Henryk Sawoniak (ur. 12 kwietnia 1912 w Warszawie, zm. 30 stycznia 2003 tamże) – polski ekonomista, bibliotekarz, bibliograf, autor publikacji słownikowych i bibliograficznych z zakresu bibliotekoznawstwa i informacji naukowej.

Życiorys Urodził się w Warszawie w rodzinie urzędniczej. Ukończył Państwowe Gimnazjum Humanistyczne im. A. Mickiewicza w Warszawie. W 1935 r. ukończył Szkołę Podchorążych Rezerwy Piechoty w Grodnie w stopniu kaprala podchorążego piechoty. We wrześniu 1939 wzięty do niewoli, wywieziony został do ZSRR. W listopadzie 1939 r. jako jeniec wojenny osadzony w stalagu pod Norymbergą. Wyzwolony przez wojska brytyjskie przedostał się do Francji. Zarejestrowany w Polskich Siłach Zbrojnych w Paryżu znalazł się w obozie dla polskich oficerów – jeńców wojennych w La Courtine, gdzie uczył w gimnazjum i liceum polskim. W 1947 r. wrócił do Polski.

Miał córkę Marię Witt, współautorkę publikacji International bibliography of bibliographies in library and information science and related fields i New international dictionary of acronyms in library and information science and related fields.

Pochowany na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 331a-1-1).

Kariera zawodowa W latach 1930–1934 studiował w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie, gdzie odbył praktykę w Bibliotece SGH (1935-1936). W latach 1936–1938 pracował jako księgowy i kierownik w Biurze Zarządu Głównego Zrzeszenia Pracowników Państwowych Banku Rolnego. Od 1938 do września 1939 r. był zatrudniony w Funduszu Kultury Narodowej przy Urzędzie Rady Ministrów. W 1947 r. otrzymał etat w filii Biblioteki Szkoły Głównej Handlowej w Łodzi, gdzie pracował do końca 1950. W 1949 r. uzyskał stopień magistra nauk ekonomicznych. W 1951 r. został zatrudniony w Instytucie Bibliograficznym Biblioteki Narodowej w Warszawie, początkowo jako kierownik Pracowni Centralnie Drukowanych Kart Katalogowych, następnie jako kierownik Pracowni Dokumentacji Księgoznawczej. W latach 1955–1972 był kierownikiem Zakładu Teorii i Organizacji Bibliografii. W 1972 r. podjął pracę w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego na stanowisku starszego kustosza dyplomowanego w Oddziale Prac Naukowych. W 1977 r. przeszedł na emeryturę, kontynuując pracę naukową w zakresie bibliografii i klasyfikacji dokumentówA. Romańska, H. Zasadowa: Wywiad z doc. dr Henrykiem Sawoniakiem. „Przegląd Biblioteczny” 1989 z. 1 s. 3–15.J. Sadowska: Henryk Sawoniak (1912-2003). „Zagadnienia Informacji Naukowej”. 2003, nr 1, s. 87–90..

Kariera i dorobek naukowy W 1966 r. na podstawie dorobku naukowego, organizacyjnego i dydaktycznego otrzymał tytuł bibliotekarza dyplomowanego (mimo braku formalnego wykształcenia bibliotekarskiego).

W 1970 r. uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych na Wydziale Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego na podstawie rozprawy pt. Rozwój i metodyka powszechnych i narodowych bibliografii bibliografii.

W latach 1975–1978 pracował jako nauczyciel akademicki na stanowisku docenta w Zakładzie Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Uniwersytetu Śląskiego.

Głównym obszarem jego zainteresowań była bibliografia. Był autorem ponad 100 publikacji z zakresu metodyki bibliografii, klasyfikacji dokumentów, organizacji. Pierwsze publikacje dotyczyły klasyfikacji biblioteczno-bibliograficznej opracowania rzeczowego dokumentów. Był współautorem tablic „Uniwersalna Klasyfikacja Dziesiętna (UKD)” dla bibliografii narodowej i bibliotek publicznych

Brał udział w pracach nad Słownikiem tematów dla bibliografii i katalogów w układzie przedmiotowy. Współtworzył i redagował roczniki bieżące „Bibliografii Bibliografii i Nauki o Książce” oraz kwartalnik „Przegląd Piśmiennictwa o Książce”, kontynuowany jako „Bibliografia Analityczna Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej. Piśmiennictwo zagraniczne” (kwartalny dodatek do „Przeglądu Bibliotecznego”), którego był redaktorem przez prawie 20 lat.

Przygotował do druku i uzupełnił Bibliografię bibliografii polskich do 1950 r. Samodzielnie opracował jej kontynuację Bibliografia bibliografii polskich 1951-1960.

Był współautorem bieżącej i retrospektywnej bibliografii z zakresu nauk ekonomicznych. Zajmował się terminologią bibliotekarską i informacyjną. Był autorem ok. 70 haseł w Encyklopedii wiedzy o książce oraz ok. 25 haseł w Encyklopedii współczesnego bibliotekarstwa polskiego. Uzupełniał tematy w tzw. słowniku wileńsko-warszawskim opracowanym przez Adama Łysakowskiego.

Redagował działy Bibliotekarstwo, Bibliotekoznawstwo, Bibliografia, Edytorstwo w Słowniku terminologicznym informacji naukowej.

Uczestniczył w pracach Komisji Normalizacyjnej (przez pewien czas jej przewodniczył), był autorem kilku norm.

Brał udział w konferencjach polskich i międzynarodowych. Współorganizował dwie ogólnokrajowe narady bibliografów (1956, 1966)A. Nowińska: Henryk Sawoniak (1912-2003). „Przegląd Biblioteczny” 2003, z. 4, s. 459–464..

Ważniejsze publikacje Bibliografia bibliografij polskich: do 1950 roku / Wiktor Hahn, oprac. H. Sawoniak. Wrocław, 1966 Bibliografia: poradnik metodyki bibliograficznej dla autorów bibliografii specjalnych: praca zbiorowa. Pod red. H. Hleb-Koszańskiej, M. Dembowskiej i H. Sawoniaka. Warszawa, 1960 Biblioteki współczesne, bibliografia, informacja naukowa / H. Sawoniak ; wyboru dokonali i wstępem poprzedzili A. W. Jarosz i Z. Żmigrodzki. Katowice, 1995 H. Sawoniak: Klasyfikacja i katalog rzeczowy. Warszawa, 1961 H. Sawoniak: Międzynarodowa bibliografia bibliografii z zakresu informacji naukowej, bibliotekoznawstwa i dziedzin pokrewnych 1945-1978. Wrocław, 1985 H. Sawoniak: Międzynarodowy słownik akronimów z zakresu informacji naukowej, bibliotekoznawstwa i dziedzin pokrewnych. Warszawa, 1976 H. Sawoniak: Rozwój i metodyka powszechnych i narodowych bibliografii bibliografii. Warszawa, 1971 H. Sawoniak, M. Witt: International bibliography of bibliographies in library and information science and related fields. Vol. 1-2. München, 1999, 2003 H. Sawoniak, M. Witt: New international dictionary of acronyms in library and information science and related fields. München, 1988, 1992, 1994 H. Sawoniak: Bibliografia bibliografii polskich 1951-1960. Wrocław, 1967 H. Sawoniak: Klasyfikacja i katalog rzeczowy. Warszawa, 1957 Metodyka bibliograficzna: poradnik dla autorów bibliografii specjalnych: praca zbiorowa. Pod red. H. Hleb-Koszańskiej, M. Dembowskiej i H. Sawoniaka. Warszawa, 1963

Normy

PN-56/N-01155 Przepisy bibliograficzne. Skrócony opis bibliograficzny PN-62/N-01153 Przepisy bibliograficzne. Kompozycja wydawnicza i typograficzna bibliografii w układzie działowym lub systematycznym PN-62/N-01168 Przepisy bibliograficzne. Streszczenie autorskie artykułu PN-76/N-01153 Kompozycja wydawnicza i typograficzna bibliografii specjalnych w układzie działowym lub systematycznym PN-76/N-01220 Informatory o bibliotekach i ośrodkach informacjiH. Sawoniak: Autobibliografia. „Przegląd Biblioteczny” 2001, z., s. 308–318..

Odznaczenia, nagrody Złoty Krzyż Zasługi (1969) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1975) Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1966) Honorowa Odznaka Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich (1976) Nagroda Naukowa Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich im. A. Łysakowskiego (1985)

Przypisy

Bibliografia H. Sawoniak: Autobibliografia. „Przegląd Biblioteczny” 2001 z.4, s. 308–318 A. Romańska, H. Zasadowa: Wywiad z doc. dr Henrykiem Sawoniakiem. „Przegląd Biblioteczny” 1989 z. 1 s. 3–15 E. Gondek: Henryk Sawoniak (12 IV 1912 – 30 I 2003). „Roczniki Biblioteczne” 2003 R. 47 s. 287–292 A. Nowińska: Henryk Sawoniak (1912-2003). „Przegląd Biblioteczny” 2003 z. 4 s. 459–464 J. Sadowska: Henryk Sawoniak (1912-2003). „Zagadnienia Informacji Naukowej” 2003 nr 1 s. 87–90

Kategoria:Polscy bibliotekarze Kategoria:Polscy bibliografowie Kategoria:Polscy ekonomiści Kategoria:Urodzeni w 1912 Kategoria:Zmarli w 2003 Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie