Reformy walutowe na ziemiach polskich w latach 1944–1945

thumb|Banknot (tzw. młynarka) z emisji, która utraciła ważność w wyniku reform walutowych na ziemiach polskich w latach 1944–1945 Reformy walutowe na ziemiach polskich w latach 1944–1945 – w drugiej połowie 1944 r. na ziemiach polskich w obiegu znajdowały się głównie marki niemieckie, okupacyjne złote krakowskie i radzieckie ruble. Możliwie szybkie wprowadzenie nowej waluty stanowiło przesłankę porządkowania rynku i stworzenia źródeł dochodów administracji państwowej. 24 sierpnia 1944 r. wydano Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego o emitowaniu biletów skarbowychDekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 24 sierpnia 1944 r. o emitowaniu biletów skarbowych ().. Kurs wymienny tych trzech walut określono w stosunku jeden do jednegoRobert Furtak: Reformy pieniężne w Polsce w latach 1944–1950, ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁODOWSKA Lublin – Polonia, VOL. XXIX/XXX, 1995/1996..

Nowa waluta pojawiła się w sierpniu 1944 r. w postaci biletów skarbowych z napisem „Narodowy Bank Polski” (jeszcze przed formalnym utworzeniem Banku). Złote nowej emisji pozwoliły na stopniowe wycofywanie z obiegu walut okupacyjnych. Od jesieni 1944 r. wymieniano na nowe złote marki na terenie województwa białostockiego, na początku 1945 r. – złote krakowskie, radzieckie ruble oraz marki na terenach włączonych w czasie wojny do Rzeszy, do końca 1945 r. realizowano wymianę pieniędzy na ziemiach zachodnich i północnych.

Na mocy dekretu z 6 stycznia 1945 r. bilety Banku Emisyjnego w Polsce przestawały być obiegowym środkiem płatniczym na obszarach wyzwolonychDekret z dnia 6 stycznia 1945 r. o deponowaniu i wymianie banknotów Banku Emisyjnego w Polsce ().. Na mocy dekretu z 13 stycznia 1945 r. ruble radzieckie przestawały być prawnym środkiem płatniczym w PolsceDekret z dnia 13 stycznia 1945 r. o wycofaniu z obiegu na terytorium Państwa Polskiego waluty Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich ()..

Dekret z dnia 5 lutego 1945 r. o deponowaniu i wymianie marek niemieckich na terenach Rzeczypospolitej Polskiej, wyzwolonych spod okupacji po dniu 6 stycznia 1945, postanawiał, że 1 zł NBP równy będzie dwom markom niemieckimDekret z dnia 5 lutego 1945 r. o deponowaniu i wymianie marek niemieckich na terenach Rzeczypospolitej Polskiej, wyzwolonych spod okupacji po dniu 6 stycznia 1945 r. ()..

W reformie walutowej zastosowano niskie limity wymienianej gotówki, np. 300–500 marek lub 500 złotych krakowskich na osobę, a w przypadku zakładów rzemieślniczych – 2000 zł. Pozwoliło to przechwycić państwu tzw. marżę emisyjną, która na terenie byłego Generalnego Gubernatorstwa wyniosła 68% wartości znajdujących się w obiegu środków pieniężnych.

Zobacz też Reforma walutowa w Polsce w 1950 roku Denominacja złotego w 1995 roku

Przypisy

Kategoria:Historia finansów w Polsce Kategoria:Gospodarka PRL Kategoria:Polityka pieniężna Kategoria:1944 w Polsce Kategoria:1945 w Polsce