IV Międzynarodowy Wyścig Tatrzański – samochodowo-motocyklowy wyścig górski zorganizowany w Polsce 16 sierpnia 1931 roku jako piąty i ostatni z serii Wyścigów Tatrzańskich. Udział w nim brało 21 motocykli i 19 samochodów, a w klasyfikacji generalnej zwyciężył niemiecki kierowca Rudolf Caracciola.
Organizacja i przebieg thumb|László Hartmann na Bugatti na trasie wyścigu thumb|Adolf Szczyżycki na sportowym samochodzie Wikov thumb|Henryk Liefeldt w wyścigowym Austro-Daimlerze IV Międzynarodowy Wyścig Tatrzański na szosie z Zakopanego do Morskiego Oka odbył się 16 sierpnia 1931 roku. Był piątym z serii Wyścigów Tatrzańskich i czwartym międzynarodowym. Rozgrywany był w takiej samej formule jak poprzednie wyścigi: samochody i motocykle jechały kolejno na czas ze startu zatrzymanego na trasie o długości 7,5 km, od 21. do 28,5. kilometra trasy. W zakresie samochodów wyścigowych i sportowych był wyścigiem międzynarodowym otwartym, zaliczanym od poprzedniego wyścigu w 1930 roku do zawodów Mistrzostwa Górskiego Europy. W ramach wyścigu zorganizowano także wyścig samochodów turystycznych będący imprezą narodową zamkniętą oraz wyścig motocyklowy zamknięty dla Krakowskiego Klubu Motocyklowego i jego gości. Wyścig spotkał się z większym zainteresowaniem zawodników zagranicznych, których wystartowało aż 12, w tym najbardziej znany wówczas niemiecki kierowca Rudolf Caracciola, będący faworytem zawodów. Liczbę widzów prasa szacowała na około 20 tysięcy i dwa tysiące przybyłych samochodów, a miejsca noclegowe w Zakopanem były przepełnione już przed imprezą. Zarówno liczba zawodników, jak i widzów była większa od ubiegłorocznej. Komandorem zawodów był Bolesław Macudziński, prezes komisji sportowej Krakowskiego Klubu Automobilowego organizującego wyścig.
Samochody były podzielone na kategorie: I – samochodów wyścigowych, II – sportowych i III – turystycznych, a nadto w każdej kategorii podzielone były na klasy zależnie od pojemności silnika. Motocykle były podzielone na cztery klasy w tym dwie z wózkami bocznymi. Udział wzięło 21 motocykli i 19 samochodów, w tym dwa turystyczne, osiem sportowych i dziewięć wyścigowychTak według . Według oficjalnego komunikatu, udział wzięły i przybyły do mety 22 samochody, w tym 11 sportowych, ale komunikat podaje wyniki również tylko dla ośmiu samochodów sportowych ().. Ponadto jeden samochód turystyczny jechał poza konkursem. Ten sam samochód mógł brać tylko raz udział w wyścigu. Liczba zawodników była jednak mniejsza, gdyż książę wystawił aż trzy samochody, z czego dwa prowadzone przez siebie. Obowiązkowy trening w postaci co najmniej dwóch przejazdów odbywał się w dniach 13–15 sierpnia 1931 roku.
Wyścig rozpoczął się o godzinie 14.20Tak według , natomiast według wyścig rozpoczął się punktualnie o 14.. Jako pierwsi startowali motocykliści, następnie kolejno samochody turystyczne, sportowe i wyścigowe. Spośród startujących, tylko jeden motocykl nie ukończył wyścigu. Trasa była śliska po całonocnym i porannym deszczu, co spowodowało niewielką liczbę pobitych rekordów, w tym brak pobicia najlepszego czasu zeszłych zawodów.
W ogólnej klasyfikacji zwyciężył Rudolf Caracciola na Mercedesie ze sprężarką (5 min 29,870 s), bijąc także ogólny rekord samochodów sportowych. Drugi wynik uzyskał Niemiec Max von Arco-Zinneberg na wyścigowym Austro-Daimlerze (5 min 51,630 s), a trzeci, słabszy o jedynie cztery setne sekundy, Polak Stanisław Hołuj (były zawodnik motocyklowy) na wyścigowym Bugatti. Najlepsi polscy zawodnicy z ubiegłych lat: Jan Ripper i Henryk Liefeldt mieli słabsze wyniki, aczkolwiek Liefeledt osiągnął swój najlepszy rezultat na tej trasie. W kategorii turystycznej konkurencja była niewielka, a najlepszy czas uzyskał zawodnik E. Dzierliński jadący poza konkursem, a w konkursie T. Bukowiecki, który w ostatniej chwili zdecydował się wziąć udział w wyścigu i startował na nieprzygotowanym samochodzie, bez treningu. Z motocyklistów najlepszy czas uzyskał Austriak , który musiał startować dwukrotnie z uwagi na brak pomiaru czasu na mecie za pierwszym razem.
Wyniki Z podziałem na klasy: Klasa M-ceZawodnik Samochód Czas(min sek.) Prędkość średnia, km/h (uwagi)III. Samochody turystyczne:1500 cm³ (B) 1. A. Śroubek Praga-Oświęcim 8′30,410″52,898 km/h (rekord ustalony)3000 cm³ (H) 1. T. BukowieckiFiat 8′25,800″53,380 km/h (F) - Euzebiusz Dzierliński Citroën 8′10,475″55,048 km/h – poza konkursemII. Samochody sportowe:1100 cm³ (G)1. Amilcar 6′30,570″69,129 km/h 1500 cm³ (F) 1. Wikov 7′14,070″62,201 km/h (pobity rekord) 2000 cm³ (E) 1. A. Sumiński Alfa Romeo7′29,830″60,122 km/h 3000 cm³ (D)1. Bronisław FrühlingBugatti7′01,030″64,128 km/h 2. Jerzy WidawskiAustro Daimler 7′09,045″ 62,930 km/h5000 cm³ (C)1. L. HilczyńskiFord6′58,205″64,561 km/h 2. ks. Chrysler 8′20,795″53,914 km/h8000 cm³ (B)1. Rudolf Caracciola Mercedes-Benz5′29,870″81,850 km/h (pobity ogólny rekord samochodów sportowych i klasy)I. Samochody wyścigowe:750 cm³ (H) 1. E. Markiewicz Austin 77′09,050″62,929 km/h (rekord ustalony)1500 cm³ (F)1. Stanisław Hołuj Bugatti 5′51,670″76,770 km/h 2. Zdeněk PohlZawodnikiem był książę Lobkowitz, kierowcą Pohl (). Bugatti 5′51,735″76,762 km/h 3. Jan Ripper Bugatti 6′00,270″74,943 km/h 4. E. Frankl Bugatti 6′07″73,569 km/h3000 cm³ (D) 1. László Hartmann Bugatti 5′53,935″ 76,285 km/h (pobity rekord) 2. ks. Bugatti 6′01,030″74,786 km/h5000 cm³ (C)1. Austro-Daimler5′51,630″76,785 km/h 2. Henryk Liefeldt Austro-Daimler 5′59,060″75,196 km/hMotocykle:350 cm³ (A) 1. Jan Bathelt Chater-Lea 6′15,590″71,886 km/h (pobity rekord) 2. A. WeilAJS 7′15,940″61,935 km/h 3. I. CzerniakRaleigh7′18,230″61,611 km/h 4. Rudolf BreslauerCoventry Eagle 7′25,715″60,576 km/h 5. R. ŁuszczyńskiAriel8′25,110″53,453 km/h 6. M. RudnickiFN8′31,695″52,765 km/h 7. K. LitekDKW8′47,225″ 51,211 km/h600 cm³ (B) 1. Rudge 6′03,250″74,328 km/h (pobity ogólny rekord motocyklowy i klasy) 2. H. LudwigDouglas6′15,310″71,940 km/h 3. Czesław GębalaAriel6′16,830″71,650 km/h 4. Albrecht AlvenslebenZawodnik Klubu Motocyklowego Bydgoszcz „hr. A. Alvensleben” według . Według Dariusz Stypa: Kluby i sekcje motocyklowe w Bydgoszczy w okresie międzywojennym, było dwóch braci von Albensleben jeżdżących na motocyklach, Albrecht i Ludolf.Motosacoche6′25,790″69,986 km/h 5. R. BogusławskiRudge6′30,765″69,095 km/h 6. F. StankiewiczMotosacoche 7′01,700″64,107 km/h 7. Igo StieglitzGiliet7′26,145″50,518 km/h 8. T. MünnichNew Imperial7′52,030″57,199 km/h 9. Michał NagengastRudge8′26,030″53,356 km/h 10. A. RotweinGillet8′38,505″ 53,072 km/h 11. A. KrzyżanowskiNew Imperial9′05,400″49,504 km/hMotocykle z wózkami:do 600 cm³ (D)1. Józef HennelRoyal Enfield8′39,005″52,022 km/h (rekord ustalony)pow. 600 cm³ (E)1. Tadeusz DamskiBMW7′16,610″61,840 km/h (ogólny rekord motocykli z wózkami i kategorii)
Klasyfikacja ogólna samochodów (czołówka) M-ce KlasaZawodnik Samochód Czas(min sek.) Prędkość średnia, km/hSamochody:1.II 8000 cm³ Rudolf Caracciola Mercedes-Benz5′29,870″81,850 km/h2.I 5000 cm³ Austro-Daimler5′51,630″76,785 km/h3.I 1500 cm³ Stanisław Hołuj Bugatti 5′51,670″76,770 km/h4.I 1500 cm³ Pohl Bugatti 5′51,735″76,762 km/h5.I 3000 cm³ László Hartmann Bugatti 5′53,935″ 76,285 km/h6.I 5000 cm³ Henryk Liefeldt Austro-Daimler 5′59,060″75,196 km/h7.I 1500 cm³ Jan Ripper Bugatti 6′00,270″74,943 km/h8. I 3000 cm³ ks. Bugatti 6′01,030″74,786 km/h9.I 1500 cm³ E. Frankl Bugatti 6′07″73,569 km/h10.II 1100 cm³ Florian Schmidt Amilcar 6′30,570″69,129 km/h
thumb|Rudolf Caracciola w trakcie zawodów Cztery nagrody przechodnie otrzymał Rudolf Caracciola: nagrodę Prezydenta Rzeczypospolitej (kryształ) za najlepszy czas dnia, Wielką Nagrodę Tatr (srebrna waza) za najlepszy czas dnia w kategorii wyścigowej lub sportowej, nagrodę Automobilklubu Polski (antyczny puchar) za największą szybkość dnia i nagrodę Krakowskiego Klubu Automobilowego (srebrny puchar) za najlepszy czas w kategorii wozów sportowych. Ponadto przyznano nagrodę przechodnią w kategorii motocyklowej i 27 nagród indywidualnych lub specjalnych, fundowanych głównie przez firmy. Trzy z nich również otrzymał Caracciola, w tym obraz ufundowany przez Zakopane i puchar od firmy Stomil za najlepszy czas dnia. Wszyscy zawodnicy otrzymali pamiątkowe plakietki.
Przy okazji wyścigu Krakowski Klub Automobilowy zorganizował zjazd turystyczny do Zakopanego pod nazwą „Jazda w Tatry", za udział w którym przyznawano plakietki dla samochodów i motocykli, które przybyły do Zakopanego w dniach 14–16 sierpnia 1931 roku, przejeżdżając przynajmniej 100 km (za opłatą za udział w zjeździe 35 zł).
Zakończenie Wyścig w 1931 roku był ostatnim Wyścigiem Tatrzańskim organizowanym na trasie do Morskiego Oka. Kolejny wyścig, który miał się odbyć 21 sierpnia 1932 roku, został odwołany – jako przyczynę wskazano zły stan trasy oraz „katastrofalny stan drogi dojazdowej na odcinku Kraków – Zakopane”. Główny wpływ na zaniechanie imprezy miał kryzys gospodarczy, połączony z polityką polskich władz, które wprowadziły w tym okresie wysokie opłaty od posiadania samochodów na Państwowy Fundusz Drogowy. Spowodowało to wielki spadek liczby sprzedawanych samochodów, jak również spadek liczby samochodów zarejestrowanych w Polsce, a duże firmy samochodowe nie dostarczały już nowych samochodów w celach reklamowych.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Wyścigi samochodowe Kategoria:Sporty motorowe w Polsce Kategoria:1931 w polskim sporcie