Spalony Dwór (, ) – dawny folwark wsi Niemysłowice w Polsce położonej w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Prudnik. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej.
Geografia Folwark położony był na północny zachód od miasta Prudnik, na zachód od Lasu Niemysłowickiego, w połowie polnej drogi z Łąki Prudnickiej do Szybowic. Wychodziła z niego droga w stronę Niemysłowic przez Las Niemysłowicki.
Nazwa Niemiecką nazwą miejscowości było Donnersmarck. Wywodziła się ona od nazwiska górnośląskiego rodu szlacheckiego Henckel von Donnersmarck, które z kolei pochodziło od niemieckiej nazwy wsi Spišský Štvrtok – Donnersmarkt (obecnie na Słowacji). Na mapie topograficznej z pierwszej połowy lat 30. XX wieku folwark podpisano jako Donnersmark. Pod tą nazwą folwark notowany także w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. Po 1945 Polacy przesiedleni do okolicznych wsi określali folwark jako Spalony Dwór.
Historia Folwark został założony pod koniec XVIII lub na początku XIX wieku. Widnieje na mapie z 1825. Należał do rodziny Mettichów – właścicieli zamku w Łace Prudnickiej. Było to duże gospodarstwo. W jego skład wchodziły cztery budynki. Najstarszy był budynek stodoły z murem pruskim. Pozostałe budynki były murowane z cegły i kamienia: spichlerz, budynek inwentarski (bukaciarnia), a także budynek mieszkalny dla rodzin robotników rolnych.
Anna i Maria von Mettich sprzedały w 1829 swoje zadłużone dobra generałowej Colomb. Rok później, Colomb sprzedała Łąkę Prudnicką wraz z dobrami w Niemysłowicach, Chocimiu oraz Spalonym Dworem Johannowi Karlowi von Siedlnitzkiemu herbu Odrowąż. Pod jego rządami folwark przynosił znaczne dochody. Z powodu wystąpień chłopów w Łące Prudnickiej związanych z Wiosną Ludów w 1848 Johann Karl schronił się w Spalonym Dworze na kilka dni, a następnie powrócił na zamek w Łące Prudnickiej i wprowadził reformy dotyczące zniesienia pańszczyzny i oczynszowania chłopów.
W 1876 w sąsiedztwie folwarku przeprowadzono linię kolejową łączącą Katowice z Legnicą przez Prudnik. Po I wojnie światowej w folwarku prowadzono hodowlę byków. Według Meyers Gazetteer Spalony Dwór był zamieszkiwany przez 13 osób. mały|lewo|Spalony Dwór (Vw. Donnersmark) na mapie z 1930 Po wybuchu II wojny światowej niemieccy robotnicy folwarku zostali wcieleni do Wehrmachtu. Na ich miejsce sprowadzono w 1941 robotników przymusowych z terenu Białorusi. Przywieziono łącznie pięć rodzin (kobiety, mężczyźni i dzieci), które pracowały przy zwierzętach. Białorusini cieszyli się pozytywną opinią wśród miejscowych Niemców i mieli swobodę w wykonywaniu swoich obowiązków. Kobiety i mężczyźni z okolicznych wsi chętnie odwiedzali jedną z Białorusinek pracujących w Spalonym Dworze, która zajmowała się wróżeniem. W latach 1942–1943 na polach wokół Spalonego Dworu rozsypano czarnoziemy przywiezione z Ukrainy. Na użyźnionych w ten sposób gruntach Niemcy uprawiali warzywa. Kiedy na początku 1945 rozpoczęła się operacja wiślańsko-odrzańska, władze III Rzeszy ewakuowały zwierzęta i białoruskich robotników z folwarku na Morawy.
25 stycznia 1945 w Spalonym Dworze doszło do mordu dokonanego przez członków SS na 57 ewakuowanych więźniach obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau podczas tzw. „marszu śmierci”. Niemcy wypędzili nocujących w stodole więźniów i kazali im uciekać po śniegu do lasu. Wówczas SS-mani zaczęli do nich strzelać z karabinów maszynowych. Zwłoki zabitych w Spalonym Dworze zostały w 1946 pochowane w zbiorowych mogiłach na cmentarzu komunalnym i cmentarzu żydowskim w Prudniku. W okresie walk w rejonie Prudnika w marcu 1945, czołgi Armii Czerwonej ostrzelały folwark. W wyniku ostrzału doszczętnie spłonął budynek stodoły i bukaciarnia. Narzędzia folwarku zostały wywiezione do ZSRR. mały|Pozostałości folwarku (2020) Miejscowa ludność zaczęła określać ruiny folwarku mianem Spalony Dwór. Cegły i kamienie z pozostałości folwarku wykorzystywane były do prac budowlanych przy okolicznych gospodarstwach. Grunty, które dotychczas były własnością folwarku, w wyniku komasacji zostały przydzielone rolnikom z Niemysłowic, którzy nie posiadali we wsi budynków gospodarczych.
W sierpniu 1968 drogą przez Spalony Dwór przejeżdżały czołgi i wozy bojowe piechoty ludowego Wojska Polskiego kierujące się na Czechosłowację w czasie operacji Dunaj. Drgania wywołane przez przejeżdżające pojazdy spowodowały częściowe zniszczenie pobliskiej kapliczki św. Judy Tadeusza (odpadły z niej cegły i tynk). Kapliczka została odnowiona w pierwszych latach XXI wieku.
Miejscowość pozostała niezamieszkana. Zachowały się fragmenty ścian budynku mieszkalnego folwarku, a także gruzy. Miejsce, w którym znajdowałą się gospodarstwo, jest pokryte zaroślami. Powstał tam zagajnik. Na początku XXI wieku wokół dawnego folwarku znajdowały się należące do Stadniny Koni Prudnik silosy z kiszonką dla zwierząt.
Transport mały|Droga przez Spalony Dwór od strony Szybowic (2020) Przez miejsce, w którym stał folwark, przebiega polna droga z Łąki Prudnickiej do Szybowic, a także droga do Niemysłowic.
W rejonie miejscowości przebiega linia kolejowa nr 137 łącząca Katowice z Legnicą przez Gliwice, Kędzierzyn-Koźle, Prudnik, Nysę, Świdnicę i Strzegom. Najbliższa stacja kolejowa znajduje się w Prudniku.
Religia W pobliżu Spalonego Dworu, przy drodze w kierunku Łąki Prudnickiej, znajduje się kapliczka św. Judy Tadeusza. Umieszczono w niej figurę Marki Bożej.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Niemysłowice Kategoria:Opuszczone wsie w województwie opolskim