page=3|thumb|Strona tytułowa polskiego wydania książki z 1929 Ocalenie: opowieść z płytkiego morza () – powieść Josepha Conrada, opublikowana w 1920, oparta na doświadczeniach Conrada z czasów służby na parowcu „Vidar”. Powieść jest powrotem do bohatera wczesnych powieści Conrada, Szaleństwa Almayera i Wyrzutka – kapitana Toma Lingarda. Powieść składa się z 3 tomów: Człowiek i bryg, Wybrzeże zbiegów, Porwanie.

Pierwsze polskie tłumaczenie wydało w 1929 wydawnictwo Dom Książki Polskiej, przekładu dokonała Aniela Zagórska.

Historia wydania Conrad zaczął pisać powieść jeszcze w 1896, po czym zostawił ją na ponad 20 lat. Utwór nosił wówczas roboczy tytuł Wybawca – opowieść z cieśnin. Wznowił prace w 1918, a zakończył 25 maja 1919. Powieść od 1919 ukazywała się w miesięczniku „Land and Water”. W wydaniu książkowym ukazała się najpierw w Stanach zjednoczonych (21 maja 1920), a potem w Anglii (14 czerwca). Wydanie brytyjskie autor zadedykował Frederickowi C. Penfieldowi, byłemu ambasadorowi USA w Wiedniu, który po wybuchu I wojny światowej dopomógł w październiku 1914 r. Conradowi z żoną i synami wyjechać z Zakopanego do Wiednia: Fryderykowi Courtland Penfield, ostatniemu ambasadorowi Stanów Zjednoczonych Ameryki w byłej Monarchii Austryjackiej, poświęcam tę powieść z dawnych czasów, ku pamięci ocalenia pewnych niefortunnych podróżników, którego dokonał w czasie wielkiej zawieruchy światowej roku 1914.

Fabuła Archipelag Malajski. Kapitan Tom Lingard płynie by pomóc swojemu przyjacielowi Hassimowi w odzyskaniu królestwa. Gdy napotyka unieruchomiony jacht pomaga ściągnąć go z mielizny. Nie spotyka się jednak z dobrym przyjęciem ze strony właściciela, pana Traversa, który uważa go za awanturnika, natomiast zdobywa przychylność jego żony i sam ulega jej urokowi. Jednak pomoc, której udziela jachtowi powoduje problemy dla Hassima. Wkrótce tubylcy, kierowani przez rywala Hassima, zaczynają zagrażać jednostkom i ich załogom. Mimo różnic zdań poczucie honoru i wierność swoim przekonaniom każe Lingardowi chronić Europejczyków, nawet za cenę życia.

Recepcja Sam Conrad nazwał swą powieść „połatanym dziełem”, pisał także: „Oczywiście, mon cher, to niezbyt dobre. Swoje najlepsze rzeczy napisałem dawno temu.” Niemniej książka została bardzo dobrze przyjęta przez krytyków (m.in. Katherine Mansfield).

Przypisy

Bibliografia

Polskie wydania powieści w bibliotece Polona

Linki zewnętrzne Powieść w Wikiźródłach

Kategoria:Twórczość Josepha Conrada Kategoria:Angielskie powieści Kategoria:Utwory literackie z 1920