Pędzlogon (Graphiurus) – rodzaj ssaków z podrodziny pędzlogonów (Graphiurinae) w obrębie rodziny popielicowatych (Gliridae).

Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce.

Morfologia Długość ciała (bez ogona) 69–160 mm, długość ogona 54–150 mm, długość ucha 9–25 mm, długość tylnej stopy 14–30 mm; masa ciała 12–104 g.

Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1832 roku południowoafrykański zoolog Johannes Smuts w publikacji swojego autorstwa o tytule Rozprawa zoologiczna zawierająca wykaz ssaków z przylądka. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) pędzlogon okularowy (G. ocularis).

Etymologia Graphiurus (Graphidurus): graphis, γραφιδος graphidos ‘ołówek’; ουρα oura ‘ogon’. Claviglis: ‘maczuga, pałka’; glis, gliris ‘popielica, koszatka’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Claviglis crassicaudatus . Gliriscus: łac. glis, gliris ‘popielica, koszatka’; przyrostek zdrabniający -iscus. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Gliriscus rupicola . Aethoglis: gr. αηθης aēthēs ‘niezwykły’, od negatywnego przedrostka α- a-; ηθος ēthos ‘zwyczaj, charakter’; łac. glis, gliris ‘popielica, koszatka’. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Graphiurus nagtglasii .

Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNGraphiurus nagtglasiiJentink, 1888pędzlogon dziuplowygatunek monotypowyAfryka Zachodnia i Środkowa, od południowo-wschodniego Sierra Leone do wschodniego Kamerunu (za wyjątkiem Beninu) i Republiki Środkowoafrykańskiej, na południe do Gabonu; południowe granice zasięgu niepewne; zakres wysokości: 0–650 m n.p.m.DC: 12–15,5 cmDO: 6,2–12,2 cmMC: 79–104 gGraphiurus crassicaudatus (Jentink, 1888)pędzlogon gruboogonowygatunek monotypowyAfryka Zachodnia i Środkowa od Liberii i południowo-zachodniej Gwinei na wschód do południowo-zachodniego Kamerunu (za wyjątkiem Beninu) oraz wyspa Bioko (Gwinea Równikowa); zakres wysokości: 0–600 m n.p.m.DC: 8,3–9,8 cmDO: 5,5–7 cmMC: 20–29 gGraphiurus walterverheyeniHolden & Levine, 2009pędzlogon tropikalnygatunek monotypowyendemit Demokratycznej Republiki Konga: znany od rzeki Lukenie i Wafania, w pobliżu lewego brzegu rzeki Luilaka; granice zasięgu nieznaneDC: około 7,2 cmDO: około 6,4 cmMC: brak danychGraphiurus angolensisde Winton, 1897pędzlogon angolańskigatunek monotypowyśrodkowa i południowo-środkowa Angola oraz północno-zachodnia Zambia; zakres wysokości: 1000–2000 m n.p.m.DC: 7,9–11,2 cmDO: 7–9,6 cmMC: brak danychGraphiurus christyiDollman, 1914pędzlogon kongijskigatunek monotypowypółnocno-wschodnia Demokratyczna Republika Konga (na północ i wschód od rzek Kongo i Lualaba) oraz 1 miejsce w południowo-zachodnim Kamerunie (Lolodorf); zakres wysokości: 400–1000 m n.p.m.DC: 8,6–10,7 cmDO: 7,3–9,5 cmMC: brak danychGraphiurus johnstoni(O. Thomas, 1898)pędzlogon sawannowygatunek monotypowyendemit Malawi: południe kraju, ale granice zasięgu nieznane; zakres wysokości: do 1500 m n.p.m.DC: 6,9–8,4 cmDO: 6,5–7,5 cmMC: brak danychcentruj|150pxGraphiurus kelleni(Reuvens, 1890)pędzlogon oliwkowogrzbietygatunek monotypowyrozproszone populacje w Senegalu, Gambii i Gwinei Bissau na wschód do południowo-wschodniego Sudanu, Sudanu Południowego i Somalii, na południe do południowej Angoli i południowo-zachodniego Zimbabwe; być Południowa Afryka; zakres wysokości: 0–1525 m n.p.m.DC: 7,5–9,2 cmDO: 5,4–8,1 cmMC: brak danychGraphiurus lorraineus Dollman, 1910pędzlogon nizinnygatunek monotypowyAfryka Zachodnia i Środkowa od południowej Gwinei i Sierra Leone do Ghany i od południowo-wschodniej Nigerii (na wschód od rzeki Niger) na wschód do wschodniej Demokratycznej Republiki Konga, na południe do północno-wschodniej Angoli i północno-środkowej Zambii oraz wyspa Bioko (Gwinea Równikowa); zakres wysokości: 0–2600 m n.p.m.DC: 7,2–9,3 cmDO: 5,4–7,4 cmMC: 12–24 gcentruj|150pxGraphiurus microtis(Noack, 1887)pędzlogon małouchygatunek monotypowyCzarna Afryka w północnym Kamerunie, południowo-zachodnim Czadzie, zachodnim i wschodnim Sudanie, Erytrei i środkowej Etiopii, na południe przez Afrykę Wschodnią do wschodniej Angoli, północno-wschodniej Namibii, północnej Południowej Afryki i Eswatini; zakres wysokości: 0–1400 m n.p.m.DC: 7,5–11,5 cmDO: 6,2–8,6 cmMC: 17,6–42 gGraphiurus monardi (St. Leger, 1936)pędzlogon sekretnygatunek monotypowyAfryka Środkowa we wschodniej Angoli, południowo-zachodniej Demokratycznej Republice Konga i północno-zachodniej Zambii; zakres wysokości: 975–1300 m n.p.m.DC: około 16 cmDO: około 13 cmMC: brak danychcentruj|150pxGraphiurus murinus(A.G. Desmarest, 1822)pędzlogon zwinnygatunek monotypowyAfryka Wschodnia i Południowa w rozproszonych populacjach w Etiopii, Kenii, Ugandzie, Rwandzie, Burundi, Tanzanii, Malawi, Zambii, Zimbabwe, Mozambiku, Południowej Afryce, Eswatini i Lesotho; zakres wysokości: 0–4100 m n.p.m.DC: 8,7–11,7 cmDO: 7,2–8,9 cmMC: 24–34 gcentruj|110pxGraphiurus ocularis (A. Smith, 1829)pędzlogon okularowygatunek monotypowyendemit Południowej Afryki: Prowincje Przylądkowa Północna, Zachodnia i Wschodnia; zakres wysokości: 0–1585 m n.p.m.DC: 11,7–14,5 cmDO: 10,3–15 cmMC: 72–85 gGraphiurus platyopsO. Thomas, 1897pędzlogon skalnygatunek monotypowypołudniowo-wschodnia Afryka w północno-wschodniej i południowej Zambii, południowym Malawi, Zimbabwe, zachodnio-środkowym Mozambiku, wschodniej Botswanie, północno-wschodniej Południowej Afryce i EswatiniDC: 9,5–12,2 cmDO: 6,5–9,8 cmMC: 30–53 gGraphiurus rupicola(O. Thomas & Hinton, 1925)pędzlogon stokowygatunek monotypowypołudniowo-zachodnia Afryka w zachodnio-środkowej Angoli, środkowej Namibii i północno-zachodniej Południowej Afryce (północno-zachodnia Prowincja Przylądkowa Północna); zakres wysokości: 400–1650 m n.p.m.DC: 10,5–11,9 cmDO: 9,6–11,8 cmMC: brak danychGraphiurus surdus Dollman, 1912pędzlogon skrytygatunek monotypowyAfryka Środkowa w południowym Kamerunie, Gwinei Równikowej, północnym Gabonie i północno-wschodniej i południowo-środkowej Demokratycznej Republice Konga (Masako i Inkong); granice zasięgu nieznaneDC: 8,7–11 cmDO: 6,5–8,2 cmMC: 18–34 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia.

Uwagi

Przypisy Nazwy zwyczajowe za:

Bibliografia

Kategoria:Popielicowate