Życzliwość – przyjazne usposobienieSłownik Języka Polskiego . Cecha kogoś, kto lubi innych ludzi, chce ich dobra i gotów jest działać w tym celu, aby działo im się dobrze. Jedna z cnót moralnych, która wyraża się w postawie, czynach i słowach, wobec drugiego człowieka lub ludzkiej wspólnoty. Człowiek życzliwy łagodzi cierpienia i przyczynia się do szczęścia innych. Budzi podziw nie tyle ze względu na czyn, ile na jego przyjazną postawę. Potrafi się on cieszyć z cudzego szczęścia, obca natomiast jest mu satysfakcja z czyjegoś niepowodzeniaMisiuna, Bohdan. 1995. „Życzliwość jako postawa ontyczna”. Etyka 28 (grudzień), 41-55. .
Prof. Tadeusz Gadacz w swej książce „Uniwersalne prawdy i prawa życia” przytacza definicje życzliwości z „Etyki eudemejskiej” Arystotelesa, gdzie ten ostatni używa w oryginale słowa eunoia, (starogrecki: εὔνοια). Odpowiednikiem tego słowa w języku angielskim jest „goodwill”, różniące się od jego synonimu „kindness”, któremu jednak bliżej do uprzejmości.
O ile uprzejmość może być aktem bez życzliwości, o tyle życzliwość zawiera w sobie uprzejmość. „Być uprzejmym” można być tylko w stosunku do drugiego człowieka, podczas gdy „życzliwość” to raczej postawa życia, która może (ale nie musi) wyrażać się w uprzejmości:„Niejeden sprzyja ludziom, których nigdy nie widział, lecz przypuszcza, że są prawi lub pożyteczni; i może się zdarzyć, że ktoś z nich odwzajemnia to uczucie. Tacy ludzie są tedy – jak się zdaje – wzajemnie sobie życzliwi” Arystoteles uważa też, że „życzliwość jest właściwością charakteru i odnosi się do charakteru” jak również:„Życzliwość jest umiarem pomiędzy pochlebstwem i nienawiścią, a dotyczy czynów i słów. Bo pochlebcą jest ten, kto przypisuje komuś wiele zalet, niż się godzi i niż jest w rzeczywistości. A nienawistny jest wrogo usposobiony do bliźniego i ujmuje mu zalet.”Cyceron tłumaczy słowo εὔνοια na łacińskie benevolentiaGloria Vivenza, "Classical Roots of Benevolence in Economic Thought," Ancient Economic Thought (Routledge, 1997) pp. 198–199, 204–208 online; Cicero's influence on patristic usage, Carolinne White, Christian Friendship in the Fourth Century (Cambridge University Press, 1992, 2002), pp. 16–17 online, 32, and p. 255, note 13 – dobra wola, czy właśnie życzliwość i w "Katonie Starszym o starości" napisał: „Jeżelibyś więc usunął z tego świata więź życzliwości, to nie ostoi się ni dom żaden ni miasto, i nie utrzyma się nawet uprawa roli”Cyceron, Katon Starszy o starości, przekład W. Klimas, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1995 Immanuel Kant mówi o życzliwości w „Metafizyce moralności”, że „jest radością, jaką czerpie się ze szczęścia (albo tez pomyślności) innych”Kant I. Metafizyka moralności, przekład E. Nowak. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005 Fryderyk Nietzsche wymienia objawy życzliwości: „przyjaznego usposobienia w obcowaniu, ów uśmiech w oku, owe uściski dłoni, ową pogodę, którą zazwyczaj bywają przepojone wszystkie sprawy ludzkie”. Wskazuje też, że „Między drobnymi ale niezmiernie częstymi i dlatego bardzo skutecznymi rzeczami, na które nauka powinna więcej zwracać uwagi niż na rzeczy wielkie i rzadkie, należy także policzyć życzliwość” Współcześnie żyjący profesor psychologii zaliczył życzliwość (ang. benevolence) do podstawowych ludzkich wartości, kategoryzując ją w grupie: self – transcendence („przekraczanie ja”) i definiuje jako: troska o dobro najbliższych, rodziny, przyjaciół, znajomych, przyjaźń, miłośćCieciuch J. i Zalewski Z. „Polska adaptacja Portretowego Kwestionariusza Wartości Shaloma Schwartza”. Czasopismo Psychologiczne, Tom 17, Nr 2, 2011, 251 - 262.
W religii chrześcijańskiej św. Tomasz z Akwinu podejmując problematykę „cnót społecznych” ujął życzliwość jako wyrażenie uprzejmości (uprzejmość – jako życzliwość okazywana innym ludziom w czynach i słowach). Papież Franciszek określa ją jako postawę pragnienia dobra dla drugiej osoby. (..) Jako silne pragnienie dobra i skłonność do tego wszystkiego, co dobre i doskonałe, co pobudza do napełniania życia innych rzeczami pięknymi, wzniosłymi i budującymiEncyklika Fratelli tutti Ojca Świętego Franciszka o braterstwie i przyjaźni społecznej, (n. 112), vatican.va (pol.).
Zobacz też
Kochająca życzliwość (buddyzm)
Przypisy
Bibliografia Misiuna, Bohdan „Życzliwość Jako Postawa Ontyczna”. Etyka 28 (grudzień), 41-55. 1995 Tadeusz Gadacz „Uniwersalne prawdy i prawa życia dla mądrych ludzi na trudne czasy” Wydawnictwo Nieoczywiste, 2018 Arystoteles Etyka nikomachejska, w Dzieła wszystkie, t. 5, przekład D. Gromska, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1996 Arystoteles Etyka Wielka, Etyka eudemejska, przekład W. Wróblewski, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1977 Gloria Vivenza, "Classical Roots of Benevolence in Economic Thought," Ancient Economic Thought (Routledge, 1997) pp. 198–199, 204–208 online; Cicero's influence on patristic usage, Carolinne White, Christian Friendship in the Fourth Century (Cambridge University Press, 1992, 2002), pp. 16–17 online, 32, and p. 255, note 13 Cyceron, Katon Starszy o starości, przekład W. Klimas, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1995 Kant I. Metafizyka moralności, przekład E. Nowak. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005 Cieciuch J. i Zalewski Z. „Polska adaptacja Portretowego Kwestionariusza Wartości Shaloma Schwartza”. Czasopismo Psychologiczne, Tom 17, Nr 2, 2011, 251 - 262
Kategoria:Dwuczłonowe relacje psychospołeczne Kategoria:Etyka cnót