Nikołaj Aleksandrowicz Dobrolubow (; ur. w Niżnym Nowogrodzie, zm. w Petersburgu) – rosyjski filozof, publicysta, krytyk literacki, jeden z XIX-wiecznych ideologów rewolucyjnych demokratów. Był uczniem i współbojownikiem innego rosyjskiego filozofa, Nikołaja Czernyszewskiego.
Krytyka literacka, którą uprawiał Dobrolubow z czasem przekształciła się w publicystykę społeczno-polityczną.
Życiorys Dobrolubow był synem prawosławnego duchownego. W latach 1848–1853 studiował w prawosławnym seminarium duchownym w Niżnym Nowogrodzie, a w okresie 1853–1857 kształcił się w Głównym Instytucie Pedagogicznym w Petersburgu na Wydziale Historyczno-Filologicznym. W latach 1856–1861 pełnił funkcję redaktora działu krytyki i bibliografii w czasopiśmie literacko-społecznym „Sowriemiennik” ().
Poglądy Jako filozof propagował materializm przyrodniczy uzupełniony o antropologizm niemieckiego filozofa Ludwiga Feuerbacha. W poglądach społecznych Dobrolubow nawiązywał do koncepcji prawa natury, zdrowego rozsądku, a także nieuwzględniającej czynników historycznych „natury ludzkiej”, której wieczne prawa, w poglądzie na świat i w odczuciach niewykształconej części społeczeństwa, ukazują się co jakiś czas w najczystszej postaci.
Według przekonań Dobrolubowa literatura miała stanowić „siłę służebną”, a jej znaczenie miało polegać na propagandzie. Natomiast wartość literatury według niego miała być określona przez to, co i w jaki sposób jest przez nią propagowane. Potrafił skutecznie łączyć propagowanie reformatorskich idei z zasadami „krytyki realnej”. Nazwana przez Dobrolubowa metoda realizowania krytyki oparta była na kryterium realizmu, czyli zgodności z ludzką „naturą” oraz naturalnymi, słusznymi potrzebami człowieka.
Dobrolubow był przeciwnikiem kultury szlacheckiej, którą ostro krytykował.
Twórczość 1950: Dzieła wybrane (Warszawa) 1958: Pisma filozoficzne (Warszawa)
Artykuły 1859: Co to takiego obłomowszczyzna? (wyd. pol. 1958) 1860: Kiedyż nastąpi prawdziwy dzień? (wyd. pol. 1958)
Przypisy
Bibliografia
Е. А. Кириллова. ДОБРОЛЮБОВ НИКОЛАЙ АЛЕКСАНДРОВИЧ // Русская философия. Энциклопедия / Под общ. ред. М. А. Маслина. Сост. П. П. Апрышко, А. П. Поляков. – 2-изд, дораб. и доп.. – М., 2014.
Kategoria:Urodzeni w 1836 Kategoria:Zmarli w 1861 Kategoria:Ludzie urodzeni w Niżnym Nowogrodzie Kategoria:Rosyjscy krytycy literaccy Kategoria:Rosyjscy dziennikarze Kategoria:Rosyjscy pisarze XIX wieku Kategoria:Rewolucyjni demokraci