thumb|Samiec Xylotrupes sumatrensis thumb|Samiec Xylotrupes ulysses Xylotrupes – rodzaj chrząszczy z rodziny poświętnikowatych i podrodziny rohatyńcowatych.
Są to duże chrząszcze o ciele długości od 30 do 80 mm. Ubarwienie mają brązowe do czarnego, pozbawione metalicznego połysku. Dymorfizm płciowy jest u nich bardzo silnie zaznaczony. Samce mają na czole i przedpleczu rozwidlone wyrostki zwane rogami, zwykle bardzo długie. Tylna krawędź wyrostka czołowego często zaopatrzona jest w ząb. U samic czoło zaopatrzone jest w dwa niewielkie guzki, a przedplecze jest niezmodyfikowane, równomiernie wypukłe. Czułki zbudowane są z dziesięciu członów i zakończone krótką buławką. Wykrojenie nadustka jest szerokie i płytkie. Żuwaczki mają wykrojone wierzchołki i zaopatrzone w płaty strony zewnętrzne. Punktowanie powierzchni pokryw jest delikatne, silnie rozproszone i nie tworzy podwójnych rządków. Zwykle pokrywy samic, a rzadko także samców porastają szczecinki. Przedpiersie ma krótki wyrostek trójkątnego kształtu. Odnóża przedniej pary u samców są dłuższe niż u samic i mają smuklejsze niż u nich golenie. Przednie golenie zaopatrzone są w trzy ząbki. Propygidium pozbawione jest narządów strydulacyjnych.
Przedstawiciele rodzaju zamieszkują krainę orientalną i australijską.
Systematyka rodzaju według BioLib.cz przedstawia się następująco: grupa gatunków gideon Xylotrupes damarensis Rowland, 2006 Xylotrupes gideon (Linnaeus, 1767) – rohatyniec borneański Xylotrupes inarmatus Sternberg, 1906 Xylotrupes pachycera Rowland, 2006 Xylotrupes sumatrensis Minck, 1918 Xylotrupes tadoana Rowland, 2006 grupa gatunków meridionalis Xylotrupes meridionalis Prell, 1914 Xylotrupes taprobanes Prell, 1914 grupa gatunków mniszechi Xylotrupes mniszechi Thomson, 1859 Xylotrupes socrates Schaufuss, 1864 grupa gatunków pubescens Xylotrupes lorquini Schaufuss, 1885 Xylotrupes pauliani Silvestre, 1997 Xylotrupes philippinensis Endrödi, 1957 Xylotrupes pubescens Waterhouse, 1841 grupa gatunków ulysses Xylotrupes australicus Thomson, 1859 Xylotrupes carinulus Rowland, 2011 Xylotrupes clinias Schaufuss, 1885 Xylotrupes falcatus Minck, 1918 Xylotrupes macleayi Montrouzier, 1855 Xylotrupes rindaae Fujii, 2011 Xylotrupes telemachos Rowland, 2003 Xylotrupes ulysses (Guérin-Méneville, 1830) gatunki nieprzyporządkowane Xylotrupes beckeri Schaufuss, 1885 Xylotrupes faber Silvestre, 2002 Xylotrupes lumawigi Silvestre, 2002 Xylotrupes oudomxayicus Li, 2016 Xylotrupes striatopunctatus Silvestre, 2003 Xylotrupes wiltrudae Silvestre, 1997
Przypisy
Kategoria:Rohatyńcowate Kategoria:Rodzaje i podrodzaje zwierząt nazwane w 1837 roku