Łukasz Nagórski herbu Leszczyc (zm. w 1571) – podkomorzy łęczycki w latach 1564-1571, wojski łęczycki w latach 1547-1561Urzędnicy województw łęczyckiego i sieradzkiego XVI–XVIII wieku. Spisy". Oprac. Edward Opaliński i Hanka Żerek-Kleszcz. Kórnik 1993, s. 277., starosta garwoliński, koniuszy królewien Jagiellonek, marszałek dworu królewny Anny Jagiellonki, dziedzic Parzęczewa, właściciel wsi Lubino.
Życiorys thumb|left|280px|Renesansowy nagrobek Łukasza Nagórskiego i jego syna Stanisława ufundowany przez Barbarę z Mniszchów Nagórską w kolegiacie Św. Jana Chrzciciela w WarszawieW. Trojanowski, Zabytki artystyczne Warszawy, Warszawa 1916, s. 16.. Nagrobek nie zachował się.
Łukasz Nagórski pochodził z rodziny szlacheckiej osiadłej w Nagórkach w pow. łęczyckimBiblioteka Kórnicka, PAN, Teki Dworzaczka – Monografie – Nagórscy h. Ostoja., pieczętującej się herbem LeszczycJ. Drungilas, Szukając przodków. Poszukiwanie rodowodu przez podkomorzego żmudzkiego Jakuba Ignacego Nagórskiego w II połowie XVIII wieku, [w:] „Rocznik Lituanistyczny”, Instytut Historii Litwy, Wilno, 2/2016, s. 148-153, 156-157, 160.A. Gąsiorowski (red.), Urzędnicy województw łęczyckiego i sieradzkiego XVI–XVIII wieku : spisy, Kórnik: Biblioteka Kórnicka, 1993, s. 277-278.. Był synem Wojciecha, dziedzica Parzęczewa i Zawady, skarbnika łęczyckiego i Anny Parzęczewskiej. Łukasz Nagórski ożenił się z Barbarą z Wielkich Kończyć Mniszchówną, córką Mikołaja, podkomorzego wielkiego koronnego, burgrabiego krakowskiegoM. Woźniakowa, Nagórski z Parzęczewa h. Ostoja Łukasz, [w:] Polski Słownik Biograficzny, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1977, t. XXII, s. 447-448.H. Kowalska, Mniszecii (Mniszek) Mikołaj, [w:] Polski Słownik Biograficzny, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1976, t. XXI, s. 484-486., z którą miał syna Stanisława, zmarłego w dzieciństwie. Według Seweryna hr. Uruskiego miał dwóch braci – Stanisława, wojskiego łęczyckiego i Walentego, podczaszego łęczyckiegoS. Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, Warszawa 1915, t. XII, s. 10-11.. Miał także dwie siostry – Barbarę, żonę Piotra Wężyka z Wojslawic, i Angieszkę, żonę Wawrzyńca Obidowskiego.
Łukasz Nagórski po rodzicach odziedziczył (wspólnie z bratem Stanisławem) wieś Parzęczew, dla której w roku 1565 król Zygmunt August zezwolił na ponowną lokację miejską na prawie niemieckim. Wraz z bratem Stanisławem dzierżawił wieś królewską Lubino (dziś Lubień w pow. łęczyckim) oraz wójtostwo w tejże wsi. W roku 1554 Lubino Nagórscy otrzymali na wieczność. Dwa lata później Łukasz Nagórski był posesorem wsi Topolno i Osmolska Wieś z nadania królowej Bony. Dobra te w roku 1557 również dostał na wieczność. Oba te nadania później unieważniono w wyniku akcji egzekucyjnej dóbr królewskich. Łukasz Nagórski w roku 1560 otrzymał 150 florenów rocznej pensji dożywotnio z dochodów starostwa łomżyńskiego. W roku 1564 wziął w posesję dobra królewskie Rębków w woj. mazowieckim, obejmujące wsie: Rębków z folwarkiem Dąbrowa, Przekory, Izdebno, Wilkowyja i Stoczek. W roku 1571 Nagórski otrzymał dożywocie na wsi królewskiej Orla w starostwie łęczyckim. Zmarł w roku 1571.
Po jego śmierci wdowa Barbara z Kończyc Wielkich prowadziła rozliczenia spadkowe z siostrami Nagórskiego – Agnieszką Obidowską i Barbarą Wężykową. Zrezygnowała na ich rzecz ze swego prawa oprawnego do polowy dóbr Parzęczew w zamian za prawo do sum zapisanych zmarłemu mężowi na dobrach królewskich Topolno, Osmolska Wieś, Lubino i Orla. Barbara z Kończyc Wielkich wstępował jeszcze dwukrotnie w związki małżeńskie – wpierw z Janem Firlejem, wojewodą krakowskim a następnie z Janem Dulskim, podskarbim koronnym. W kolegiacie Św. Jana Chrzciciela w Warszawie ufundowała pomnik nagrobny Łukaszowi Nagórskiemu. Pomnik ten nie zachował się.
Łukasz Nagórski pełnił ważne funkcje i sprawował liczne urzędy. W roku 1547 otrzymał wakujący po śmierci Tomasza Sobockiego, kanclerza wielkiego koronnego, urząd wojskiego łęczyckiego. Następnie był w 1557 roku koniuszym sióstr królewskich, a w roku 1564 marszałkiem dworu królewny Anny Jagiellonki. Był także podkomorzym łęczyckim w latach 1564-1571A. Gąsiorowski (red.), Urzędnicy województw łęczyckiego i sieradzkiego XVI–XVIII wieku : spisy, Kórnik: Biblioteka Kórnicka, 1993, s. 80.. W roku 1569 obejmował urząd starosty garwolińskiego. Był także w roku 1564 wójtem we wsiach Lewików i Przekory, a w roku 1571 wójtem w Niecieplinie, należącym do starostwa garwolińskiego.
Poseł na sejm 1570 roku z województwa łęczyckiegoPosłowie ziemscy koronni 1493–1600, pod red. Ireny Kaniewskiej, Warszawa 2013, s. 193..
Według niektórych historyków Łukasz Nagórski, podkomorzy łęczycki, pochodził z rodziny pieczętującej się herbem Ostoja.
Zobacz też Herb Leszczyc Mikołaj Mniszech
Przypisy
Bibliografia M. Woźniakowa, Nagórski z Parzęczewa h. Ostoja Łukasz, [w:] Polski Słownik Biograficzny, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1977, t. XXII, s. 447-448. H. Kowalska, Mniszecii (Mniszek) Mikołaj, [w:] Polski Słownik Biograficzny, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk 1976, t. XXI, s. 484-486. K. Niesiecki, Herbarz polski, wyd. J.N. Bobrowicz, Lipsk 1839-1845, t. VI, s. 510. A. Gąsiorowski(red.), Urzędnicy województw łęczyckiego i sieradzkiego XVI–XVIII wieku : spisy, Kórnik: Biblioteka Kórnicka, 1993, s. 80. S. Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, Warszawa 1915, t. XII, s. 10-11. Teki Dworzaczka. Materiały historyczno-genealogiczne do dziejów szlachty wielkopolskiej XV–XX w., Biblioteka Kórnicka, PAN, Kórnik-Poznań 1995-2019 – Teki Dworzaczka. AGAD, Metryka Koronna, MK 87, f. 415v-417, f. 418; MK 90, f. 266v-267; MK 95, f. 322v; MK 96, f. 417v-419; MK 99, f. 21v-22v, f. 113v-114, f. 121, f. 142v-143v, f. 147-149; MK 109, p. 422-423, p. 456-457, p. 798-799; MK 110, f. 286-287, f. 311-318. S. Starowolski, Monumenta Sarmatarum, viam universæ carnis ingressorum, Kraków 1655, s. 249–250. W. Trojanowski, Zabytki artystyczne Warszawy, Warszawa 1916, s. 16, 23-24. J. Drungilas, Szukając przodków. Poszukiwanie rodowodu przez podkomorzego żmudzkiego Jakuba Ignacego Nagórskiego w II połowie XVIII wieku, [w:] „Rocznik Lituanistyczny”, Instytut Historii Litwy, Wilno, 2/2016.
Kategoria:Członkowie stanu rycerskiego I Rzeczypospolitej Kategoria:Podkomorzowie łęczyccy Kategoria:Polska szlachta Kategoria:Posłowie na sejm warszawski 1570 Kategoria:Posłowie na Sejm I Rzeczypospolitej (województwo łęczyckie) Kategoria:Starostowie garwolińscy Kategoria:Urzędnicy ziemscy I Rzeczypospolitej Kategoria:Wojscy łęczyccy Kategoria:Zmarli w 1571