thumb|Czarecznik gruszkowaty Skrętkowce (Funariales) – rząd mchów (prątników). Jest to takson monotypowy tj. należy doń jedna rodzina – skrętkowate Funariaceae. Należy do niej 13, 14 lub 15 rodzajów z ok. 300 gatunkami (w dawniejszych ujęciach wyróżniano w obrębie tej rodziny więcej rodzajów np. 24). Rośliny te występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. W Polsce rośnie 13 gatunków z tej rodziny, w tym pospolity na wypaleniskach i rumowiskach skrętek wilgociomierczy Funaria hygrometrica. Są to na ogół niewielkie, jednoroczne, czasem dwuletnie mchy odnawiające się co roku z trwałego splątka. Rosną zwykle na wilgotnej, gliniastej lub torfiastej ziemi. Do oznaczania gatunków z tej rodziny konieczna jest analiza cech budowy sporofitów, które rozwijają się obficie, ale sezonowo.
Morfologia Gametofit Rośliny o krótkich łodyżkach, z listkami miękkimi, jajowatymi, w górnej części najszerszymi, na wierzchołku zwężone w ostry lub nitkowaty kończyk, całobrzegie lub tępo ząbkowane. Komórki blaszki liściowej są duże, o cienkich ścianach, z dużymi, ale nielicznymi chloroplastami, stąd zwykle bladozielone. Listki zwykle gęstsze i większe w górnej części łodyżki, mniejsze i luźniejsze w dolnej.
Sporofit Seta wyrasta ze szczytu łodyżek gametofitu, zwykle jest prosto wzniesiona, rzadziej wygięta, zwykle gładka, rzadko brodawkowata, o różnej długości u różnych gatunków. Zarodnia kulista lub gruszkowata, prosta lub zgięta, symetryczna i gładka lub asymetryczna i bruzdowana w stanie suchym. Pierścień (annulus) obecny lub nie. Perystom podwójny, pojedynczy lub czasem go brak. Czepek okazały.
Systematyka Monotypowy rząd skrętkowce Funariales M. Fleisch. należy do podklasy Funariidae Ochyra, klasy prątniki Bryopsida Rothm., podgromady Bryophytina Engler, gromady mchy Bryophyta Schimp. Do rzędu należy jedna rodzina – skrętkowate Funariaceae Schwägr. W niektórych ujęciach do rzędu tego bywa włączana także rodzina osadniczkowatych Disceliaceae.
Wykaz rodzajów Afoninia Ignatova, Goffinet & Fedosov Brachymeniopsis Broth. Bryobeckettia Fife Clavitheca O. Werner, Ros & Goffinet Cygnicollum Fife & Magill Entosthodon Schwägr. – gruszecznik Funaria Hedw. – skrętek Funariella Sérgio Goniomitrium Hook.f. & Wilson Loiseaubryum Bizot Nanomitriella E. B. Bartram Physcomitrellopsis Broth. & Wager Physcomitrium (Brid.) Brid. – czarecznik Pyramidula Brid. – bezrąbek
Przypisy
Kategoria:Prątniki