Majia Michajłowna Plisiecka (; ur. 20 listopada 1925 w Moskwie, zm. 2 maja 2015 w Monachium) – rosyjska tancerka i choreografka, jedna z najwybitniejszych osobowości baletu XX wieku, Bohater Pracy Socjalistycznej (1985).
Życiorys mały|lewo|240px|Majia Plisiecka w 2011 r. Pochodziła z rodziny litewskich Żydów. Jej matka Rachel Messerer (1902−1993) była aktorką kina niemego i siostrą Asafa Messerera, znanego baletmistrza i pedagoga. Ojcem Plisieckiej był sowiecki dyplomata Michaił Plisiecki (1899–1938).
W latach 1932–1943 uczyła się w moskiewskiej Szkole Baletowej. W 1938 jej ojciec został aresztowany i rozstrzelany, jej matka przebywała w obozie AŁŻIR. Od 1943 tańczyła w Teatrze Bolszoj w Moskwie, gdzie w 1945 została baleriną, a w 1962 primabaleriną. Od 1959 brała udział w licznych światowych tournées z Teatrem Bolszoj. Występowała także gościnnie m.in. z zespołami Paris Opera Ballet, Ballet National de Marseilles i Ballet du XXe siècle. Stworzyła wielkie kreacje w repertuarze klasycznym oraz w baletach rosyjskich, m.in. w Romeo i Julii Siergieja Prokofjewa, Fontannie Bakczyseraju Borisa Asafjewa i Spartakusie Arama Chaczaturiana.
W 1972 zadebiutowała jako choreografka. Od 1983 do 1984 była dyrektorem baletu Opery Rzymskiej, a w latach 1987–1990 dyrektorem artystycznym Ballet del Teatro Lírico Nacional de Madrid. Pracowała równocześnie jako reżyserka i choreografka. W 1995 wydała autobiografię (wyd. polskie pt. Ja, Maja Plisiecka, Prószyński i S-ka, 1999, ). Jej mężem był rosyjski kompozytor Rodion Szczedrin (ur. 1932).
19 listopada 2008 z rąk ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Bogdana Zdrojewskiego odebrała Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”.
Miała obywatelstwo hiszpańskie i litewskie. Zmarła 2 maja 2015 w Niemczech.
Filmografia 1974: Anna Karenina jako Anna Karenina
Odznaczenia Złoty Medal „Sierp i Młot” Bohatera Pracy Socjalistycznej (19 listopada 1985) Order „Za zasługi dla Ojczyzny” I klasy (2005) Order „Za zasługi dla Ojczyzny” II klasy (2000) Order „Za zasługi dla Ojczyzny” III klasy (1995) Order „Za zasługi dla Ojczyzny” IV klasy (2010) Order Lenina – trzykrotnie (1967, 1976, 1985) Ludowy Artysta ZSRR (1959) Ludowy Artysta RFSRR Zasłużony Artysta RFSRR Nagroda Leninowska Legia Honorowa V klasy (1986, Francja) Komandor Orderu Izabeli Katolickiej (Hiszpania) Order Sztuki i Literatury III klasy (1984, Francja) Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2008, Polska)
Przypisy
Bibliografia Wielka Encyklopedia Radziecka, t. 20, s. 34, Moskwa 1969–1978 Плисецкая Майя Михайловна – Герои страны
Linki zewnętrzne Fundacja Plisieckiej-Szczedrina The Ballerina Gallery – Maja Plisiecka le Gala des étoiles – Maja Plisiecka
Kategoria:Artyści związani z Moskwą Kategoria:Bohaterowie Pracy Socjalistycznej Kategoria:Kawalerowie Legii Honorowej Kategoria:Kawalerowie Orderu Sztuki i Literatury Kategoria:Laureaci Nagrody Leninowskiej Kategoria:Laureaci Praemium Imperiale Kategoria:Odznaczeni Orderem Izabeli Katolickiej Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina Kategoria:Rosjanie odznaczeni Orderem Sztuki i Literatury Kategoria:Odznaczeni Orderem „Za zasługi dla Ojczyzny” Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Kategoria:Ludowi Artyści ZSRR Kategoria:Ludowi Artyści RFSRR Kategoria:Zasłużeni Artyści RFSRR Kategoria:Radzieckie tancerki Kategoria:Radzieckie tancerki baletowe Kategoria:Rosyjscy choreografowie Kategoria:Rosyjscy Żydzi Kategoria:Rosyjskie tancerki Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Zmarli w 2015 Kategoria:Ludzie urodzeni w Moskwie