thumb|Lech Wałęsa, lider opozycji demokratycznej w PRL, w czasie strajku w Stoczni Gdańskiej w sierpniu 1980. thumb|Demonstracja pierwszomajowa w Polsce, lata 80. Na pierwszym planie Jacek Kuroń, jeden z głównych działaczy opozycyjnych; w tle transparent związku zawodowego „Solidarność”. thumb|Opozycja polityczna w PRL, wybory 1989. Od lewej stoją: Olga Krzyżanowska, Roman Szymon Pawlicki, Bogdan Lis i Lech Kaczyński. Opozycja polityczna w PRL (również: opozycja demokratyczna, opozycja antykomunistycznaDruk nr 535.) – partie polityczne, organizacje, grupy i środowiska społeczne dążące do obalenia lub zreformowania niedemokratycznego systemu władzy w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1945–1989. Ruchy te formułowały programy zasadniczych przemian politycznych, gospodarczych i społecznych.
Znaczący rozwój ugrupowań opozycyjnych nastąpił w drugiej połowie lat 70. i na początku lat 80., powstały wówczas m.in. Polskie Porozumienie Niepodległościowe (1975) Komitet Obrony Robotników (1976) Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela (1977) Towarzystwo Kursów Naukowych (1978) Wolne Związki Zawodowe Wybrzeża (1978) Konfederacja Polski Niepodległej (1979) Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność” (1980).
Represje z powodów politycznych
Osoby zaangażowane w walkę o niepodległość i suwerenność Polski w latach 1956–1989 były poddawane przez reżim komunistyczny licznym represjom i szykanom. Do najczęstszych należało uwięzienie, internowanie, usunięcie z uczelni, karne wcielenie do wojska, pozbawienie możliwości wykonywania zawodu, uniemożliwienie podjęcia zatrudnienia w wybranych miejscach, zwolnienie z pracy, pozbawienie możliwości awansowania, zapisy cenzury, degradowanie na gorsze stanowiska służbowe czy pozbawienie nagród oraz premii.
Zobacz też Odznaka honorowa „Działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych”
Przypisy
Bibliografia Andrzej Friszke (1994). Opozycja polityczna w PRL 1945-1980. Aneks. . Andrzej Kobus (2012). My i oni: opozycja polityczna w PRL wobec analogicznych ugrupowań demokratycznych w Europie Środkowo-Wschodniej lat 80. XX wieku: kontakty, współpraca, podobieństwa. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. .