Budynek Azylu Miejskiego w Katowicach – budynek użyteczności publicznej w Katowicach, położony przy ulicy P. Pośpiecha 14, powstały w 1929 roku w stylu funkcjonalistycznym. Zaprojektowali go Władysław Czerny-Szwarcenberg i Lucjan Sikorski. Pierwotnie mieścił się w nim Azyl Miejski, od 1943 roku szpital dziecięcy, natomiast od 2003 roku jest siedzibą Powiatowego Urzędu Pracy w Katowicach.
Historia Instytucja Azylu Miejskiego, podległa Wydziałowi Opieki Społecznej magistratu w Katowicach, od 1925 roku swoją siedzibę miała w prowizorycznym baraku przy ulicy Wojewódzkiej 60. Budynek ten jednak nie spełniał norm, dlatego też dla tej instytucji w 1927 roku zaprojektowano nowoczesny gmach, którego autorami jest dwóch architektów: Władysław Czerny-Szwarcenberg i Lucjan Sikorski. Został on oddany do użytku 1 października 1929 roku, w zachodniej części miasta, w Załężu. Był to wówczas najnowocześniejszy tego typu obiekt w Polsce, wzorowany na azylu wiedeńskim. Początkowo nowy gmach miał powstać w Bogucicach przy obecnej ulicy Katowickiej, lecz przeciwko tej lokalizacji zaprotestowały Zakłady Hohenlohego, gdyż ich kopalnie wydobywały w miejscu planowanego gmachu węgiel kamienny.
Azyl zaczął przyjmować pierwszych potrzebujących w 1931 roku. Budynek ten wówczas składał się w dwóch części: męskiej i żeńskiej. Dodatkowo w azylu znajdowały się łaźnie z natryskami, wspólne sale do dezynfekcji, sale sypialne, warsztaty rzemieślnicze dla mężczyzn i pralnie dla kobiet, a także kuchnia. Pobyt w azylu był częściowo odpłatny. Do azylu przesiedlano najbiedniejszych mieszkańców Katowic, w tym z kolonii Amandy. W 1936 roku z azylu skorzystały 2882 osoby.
W 1943 roku w budynku Azylu Miejskiego powstał Szpital Dziecięcy. W 1945 roku szpital ten został zdewastowany przez wkraczającą Armię Czerwoną. Został on reaktywowany przez dr. Stanisława Roszka i siostry jadwiżanki. W 1948 roku przy ulicy Macieja 10 oddano do użytku na cele szpitalne drugi budynek szpitala dziecięcego – gmach ten powstał w 1938 roku jako miejski przytułek dla dzieci (późniejsza siedziba Izby Wytrzeźwień). W 1957 roku Szpital Specjalistyczny dla Dzieci w Katowicach-Załężu posiadał 215 łóżek w dwóch budynkach. W obydwu budynkach znajdowały się kotłownie, pralnie i kuchnie. Przynajmniej trzykrotnie planowano rozbudować szpital poprzez połączenie obydwu budynków. Do 1971 roku ze szpitala zwolniono wszystkie jadwiżanki.
Szpital Miejski dla Dzieci nr 3 funkcjonował do końca XX wieku. Przeniósł się on do Szpitala Klinicznego nr 6 Górnośląskiego Centrum Zdrowia Dziecka i Matki, oddanego do użytku 29 maja 1999 roku. W budynku dawnego Azylu Miejskiego od listopada 2003 roku funkcjonuje Powiatowy Urząd Pracy w Katowicach. W tym czasie przebudowano budynek – w narożniku powstała przeszklona dwupoziomowa sala obsługi petentów.
Architektura Budynek dawnego Azylu Miejskiego został wybudowany przez Magistrat Miasta Katowice jako dwubryłowy gmach, którego skrzydła łączyła część narożna, gdzie powstały wejścia (jedno dla mężczyzn, a drugie dla kobiet) i klatka schodowa. Jedna bryła powstała równolegle, a druga prostopadle do ulicy P. Pośpiecha. Większe skrzydło przeznaczone było dla mężczyzn, a mniejsze dla kobiet.
Projekt budynku powstał w Biurze Architektonicznym Magistratu Miasta Katowice we współpracy Władysława Szwarcenberg-Czernego z Lucjanem Sikorskim. Jest to budynek trzykondygnacyjny, podpiwniczony, wybudowany w konstrukcji szkieletu żelbetowego wypełnionego cegłą pełną, otynkowany. Elewacje pierwotnie były urozmaicone pasami okien, pomiędzy którymi znajdowały się płaszczyzny ceglane.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Budynki biurowe w Katowicach Kategoria:Architektura modernizmu w Katowicach Kategoria:Załęże (Katowice)