thumb|Płonący znicz olimpijski na igrzyskach w Vancouver w 2010 thumb|Zapalanie znicza olimpijskiego w Olimpii thumb|Przybycie płomienia olimpijskiego na igrzyska w Berlinie w 1936 thumb|Pierwszy znicz, zapalony w Amsterdamie w 1928 thumb|Zapalenie znicza olimpijskiego w Helsinkach w 1952 thumb|Uczestnik sztafety olimpijskiej niosący płomień na igrzyska w Salt Lake City w 2002, North College Hill, Ohio thumb|Uczestnik sztafety olimpijskiej niosący płomień na igrzyska w Rio de Janeiro w 2016, Pirenópolis, Brazylia thumb|Znicz olimpijski w Salt Lake City w 2002 Znicz olimpijski – znicz, który jest zapalany w dzień rozpoczęcia igrzysk olimpijskich. Znicz zapala ostatni uczestnik (czasami może to być grupa osób) sztafety biegnącej z ogniem olimpijskim zapalonym tradycyjnie w Olimpii od promieni słonecznych. Znicz pozostaje zapalony aż do końca igrzysk olimpijskich.
Historia Starożytne igrzyska olimpijskie Na czas starożytnych igrzysk olimpijskich w Olimpii zapalano ogień za pomocą promieni słonecznych skupionych przez zwierciadło. Płomień palił się na ołtarzu Hestii, ogień zapalano również na ołtarzach Zeusa i Hery. Zapalaniu ognia nie towarzyszyła żadna ceremonia. Ogień symbolizował czystość, prawdę, światło i wiedzę.
Nowożytne igrzyska olimpijskie Po raz pierwszy znicz olimpijski pojawił się na igrzyskach w Amsterdamie w 1928.
Od 1936 roku płomień olimpijski na igrzyska letnie zapalany jest za pomocą promieni słonecznych skupionych przez paraboliczne zwierciadło na stadionie w Olimpii. Stamtąd jest on przenoszony przez olimpijską sztafetę do miejsca rozgrywania igrzysk w danym roku. Zwyczaj ten został zapoczątkowany przed Letnimi Igrzyskami Olimpijskimi w Berlinie w 1936 roku z inicjatywy niemieckiego działacza sportowego Carla Diema (1882–1962).
W 1952 i 1960 roku płomień olimpijski na igrzyska zimowe został zapalony od ognia w piecu w domu norweskiego skoczka narciarskiego Sondre Norheima w Morgedal. W 1956 roku płomień na igrzyska zimowe w Cortinie d’Ampezzo został zapalony w Świątyni Jowisza w Rzymie. Od 1964 roku płomień olimpijski na igrzyska zimowe zapalany jest również w Olimpii. W 1994 roku jednak, przed igrzyskami w Lillehammer drugi płomień został zapalony ponownie w Morgedal.
Kilkakrotnie ceremonii zapalenia znicza nadawano symboliczny charakter, celem podkreślenia ideałów olimpijskich. Podczas igrzysk w Tokio w 1964 znicz zapalił Yoshinori Sakai, urodzony w dniu zrzucenia bomby atomowej na Hiroszimę. W 2000 w Sydney znicz zapalała Aborygenka Cathy Freeman.
Lista osób, które zapalały znicz olimpijski Poniższa lista została stworzona na podstawie informacji o nowożytnych igrzyskach olimpijskich 1896–2014 w encyklopedii PWN oraz na stronach Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego:
rok letnie/zimowe osoba1928letniebez ceremonii1932letniebez ceremonii1936letnieFritz Schilgen1948letnieJohn Marks1952zimoweEigil Nansen1952letnieHannes KolehmainenPaavo Nurmi1956zimoweGuido Caroli1956letnieMelbourne: Ron ClarkeSztokholm: Hans Wikne, Karin Lindberg i Henry Eriksson1960zimoweKen Henry1960letnieGiancarlo Peris1964zimoweJoseph Rieder1964letnieYoshinori Sakai1968zimoweAlain Calmat1968letnieNorma Enriqueta Basilio de Sotelo1972zimoweHideki Takada1972letnieGünther Zahn1976zimoweJosef FeistmantlChristl Haas1976letnieSandra HendersonStéphane Préfontaine1980zimoweCharles Kerr1980letnieSiergiej Biełow1984zimoweSandra Dubravčič1984letnieRafer Johnson1988zimoweRobyn Perry1988letnieSohn Kee-chungKim Won-TakSohn Mi-Chung1992zimoweMichel PlatiniFrançois-Cyrille Grange1992letnieAntonio Rebollo1994zimoweksiążę Haakon1996letnieMuhammad Ali1998zimoweMidori Itō2000letnieCathy Freeman2002zimoweDrużyna USA w hokeju na lodzie,mistrzowie olimpijscy z 19802004letnieNikolaos Kaklamanakis2006zimoweStefania Belmondo2008letnieLi Ning2010zimoweCatriona Le May DoanNancy GreeneWayne GretzkySteve NashCatriona Le May Doan zapaliła znicz dopiero podczas ceremonii zamknięcia igrzysk. Podczas ceremonii otwarcia doszło do awarii i ramię, które miała zapalić Catriona Le May Doan nie wysunęło się. 15 minut po rozpaleniu znicza w BC Place Stadium Wayne Gretzky zapalił drugi znicz w centrum Vancouver.2012letnieCallun AirlieJordan DuckittDesiree HenryKatie KirkCameron MacRitchieAidan ReynoldsAdelle Tracey2014zimoweIrina RodninaWładisław Trietjak2016letnieVanderlei de Lima2018zimoweKim Yu-na2020letnieNaomi Ōsaka2022zimoweZhao JiawenDinige’er Yilamujiang2024letnieMarie-Jose Perenc Teddy Riner
Zobacz też sztafeta ze zniczem olimpijskim
Uwagi
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Ogień olimpijski