Bruntál (niem. Freudenthal, łac. Vallis Gaudiorum, Vrudental, pol. Bruntal) – miasto powiatowe w Czechach, położone na Śląsku Czeskim (choć niektóre tereny w granicach administracyjnych leżą na historycznych Morawach), w kraju morawsko-śląskim. Według danych z 1 stycznia 2015 powierzchnia miasta wynosiła 29,34 km², a liczba jego mieszkańców 16 784 osób.
Demografia Rok 1970 1980 1991 2001 2003 2015 2023 Liczba ludności 9686 14 029 16 800 17 627 17 686 16 784 15 415
Źródło: Czeski Urząd Statystyczny
Położenie Miasto Bruntál historycznie leży na Górnym Śląsku, w rejonie określanym jako Śląsk Opawski. Znajduje się w Niskim Jesioniku w gęsto zalesionym terenie (lasy zajmują 50 procent powierzchni powiatu) i jest nazywane „bramą do Jesioników”. Jest stolicą powiatu Bruntál, ale nie jego najludniejszym miastem (tym jest Karniów). Na ziemi bruntalskiej znajdują się zbiorniki Slezská Harta i Kružberk oraz wulkany niskojesionickie (Uhlířský vrch, Venušina sopka, Malý Roudný, Velký Roudný i Červená hora).
Podział części gminy Bruntál Karlovec Kunov
gminy katastralne Bruntál-město Karlovec
Historia Miasto powstało na przełomie XII i XIII wieku w wyniku kolonizacji górskich terenów Jesioników. Głównym źródłem jego rozkwitu, aż do XVII wieku, było wydobycie metali kolorowych – w herbie Bruntálu znajduje się postać górnika. Od XVII historia miasta była związana z zakonem krzyżackim, który otrzymał od cesarza Ferdynanda II skonfiskowane protestantom dobra i ziemię. Zakon stracił swój majątek podczas upaństwowienia po 1945, ale od kilku lat ponownie prowadzi w Bruntálu działalność religijną.
Podczas wojny austriacko-pruskiej w 1866 miasto okupowały wojska pruskie, a miejscowy pałac posłużył jako lazaret. W 1898 miejscowa filia parafii ewangelickiej w Hillersdorfie, posiadająca tu własny kościół, przeobraziła się w samodzielną parafięFranciszek Michejda: Dzieje Kościoła ewangelickiego w Księstwie Cieszyńskim (od Reformacji do roku 1909), Dom Wydawniczy i Księgarski „Didache”, Katowice 1992, .. Spis z 1910 wykazał, że 99% mieszkańców miasta używało języka niemieckiego jako ojczystegoLudwig Patryn (ed): Die Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1910 in Schlesien, Troppau 1912.. Po I wojnie światowej miejscowi Niemcy ogłosili przyłączenie miasta do Austrii zgodnie z zasadą samostanowienia narodów, ale wojska czechosłowackie zajęły miasto w grudniu 1918. Pomiędzy 1919 a 1924 w posiadłościach krzyżackich wprowadzono zarząd państwa, lecz nie skonfiskowano ich. W mieście, przez cały okres międzywojenny, Niemcy stanowili absolutną większość i zdecydowanie negatywnie odnosili się do państwa czechosłowackiego, próbując nawet wzniecić powstanie we wrześniu 1938. Po układzie monachijskim miejscowość włączono do III Rzeszy.
W mieście w latach 1944–1945 funkcjonował podobóz KL Auschwitz – Freudenthal.
7 maja 1945 miasto zajęła Armia Czerwona. Miejscowa ludność niemiecka została wysiedlona do alianckich stref okupacyjnych.
Współczesność Obecnie Bruntál liczy niecałe 20 tys. mieszkańców. Na jego terenie znajduje się również Urząd Celny oraz liczne oddziały banków, zapewniające zaplecze do rozwoju przedsiębiorczości. Bruntál ze względu na swoje położenie jest znaczącym ośrodkiem turystycznym. Pobliskie góry poprzecinane są licznymi trasami turystycznymi – rowerowymi, pieszymi i narciarskimi. Warunki klimatyczne stwarzają możliwości do uprawiania sportów zimowych. Średnia grubość warstwy śniegu, leżącego zimą na stokach Pradziada, wynosi 150–200 cm. Miasto posiada letnie kąpielisko, kryty basen wraz z łaźnią parową i gabinetem masażu. Do dyspozycji jest też kryte lodowisko. W mieście rozwinął się przemysł włókienniczy, chemiczny, meblarski, materiałów budowlanych, spożywczy, samochodowy.
Atrakcje turystyczne bruntalski pałac, rezydencja w stylu renesansowo-barokowym, XIII-wieczny kościół parafialny Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, kościół i klasztor pijarów, kaplicę cmentarną św. Michała minibrowar Hasič („Strażak“) Dni Bruntálu – cykl imprez kulturalnych i sportowych odbywających się na przełomie sierpnia i września.
Religia Kościół Rzymskokatolicki – parafia Wniebowzięcia Panny Marii (dekanat Bruntál) Ewangelicki Kościół Czeskobraterski (Morawskośląski Seniorat)
Miasta partnerskie Büdingen Castellerano Opole Płungiany Štúrovo
Ludzie związani z Bruntálem
Zobacz też Bruntál (stacja kolejowa)
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona miasta
Kategoria:Miasta w kraju morawsko-śląskim Kategoria:Euroregion Pradziad