250px|right Bitwa pod Kozianami – walki grupy płk. Stanisława Nałęcza-Małachowskiego z oddziałami 53. i 8 Dywizji Strzelców w czasie majowej ofensywy wojsk Michaiła Tuchaczewskiego w okresie wojny polsko-bolszewickiej.

Przebieg działań Działania wojsk przed bitwą 14 maja 15 Armia Augusta Korka i Grupa Północna Jewgienija Siergiejewa uderzyły na pozycje oddziałów 8 Dywizji Piechoty i 1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej w ogólnym kierunku na Głębokie, a 16 Armia Nikołaja Sołłohuba wykonała uderzenie pomocnicze w kierunku Mińska. W rejonie Lepla i Uszacza oddziały 1 Dywizji L-B i 13 pułku piechoty z 8 Dywizji Piechoty nie wytrzymały uderzenia 4., 11., 56. i 5 Dywizji Strzelców i rozpoczęły odwrót. 21 maja 1 Armia gen. Stefana Majewskiego została wzmocniona ściągniętą z rejonu Wilna 10 Dywizją Piechoty. Dywizja ta obsadziła linię obronną między Szarkowszczyzną a Kozianami. Umożliwiło to wycofującym się 8 DP i 1 DLB oderwanie się od przeciwnika i zreorganizowanie oddziałów. 23 maja rozpoczął się ogólny odwrót wojsk polskich na linię Dryssa – Przedbrodzie – Duniłowicze – Budsław – rzeka Serwecz – Milcza – rzeka Omniszewka.

Walki grupy płk. Małachowskiego Grupa płk. Małachowskiego obsadzała front między jeziorem Bohin a linią kolejową Głębokie – Święciany. Kozian broniły kompanie techniczne 28. i 30 pułku piechoty oraz pododdziały 13 pułku ułanów.

28 maja sowiecka 8 Dywizja Strzelców (6.?) uderzyła na Kiziany i zepchnęła Polaków na skraj miasteczka. W tym czasie walcząca na południe od grupy płk. Małachowskiego polska 8 Dywizja Piechoty wycofała się do rejonu Miadziołek i tym samym sowiecka 53 Dywizja Strzelecka wyszła na skrzydło grupy Małachowskiego.

Pod Kozianami skoncentrowały się: 28., 30. i 21 pułk piechoty. Polskie pułki do wieczora toczyły ciężkie walki z nacierającym przeciwnikiem. Nocą z 28 na 29 maja grupa otrzymała rozkaz odwrotu na linię „starych okopów niemieckich”.

30 maja na Koziany koncentrycznie uderzyły 28 i 30 pułk piechoty. II/30 pp obszedł ugrupowanie nieprzyjaciela i uderzył na jego tyły. Spowodowało to wybuch paniki i jego bezładną ucieczkę.

Bilans walk Oddziały grupy płk. Małachowskiego odzyskały Koziany. Uchwycono także nieuszkodzony most na Dziśnie oraz tabory wyładowane żywnością i amunicją. Koziany stanowiły dogodną rubież do natarcia w ramach czerwcowej polskiej kontrofensywy nad Berezyną.

Sowieci stracili 170 jeńców i 7 cekaemów

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Bitwy i boje wojny polsko-bolszewickiej Kategoria:Bitwy w 1920