocyklowe mistrzostwa świata (ang. Grand Prix motorcycle racing) – najbardziej prestiżowe na świecie zawodowe wyścigi motocyklowe, odpowiednik samochodowej Formuły 1, nazywane też „klasą królewską”, organizowane przez Międzynarodową Federację Motocyklową (FIM). Rozgrywane są od 1949 roku. Pierwszym wyścigiem zaliczanym do tego cyklu był wyścig o Tourist Trophy Wyspy Man. W zawodach tych uczestniczyli zawodnicy, którzy startowali na motocyklach o pojemności 250 cm³, 350 cm³ oraz 500 cm³. Ta ostatnia była najważniejszą kategorią do 2001 roku, kiedy to zastąpiona została klasą MotoGP. Pierwszym mistrzem świata w najwyższej klasie był Leslie Graham pochodzący z Wielkiej Brytanii.

Mistrzostwa obecnie składają się z 19 wyścigów tzw. Grand Prix, odbywających się na kontynentach: europejskim, amerykańskim, azjatyckim oraz w Australii. Zawodnik, który zdobędzie najwięcej punktów podczas wszystkich wyścigów, zdobywa mistrzostwo świata.

„Królewska klasa” jest poligonem do testowania najnowszych technologii z dziedziny konstrukcji motocykli i ich opon. Motocykle te mają masę od 135 do 165 kg (w zależności od liczby cylindrów), silniki benzynowe o pojemności 1000 cm³, osiągające moc do ok. 250 KM i prędkości do 350 km/h. W 2016 roku Andrea Iannone na torze w Mugello osiągnął prędkość 354,9 km/h, co było rekordem prędkości w MotoGP. Obecny rekord wynosi 366,1 km/h i pierwszy raz został uzyskany w 2023 roku na torze w Mugello przez Brada Bindera. Hałas o natężeniu 130 decybeli, jaki wytwarzają, zmusza kierowców do używania stopperów.

W sezonach 2007–2011 wszystkie motocykle w najwyższej klasie były wyposażone w silniki o pojemności zmniejszonej z 990 cm³ do 800 cm³. Powodem były zbyt wysokie prędkości osiągane na torze przez zawodników. Kolejnym była śmierć w 2003 roku japońskiego motocyklisty Daijiro Kato po wypadku na japońskim torze Suzuka.

Obecnie (zgodnie ze stanem na 2017 rok) w MotoGP uczestniczy 6 producentów: Yamaha, Honda, Ducati, Suzuki, Aprilia oraz KTM.

Od sezonu 2012 pojemność motocykli w klasie MotoGP wynosi 1000 cm³. W sezonie 2025 w sezonie MotoGP będzie rekordowa liczbą 22 wyścigów rozgrywanych w 18 krajach na pięciu kontynentach

Sezon 2026 jest ostatnim sezonem ery silników o pojemności 1000 cm³ w klasie MotoGP. Od 2027 roku planowane jest wprowadzenie nowych przepisów technicznych, obejmujących m.in. zmniejszenie pojemności silników do 850 cm³. Zmiana ta ma ograniczyć osiągi motocykli, poprawić bezpieczeństwo i zwiększyć znaczenie efektywności konstrukcyjnej oraz aerodynamikihttps://www.reuters.com/sports/motogp-takes-over-downtown-kuala-lumpur-glitzy-season-launch-2026-02-07.

Współczesne motocyklowe mistrzostwa świata mają charakter globalny. Kalendarz sezonu 2026 obejmuje 22 rundy rozgrywane na pięciu kontynentach, a do terminarza powróciło Grand Prix Brazylii. Rozbudowa kalendarza pokazuje rosnące znaczenie rynków pozaeuropejskich oraz komercyjny rozwój MotoGP jako międzynarodowej serii wyścigowej.

Historia Początki thumb|300px|Mapa przedstawiająca państwa, z których startowali zawodnicy we wszystkich klasach motocyklowych mistrzostw świata Pierwsze wzmianki jakie ukazały się na temat szosowych wyścigów motocyklowych przypadają na koniec XIX w. we Francji. W 1949 r. FIM stworzyła jednolite przepisy torowych wyścigów motocyklowych oraz zorganizowała motocyklowe mistrzostwa świata.

Zasady rozgrywania zawodów uległy znacznym zmianom na przestrzeni 50 lat. Już w 1946 roku podczas wyścigów motocyklowych zabroniono stosowania specjalnych paliw oraz silników z turbodoładowaniem, a w 1958 roku zabroniono stosowania owiewek „typu lotniczego”.

Podczas ostatniego półwiecza motocykle tak ewoluowały, iż zmusiło to FIM do znaczących zmian w regulaminie. Dotyczy to głównie zastosowania nowych materiałów konstrukcyjnych zmniejszających masę pojazdów oraz elementów poprawiających jego dynamikę. Przez długi czas ramy motocykli były wykonywane z rur i elementów stalowych, ale pod koniec lat 70. XX w. dominować zaczęły konstrukcje aluminiowe. Najnowszym osiągnięciem techniki motoryzacyjnej jest coraz szersze i powszechniejsze stosowanie włókien węglowych, które z powodzeniem zastępują tradycyjne tworzywa sztuczne i metale. Stosowane są one głównie do produkcji owiewek, wsporników, błotników czy tarcz hamulcowych.

Wraz z rozwojem motocykli styl jazdy również uległ zmianie w porównaniu z tym z lat 50. i 60. Obecnie dominującym stylem jazdy jest tzw. „wysunięte biodro”. Technika ta polega na maksymalnym przesunięciu masy ciała do wewnątrz zakrętu. Jako pierwszy ten sposób jazdy zaprezentował Fin Jarno Saarinen. Dzięki znaczącemu postępowi w konstrukcji opon i zawieszeń motocykli jazda z wysuniętym biodrem stała się powszechnym sposobem na jeszcze szybszą jazdę.

Kalendarium thumb|300px|Klasy składowe MMŚ na przestrzeni lat 1949: Start motocyklowych mistrzostw świata. 1957: Gilera, Mondial i Moto Guzzi wycofują się na koniec sezonu. 1958: MV Agusta wygrywa klasyfikacje indywidualną i drużynową we wszystkich 4 klasach. Zabronienie stosowania owiewek „typu lotniczego”. 1959: MV Agusta broni wszystkich 8 mistrzostw. Honda debiutuje w TT Wyspy Man. 1960: MV Agusta ponownie broni wszystkich tytułów. 1961: Gary Hocking zostaje pierwszym mistrzem świata klasy 500 cm³ pochodzącym spoza Europy. 1962: Wprowadzenie klasy 50 cm³. 1964: John Surtees wygrywa w Formule 1 i zostaje jedynym zawodnikiem w historii, który został mistrzem świata w Formule 1 i MMŚ. 1966: Pierwsze mistrzostwo świata Giacomo Agostiniego Honda wygrywa wszystkie 5 klas drużynowo. 1967: Ostatni rok z nieograniczoną liczbą cylindrów. 1968–1972: Giacomo Agostini (MV Agusta) wygrywa klasę 500 cm³ i 350 cm³ pięć razy z rzędu (w latach 1968–1970 wygrywa wszystkie 54 wyścigi tych klas, w których startował). 1972: Śmierć Gilberto Parlottiego w TT Wyspy Man, bojkot czterech ostatnich rund przez zawodników ze względu na bezpieczeństwo. 1973: Śmierć Jarno Saarinena i Renzo Pasoliniego podczas GP Włoch na Monzy. 1975: Giacomo Agostini (Yamaha) po raz ostatni wygrywa klasę 500 cm³. Yamaha jest pierwszym teamem spoza Europy, który wygrywa mistrzostwo. 1976: Barry Sheene wygrywa pierwsze mistrzostwo dla Suzuki. TT Wyspy Man znika z kalendarza motocyklowych mistrzostw świata. 1977: Giacomo Agostini kończy karierę. GP Wielkiej Brytanii wchodzi do kalendarza zamiast TT Wyspy Man. 1978–1980: Kenny Roberts wygrywa klasę 500 cm³ (w 1978 roku wygrywa jako debiutant w najwyższej klasie). 1980: Patrick Pons i Malcolm White (pasażer Phila Love’a w klasie sidecar) giną w GP Wielkiej Brytanii. 1982: Yamaha jako pierwsza używa silników V4. 1982: Jock Taylor (pasażer Benga Johanssona w klasie sidecar) ginie w GP Finlandii, które po sezonie opuszcza kalendarz MotoGP. 1982: Klasa 350 cm³ opuszcza MMŚ. 1984: Michelin dostawcą opon, klasa 50 cm³ zmienia się w klasę 80 cm³. 1987: Tzw. „Push start” (startującego zawodnika pchają mechanicy) został zakazany. 1988: Zostaje wprowadzony hamulec tarczowy. 1988: Alfred Heck (pasażer Andreasa Räckego) ginie w GP Francji. 1989: Iván Palazzese (Aprilia) ginie w klasie 250 cm³ w GP Niemiec na Hockenheim. 1990: Klasa 80 cm³ opuszcza MMŚ. 1993: Shin’ichi Itō przekracza prędkość 320 km/h na Hockenheim. 1993: Nobuyuki Wakai (Suzuki) ginie w klasie 250 cm³ w GP Hiszpanii. 1994: Simon Prior ginie w wypadku 7 sidecarów w GP Niemiec. 1996: Wycofanie klasy sidecar po sezonie. thumb|Casey Stoner 1998: Przejście na paliwo bezołowiowe. 2000: Kenny Roberts Jr. wygrywa ostatnie mistrzostwo dla Suzuki. 2001: Valentino Rossi wygrywa swoje pierwsze mistrzostwo w najwyższej klasie. 2002: MotoGP zastępuje klasę 500 cm³. 2003: Daijirō Katō ginie uderzając w barierę w GP Japonii w klasie MotoGP. 2004: Makoto Tamada wygrywa pierwszy wyścig dla opon Bridgestone (GP Brazylii). 2007: Casey Stoner wygrywa ostatnie mistrzostwo dla Ducati. Pojemność silnika motocykla MotoGP jest ograniczona do 800 cm³. 2008: Dunlop wycofuje się z MotoGP. 2009: Jak na razie ostatnie mistrzostwo świata wywalczone przez Valentino Rossiego. Michelin wycofuje się z MotoGP, Bridgestone zostaje jedynym dostawcą opon. Kawasaki zawiesza działalność w MotoGP. Dani Pedrosa ustanawia rekord prędkości 349,288 km/h na Mugello. 2010: Moto2 zastępuje klasę 250 cm³. Shoya Tomizawa ginie w GP San Marino Moto2. 2011: Marco Simoncelli ginie w wyścigu MotoGP w Malezji. Suzuki wycofuje się z MotoGP na koniec sezonu. 2012: Moto3 zastępuje klasę 125 cm³. Zwiększenie pojemności silników motocykla MotoGP do 1000 cm³. 2013: Marc Márquez najmłodszym mistrzem świata i zostaje pierwszym debiutantem od 1978 roku, który zdobył mistrzostwo świata w najwyższej klasie. Marc Márquez zalicza wypadek przy prędkości 338 km/h (przeciążenie wynosiło ponad 25G) na torze Mugello, jest to „najszybszy” wypadek w historii MotoGP, zawodnikowi nic się nie stało. Zostaje wprowadzony dwuczęściowy format kwalifikacji w klasie MotoGP. 2014: Likwidacja CRT na rzecz klasy Open. Nowy rekord prędkości: Andrea Iannone na torze Mugello osiągnął prędkość 349,6 km/h. Do sezonu 2014 włącznie wyścigi rozgrywano na 71 torach. 2015: Suzuki wraca do MotoGP. 2016: Michelin głównym dostawcą opon klasy MotoGP, likwidacja klasy Open. Luis Salom ginie w treningu przed GP Katalonii w klasie Moto2. Stawkę opuszcza mistrz świata z 2006 roku Nicky Hayden. 2017: KTM startuje w klasie Moto GP. 2018: Karierę kończy Dani Pedrosa. 2019: Szósty mistrzowski tytuł Marqueza, trzecie wicemistrzostwo z rzędu Dovizioso, Jorge Lorenzo kończy wyścigową karierę. Klasa Moto2 zmienia jednostki napędowe na firmę Triumph o pojemności 750 centymetrów sześciennych. 2020: Joan Mir i ekipa Suzuki zdobywają tytuły mistrzowskie. 2021: Fabio Quartararo pierwszym francuskim mistrzem świata, Ducati mistrzem konstruktorów. Siedmiokrotny mistrz świata klasy królewskiej, Valentino Rossi, kończy wyścigową karierę. 2022: Francesco Bagnaia drugim w historii Ducati mistrzem świata, Aprilia zostaje w pełni fabrycznym teamem, Andrea Dovizioso zakończył karierę. Suzuki po raz drugi opuszcza klasę królewską. 2023: Bagnaia broni tytuł mistrzowski w klasyfikacji kierowców, natomiast Ducati w klasyfikacji konstruktorów, satelicka ekipa Ducati, Pramac Racing, wywalczyła tytuł mistrzów wśród zespołów, po raz pierwszy wprowadzono do rywalizacji wyścigi sprinterskie, Aprilia zyskała ekipę satelicką. 2024: Jorge Martin (Prima Pramac) po raz pierwszy w karierze został motocyklowym mistrzem świata w klasie MotoGP. Jest pierwszym w historii zawodnikiem, który wygrał, reprezentując satelicką ekipę. Korzystał jednak z fabrycznego motocykla. Pecco Bagnaia przegrał różnicą zaledwie dziesięciu punktów, mimo że wygrał aż 11. z 20. rozegranych wyścigów. 2025: Marc Marquez wywalczył siódme mistrzostwo świata MotoGP w karierze, czym wyrównał rekord Valentino Rossiego. Jest to pierwsze trofeum Hiszpana w barwach fabrycznego Ducati. Tytuł wywalczył podczas GP Japonii, na pięć rund przed zakończeniem sezonu. Mimo opuszczenia aż czterech eliminacji, zakończył sezon z przewagą stu punktów nad Alexem Marquezem. Po raz pierwszy w historii MŚ bracia zakończyli sezon na dwóch pierwszych miejscach w klasyfikacji generalnej. Podium dopełnił Włoch Marco Bezzecchi, reprezentujący barwy Aprilia.

W historii wszystkich kategorii MMŚ wszystkie miejsca na podium jednego wyścigu zajmowali reprezentanci Włoch, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Argentyny, USA, Francji, Hiszpanii i Japonii.

Mistrzowie 500 cm³/MotoGP

thumb|Marc Márquez i Valentino Rossi podczas GP Wielkiej Brytanii 2013 thumb|Jorge Lorenzo podczas GP Portugalii 2011 thumb|Loris Capirossi, Nicky Hayden i Valentino Rossi podczas GP Malezji 2005 thumb|GP Włoch 2003 thumb|Kevin Schwantz podczas GP Japonii 1993 thumb|Wayne Rainey podczas GP Japonii 1989 thumb|Giacomo Agostini podczas GP Niemiec 1976 thumb|Holenderskie TT w 1960 roku