Joanna Wasilewska (ur. 2 października 1969 w Ciechanowiehttps://bip.mazovia.pl/download/gfx/mazovia/pl/mazoviabiposwiadczenia/525/5204/1/wasilewska_joanna_20200429_om.pdf) – polska historyczka sztuki z praktyką z pogranicza antropologii kulturowej, muzealniczka. Dr nauk humanistycznych w dziedzinie nauk o sztuce. 2014-2023 dyrektorka Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie (2013-2014 p.o. dyrektora). Jej obszary zainteresowań to historia relacji międzykulturowych między Europą i Azją, kostiumologia z uwzględnieniem tych relacji, procesy dekolonizacyjne w muzealnictwie, sztuka Azji Południowo-Wschodniej. Jest autorką wielu artykułów naukowych i popularnonaukowych. Wykłada, działa także w obszarze dyplomacji kulturalnej.

Życiorys W 1993 r. ukończyła historię sztuki na Uniwersytecie Warszawskim, a w 2005 r. obroniła na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu rozprawę doktorską zatytułowaną Daleki Wschód w sztuce jezuitów polskich XVII-XVIII w., pod kierunkiem prof. Jerzego Malinowskiego (na jej podstawie powstała monografia opublikowana w 2006 r., patrz: Publikacje).

Od 1992 do 2023 r. była związana z Muzeum Azji i Pacyfiku (później: im. Andrzeja Wawrzyniaka) w Warszawie. Zorganizowała tam ponad 50 wystaw, opracowała naukowo ponad 2.000 muzealiów. Jako dyrektorka przeprowadziła gruntowną transformację instytucji, nadzorowała też prace nad pierwszą w jej historii wystawą stałą "Podróże na wschód", otwartą w 2022 r. Za jej dyrekcji Muzeum otrzymało swoją pierwszą nagrodę Sybilli za Wydarzenie Muzealne Roku w 2021 r. i wiele innych wyróżnień.

Współpraca z uczelniami, wykłady:

2005-2011 Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Instytut Zabytkoznawstwa i Konserwatorstwa

2014-2023 Uniwersytet Humanistycznospołeczny SWPS w Warszawie, Studia Azjatyckie

2019-2021 Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Instytut Bliskiego i Dalekiego Wschodu

od 2022 Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych w Warszawie, Wydział Kultury Japonii

od 2024 Instytut Sztuki PAN

od 2025 Uniwersytet Łódzki, Instytut Historii Sztuki

Praca w organizacjach pozarządowych:

Od 1994 r. członkini Stowarzyszenia Historyków Sztuki. Obecnie aktywna w Klubie Kostiumologii i Tkaniny Artystycznej, współorganizatorka konferencji jubileuszowej Klubu w 2025 r.

W 2006 r. jedna z założycieli/ek Polskiego Stowarzyszenia Sztuki Orientu, od 2011 r. przekształconego w Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata. Do 2015 r. pełniła funkcję wiceprezeski obu tych organizacji, od 2025 r. ponownie w Zarządzie PISnSŚ. W ramach prac Instytutu uczestniczyła m.in. w komitetach organizacyjnych kilkunastu konferencji naukowych, ogólnopolskich i międzynarodowych o światowym zasięgu.

Od 2021 członkini ICOM (International Council of Museums). 2021-2024 członkini Prezydium Komitetu Narodowego ICOM Polska, 2024-2027 jego wiceprzewodnicząca. M.in. była w grupie roboczej opracowującej polskie rekomendacje do nowej definicji muzeum, uczestniczyła w działaniach wspierających muzealnictwo ukraińskie w warunkach wojny, bierze udział w komisjach konkursowych.

Od 2023 członkini Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego.

Inne wybrane aktywności

2002-2008 uczestniczka programów wymiany międzynarodowej PAN (Wietnam, Tajwan, Chiny).

2003 stypendystka Fundacji im. Lanckorońskich w Rzymie.

2004-2006 uczestniczka programu szkoleniowego MATRA niderlandzkiego Museumvereniging.

2007-2023 członkini European Ethnology Museum Directors Group.

Od 2017 honorowa doradczyni Stowarzyszenia Drogi Herbaty Urasenke Tankōkai Sunshinkai, oddziału w Warszawie.

2021-2023 członkini Komisji Badań Azjatyckich Komitetu Badań Etnologicznych PAN.

Od 2023 współpraca z Instytutem Polskim w Belgradzie i Muzeum Sztuki Afrykańskiej tamże.

2025 mentorka w programie Mentoring Uniwersytetu Warszawskiego.

2025-2026 w jury konkursu na Wydarzenie Muzealne Roku - Sybilla.

Członkini komitetów naukowych i honorowych kilkunastu konferencji ogólnopolskich i międzynarodowych. Autorka ponad trzydziestu wystąpień konferencyjnych w kraju i za granicą.

Ważniejsze publikacje Monografie J. Dobkowska, J. Wasilewska, W cieniu koronkowej parasolki. O modzie i obyczajach w XIX wieku, Arkady, Warszawa 2016 J. Wasilewska, Wojownicy, piękności i demony. Chiński teatr lalek / Warriors, Beauties and Demons. Chinese Puppet Theatre, Muzeum Azji i Pacyfiku, Warszawa 2009 J. Wasilewska-Dobkowska, Pióropusze i turbany. Wizerunek mieszkańców Azji w sztuce jezuitów polskich XVII-XVIII wieku, Wydawnictwo Neriton, Warszawa 2006 J. Skarbek, J. Wasilewska-Dobkowska, Wiek pary w Kraju Smoka. Joseph Skarbek i jego fotografie z Chin 1906-1909 / Steam Age in the land of the dragon. Joseph Skarbek and his China pictures 1906-1909, Muzeum Azji i Pacyfiku, Warszawa 2001 J. Wasilewska-Dobkowska, L. Wilkowa, Olgierd Truszyński. Monografia, Centrum Rzeźby Polskiej, Orońsko 1998

Redakcja książek M. Otmianowska, M. Wrześniak, J. Wasilewska (red.), Dlaczego nie było wielkich muzealniczek? Herstoria muzealnictwa w Polsce, Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie, Warszawa 2025, w druku M. Ginter-Frołow, J. Wasilewska (red.), Odkryte / Zakryte. Mężczyzna i kobieta w tradycyjnych społecznościach muzułmańskich, Muzeum Azji i Pacyfiku, Warszawa 2019 M. Ginter-Frołow, J. Wasilewska (red.), Azja / Pacyfik / Solec 24, Muzeum Azji i Pacyfiku, Warszawa 2016 M. Furmanik-Kowalska, J. Wasilewska (red.), Strój – zwierciadło kultury, Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata – Wydawnictwo Tako, Toruń 2014 J. Wasilewska (ed.). Poland – China. Art and Cultural Heritage, Jagiellonian University Publishing, Kraków 2011 J. Wasilewska (red.), Sztuka Chin, Wydawnictwo Neriton, Warszawa 2009 J. Malinowski, J. Wasilewska (red.), Sztuka Orientu, t. I serii Studia nad sztuką Azji, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2008

Ważniejsze artykuły J. Wasilewska, Etnografia czy sztuka? Pytanie niepotrzebne, Zbiór Wiadomości do Antropologii Muzealnej nr 12/2025, w druku J. Wasilewska, Czy turban czyni Turka?, [w:] M. Przypkowska (red.), Niech nas widzą! Wizerunek, strój, ciało, Zamek Królewski w Warszawie – Muzeum, Warszawa 2025, s. 197-219 J. Wasilewska, Jak z kolekcji zrobić muzeum? Muzeum Azji i Pacyfiku w latach 2013-2023, Muzealnictwo nr 66 (2025), s. 29-34 J. Wasilewska, Review: Д. В. Лисейчиков, Е. С. Глинский, Маджарские: Армянский род в истории Беларуси, Национальный Исторический Архив Беларуси, Фонд Развития и Поддержки Арменоведческих Исследований «Анив», Минск-Ереван 2023, „Iran and the Caucasus” vol. 28 (2024), issue 4-5, p. 509-515 J. Wasilewska, Kilka uwag o potencjale rozwoju muzeów etnograficznych w Polsce, Zbiór Wiadomości do Antropologii Muzealnej nr 11/2024, s. 207-222 J. Wasilewska, Jak wygląda Chinka? Kostiumologiczne konstrukcje „chińskości”, Techne. Seria Nowa nr 7 (2021), s. 157-171 J. Wasilewska, Marynarz, dyplomata, kolekcjoner – Andrzej Wawrzyniak 1931-2020, Muzealnictwo 2021 (62), s. 53-57

J. Wasilewska, Z bazarów na salony. Strój jako pamiątka z podróży, [w:] Kulturowa historia podróżowania, red. J. Dziewit, M. Pacukiewicz, A. Pisarek, Wydawnictwo UŚ, Katowice 2020, s. 105-122 J. Wasilewska, Trzej polscy artyści w Chinach w latach 50. XX wieku, Techne. Seria Nowa, nr 3 (2019), s. 139-152 J. Wasilewska, Spór o nową definicję muzeum na konferencji generalnej ICOM w Kioto, Zbiór Wiadomości do Antropologii Muzealnej, nr 6/2019, s. 175-180 J. Wasilewska, „Nie ma nic piękniejszego niż kobieta w ao dai”. Wietnamski strój kobiecy jako nośnik idei modernizacji i tradycji, w: Ciało, strój, biżuteria, w kontekście przemian kulturowych, społecznych i politycznych drugiej połowy XX wieku, t. III, pod red. Ewy Letkiewicz, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2019, s. 281-303 J. Wasilewska, Bolan yu Zhongguo zhijian de meishu jiaoliu [Wymiana artystyczna pomiędzy polską a Chinami], [w:] J. Malinowski [red.], Bolan meishu tongshi [Historia sztuki polskiej], Shanghai Jinxiu Wenzhang, Instytut Adama Mickiewicza, Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata, Shanghai 2016, przeł. Mao Yinhui, s. 678-691 J. Wasilewska, Ubiory w kolekcji Muzeum Azji i Pacyfiku, [w:] Sztuka stroju, strój w sztuce, pod red. M. Furmanik-Kowalskiej i A. Straszewskiej, Polski Instytut Studiów nad Sztuką Świata – Wydawnictwo Tako, Toruń 2016, s. 353-363 J. Wasilewska, T. Madej, Pamiątka z podróży na Wschód jako przedmiot muzealnej interpretacji, Turystyka i Rekreacja 2/2014, s. 132-138 J. Wasilewska, Hidden Treasures: Golden Thread Tapises from Sumatra in the Collection of the Asia and Pacific Museum in Warsaw, [in:] South-East Asia. Studies in Art, Cultural Heritage and Artistic Relations with Europe, ed. by I. Kopania, PISnŚ & Wydawnictwo Tako, Warszawa – Toruń 2012, s. 193-200 J. Wasilewska, T. Madej, Pamiątka z podróży na Wschód. Między kolekcją a światem ludzkich emocji, Etnografia Nowa 04/2012, s. 200-203 J. Wasilewska, Andrzej Nusantara Wawrzyniak and his Indonesian collection at the Asia and Pacific Museum in Warsaw, Aziatische Kunst, vol. 41, nr 4, December 2011, s. 16-25 J. Wasilewska, Aleksander Kobzdej w Chinach – spojrzenie polskiego artysty w latach 50. XX wieku, [w:] Sztuka Chin, pod red. J. Wasilewskiej, Wydawnictwo Neriton, Warszawa 2009, s. 67-73 J. Wasilewska-Dobkowska, Indonesian Art in The Asia and Pacific Museum, Warsaw, Poland, Arts of Asia 2007, July-August (vol. 37, nr 4), s. 139-146 J. Wasilewska-Dobkowska, Ubiory chińskie z kolekcji Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie, Muzealnictwo 2005, nr 45, s. 60-66 J. Wasilewska-Dobkowska, Wyobrażenie Dalekiego Wschodu w środowisku jezuitów polskich, Toruńskie Studia o Sztuce Orientu, t. I, 2004, s. 15-30 J. Wasilewska-Dobkowska, Poglądy Stanisława Kostki Potockiego na sztukę chińską, Zabytkoznawstwo i Konserwatorstwo t. XXXIII, 2002, nr 33, s. 29-52

Przypisy

Kategoria:Absolwenci Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Kategoria:Dyrektorzy muzeów w Warszawie Kategoria:Ludzie urodzeni w Ciechanowie Kategoria:Polscy historycy sztuki Kategoria:Urodzeni w 1969 Kategoria:Nauczyciele akademiccy SWPS Uniwersytetu Humanistycznospołecznego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego