Rok 1920 W maju 1920 roku żołnierze stacjonującego w Białymstoku Batalionu Zapasowego 42 Pułku Piechoty powołali do życia Koło Sportowe - sekcję piłki nożnej. Zespół dokładnie nosił nazwę K.S.B.Z. 42PP, czyli Klub Sportowy Batalionu Zapasowego 42 Pułku Piechoty. Klub przyjął biało-czarne barwy. Drużyna rozgrywała swoje mecze na placu przy koszarach 42 Pułku Piechoty przy ul. Tragutta. Wówczas był to jedyny plac w mieście, gdzie można było rozgrywać mecze w piłkę nożną, a dzięki uprzejmości dowództwa jednostki z boiska mogły korzystać wszystkie białostockie drużyny.
Pierwszy mecz odbył się 30 maja z miejscową drużyną Kresowców. Wojskowi wygrali 5:1.
Mecze i wyniki WKS 42PP Białystok w 1920Lp.Data, Kraj, MiastoMeczeFrekw.D/W boiskoPrzeciwnikWynikStrzelcy bramekSędziaŹródło 1 30.05.1920 Białystok tow. - D/ul.Tragutta Kresowcy Białystok 5:1 (3:1) Hamczyk 3' 44' Nowak 31' 59' Ambrust 68' Bennet Mieczysław KSBZ 42PPDziennik Białostocki nr 126 z dn.2.06.1920
Rok 1921 Z powodu uczestnictwa 42 Pułku w działaniach wojennych rozwój sportowy klubu w tym okresie był ograniczony. Dnia 22 sierpnia 1921 roku odbyło się uroczyste powitanieDziennik Białostocki nr138/1921 żołnierzy 42 Pułku Piechoty powracających do koszar. Po zakończeniu działań wojennych życie piłkarskie w Białymstoku rozkwitło, powstawały nowe drużyny i to głównie z nimi wojskowi toczyli boje w meczach towarzyskich.
Mecze i wyniki WKS 42PP Białystok w 1921 rokuLp.Data, Kraj, MiastoMeczeFrekw.D/W boiskoPrzeciwnikWynikStrzelcy bramekSędziaŹródło 1 19.06.1921 Białystok tow. - D/ul.Tragutta Naprzód Białystok 1:0 b.d. - Dziennik Białostocki nr 134/1921Dziennik Białostocki nr 135/1921 2 31.07.1921 Białystok tow. - D/ul.Tragutta Makkabi Warszawa 3:0 (1:0) - Ludertowicz Tygodnik Sportowy nr 13/1921 3 31.07.1921 Białystok tow. - D/ul.Tragutta KS "Śmiały" Warszawa 15:0 (9:0) - - Tygodnik Sportowy nr 14/1921 4 ?.07.1921 Białystok tow. - D/ul.Tragutta WKS 10PU Białystok 6:0 (-) - - Tygodnik Sportowy nr 14/1921 5 ?.08.1921 Białystok tow. - D/ul.Tragutta Korona Warszawa 5:2 (0:2) Romeczko 49' Dyda 52' 55' (b.d)x2 wyróżniony Ludertowicz Koziołkowski Tygodnik Sportowy nr 15/1921Na meczu był Naczelnik Państwa J.Piłsudski 6 4.09.1921 Białystok tow. - D/ul.Tragutta Warszawianka 1:6 (1:2) - Koziołkowski Ilustrowany Tygodnik Sportowy nr10 z dn.15.09.1921r.Tygodnik Sportowy nr 17/1921 7 13.09.1921 Białystok tow. - D/ul.Tragutta Makabi Białystok 9:0 (3:0) Dyda x4, Nowakowski x4, Ślusarczyk x1(karny)wyróżniony Ślusarczyk pomocnik środkowy Koziołkowski Tygodnik Sportowy nr 20/1921 8 8.10.1921 Białystok turniejJak podaje Tygodnik Sportowy, cyt. "Z inicjatywy K.S.42 p.p. i K.S. Makabi odbył się w Białymstoku wielki turniej footbalowy, w którym brało udział 6 drużyn, a mianowicie: 42 p.p. I. i II, Makabi I i II, Naprzód i Gimnazjum. Turniej trwał 3 dni 8. 9. i 10. października. - D/ul.Tragutta Makabi II Białystok 1:0 (0:0) (b.d.) 89'wyróżniony Szwaracki (obrona), Szlauer (napastnik) Ropelski B Tygodnik Sportowy nr 23/1921 9 8.10.1921 Białystok tow. - D/ul.Tragutta WKS 79pp Słonim 3:5 (3:3) - - 10 10.10.1921 Białystok turniej - D/ul.Tragutta Makabi Białystok 0:4 (0:2) - Szlauer 11 14.10.1921 Białystok turniej - D/ul.Tragutta Naprzód Białystok 18:0 (-) - Frejnkel Tygodnik Sportowy nr 24/1921 12 15.10.1921 Białystok turniej - D/ul.Tragutta Makabi Białystok 4:3 (2:1) Wiśniewski 19' Dyda 25' 67'(karny) 79'wyróżniony Wiśniewski, Dyda, ppor.Krasicki Dudziak
Rok 1922 Mecze i wyniki WKS 42PP Białystok w 1922Lp.Data, Kraj, MiastoMeczeFrekw.D/W boiskoPrzeciwnikWynikStrzelcy bramekSędziaŹródło 1 4.06.1922 Białystok tow. - D/ul.Tragutta Strzelec Białystok Mecz się nie odbył, gdyż Strzelec tego dnia grał z WKS Warszawa - - Dziennik Białostocki nr 123/1922 2 11.06.1922 Białystok tow. - D/ul.Tragutta WKS Warszawa 1:2 - - Tygodnik Sportowy nr61 z dn.16.06.1922r.
Rok 1923 Dnia 23 wrześniaDziennik Białostocki nr 239 z dn.27.09.1923 odbyło się otwarcie nowego boiska przy koszarach 42 Pułku Piechoty na ul.Traugutta. Boisko miało wymiary 105x68mDziennik Białostocki nr 233 z dn.21.09.1923 oraz posiadało bieżnię.
Mecze i wyniki WKS 42PP Białystok w 1923Lp.Data, Kraj, MiastoMeczeFrekw.D/W boiskoPrzeciwnikWynikStrzelcy bramekSędziaŹródło 1 6.05.1923 Białystok tow. - Zwierzyniec(?) Strzelec Białystok 1:8 - - Dziennik Białostocki nr 94/1923 1 14.07.1923 Białystok tow. - ul.Lipowa 52 Bielski KS 3:0 - - Dziennik Białostocki nr 168/1923 2 16.07.1923 Białystok tow. - ul.Lipowa 52 BOSO II Białystok 1:2 - - Dziennik Białostocki nr 171/1923 3 15.08.1923 Białystok tow. - ul.Lipowa 52 BOSO Białystok 1:5 - - Dziennik Białostocki nr 183/1923 4 18.08.1923 Białystok tow. - b.d. BOSO Białystok 1:1 - - Dziennik Białostocki nr 204 z dn.23.08.1923 5 25.08.1923 Białystok tow. - ul.Lipowa 52 WKS Grodno 5:1 - - Dziennik Białostocki nr 211 z dn.30.08.1923 6 26.08.1923 Białystok tow. - ul.Lipowa 52 WKS Grodno 0:2 - - 7 1.09.1923 Białystok tow. - b.d. Trumpeldor Białystok 7:2 - - Dziennik Białostocki nr 217 z dn.5.09.1923 8 8.09.1923 Białystok tow. - b.d. Makabi Grodno 12:0 - - Dziennik Białostocki nr 228 z dn.16.09.1923 9 9.09.1923 Białystok tow. - b.d. Makabi Grodno 6:1 - - 10 16.09.1923 Białystok tow. - b.d. ŻKS Białystok 2:0 - Bennet Mieczysław Dziennik Białostocki nr 231 z dn.19.09.1923 11 23.09.1923 Białystok tow. - D/ul.Tragutta Warszawianka 4:1 - - 12 25.09.1923 Białystok tow. - D/ul.Tragutta BOSO Białystok 5:0 - - 13 30.09.1923 Białystok tow. - D/ul.Tragutta Warszawianka 3:3 - - Dziennik Białostocki nr 246 z dn.4.10.1923 14 2.10.1923 Białystok tow. - D/ul.Tragutta ŻKS Białystok 4:1 - -
Boisko przy ul.Traugutta przy koszarach 42pp Historia pierwszych meczów przy Traugutta sięga roku 1913. Pierwszy mecz piłki nożnej rozegrano 21 lipca 1913 roku właśnie na placu ćwiczeń stacjonującego w Białymstoku 64 Kazańskiego Pułku Piechoty. Był to międzynarodowy pojedynek, żołnierze niemieccy kontra rosyjscy z wynikiem końcowym 2:2. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, na terenach koszar stacjonował 42 Pułku Piechoty. W latach 1920–1926 boisko przy Traugutta było główną areną Białegostoku. W roku 1923 przebudowane, a w zasadzie zbudowane od nowa posiadało bieżnię i małe drewniane trybuny.
Tekst z Tygodnika Sportowego z dn.12.08.1922r., cyt. "Dnia 30 lipca gościła „Makkabi" białostocka drużynę warszawską. (Makabi Białystok – Makabi Warszawa 1:6Tyg.Sport.nr 13/1922,) Boisko bardzo kiepskie, piaszczyste, piłka sama „stoppuje". Jest to jedyne boisko w Białymstoku na dziedzińcu koszarowym 42 p.p., z którego dowództwo tegoż pułku w zrozumieniu doniosłego znaczenia rozwoju sportu, zezwala bezinteresownie korzystać innym cywilnym klubom sportowym, (czego w innych miastach kresowych niestety nie widać)."" Tekst z Tygodnika Sportowego z dn.28.10.1922r., cyt. Wiele pomogło sportom i tutejszem Dowództwo 42 p. p., które pozwala korzystać z boiska wojskowego, (jedynego w naszem mieście) za co należy mu się gorące podziękowanie. Także p. Ludertowiczowi, który ofiarował dużo energji i czasu dla dobra sportu tutejszego, należy się wdzięczność tutejszych klubów.Tyg.Sport.nr24/1922 Jak podaje Tygodnik SportowyTygodnik Sportowy nr 45 z dn.10.03.1923r. w styczniu tego roku środowisko sportowe, a w szczególności Związek Strzelecki w osobach komendanta związku Mieczysława Banneta oraz Haknberga, zwróciły się do władz miejskich o wydzierżawienie placu pod budowę boiska w Białymstoku. Do tej pory drużyny białostockie korzystały z boiska (placu) przy koszarach 42 Pułku Piechoty przy ul.Tragutta lub placu-boiska BOSO przy Lipowej 52. Władze miejskie zgodziły się i przeznaczyły działkę w Parku Zwierzyńcu, a nad budową zgodził się bezinteresownie czuwać architekt miejski inż.Rybałowicz. Prace nad budową boiska miały rozpocząć się w marcu 1923 roku, a koszt budowy miały ponieść kluby i towarzystwa sportowe. Prace ta nie doszły do skutku, powrócono do inicjatywy budowy stadionu miejskiego dopiero w 1926 roku. Jak donosi Dziennik Białostocki w 1922 roku popularność futbolu sprawiła, że piłka nożna stała się "plagą" sportową w Białymstoku. A to za sprawą wszechobecnej młodzieży, która wszędzie gra w futbol nie bacząc na przechodniówDziennik Białostocki nr160/1922. Otwarcie boiska przy koszarach 42 PP przy ul.Traugutta. Jak podaje Dziennik Białostocki sporym nakładem sił i finansów, dowództwo oraz korpus oficerski 42 Pułku Piechoty, wybudowano profesjonalne boisko z bieżnią lekkoatletyczną na terenie koszar przy ul.Tragutta. Prace trwały około 3 miesięcy, a uroczyste otwarcie nastąpiło dnia 23 września 1923 roku, wstęgę przeciął dowódca Pułku p.Pułk. Kustroń. W tym dniu wojskowi zmierzyli się w meczu z Warszawianką, który to białostoczanie wygrali 4:1.
Inne kluby z Białegostoku W roku 1920 powstała drużyna Kresowców, niewiele wiadomo o jej działalności, jedynie to, że rozegrała kilka meczów w 1920 roku, min. z 42PP i Makabi. Jak podaje prasa, w listopadzie 1920 roku reaktywowanoDziennik Białostocki nr 253/1920 żydowski klub sportowy Makabi, co prawda Makabi grało już wcześniej, w kwietniu 1920 roku z KresowcamiDziennik Białostocki nr 123/1920. Z powodu braku rejestracjiTygodnik Sportowy nr 41/1922 w latach 1923–1925 Makabi występowało pod nazwą Amatorzy. W kwietniu 1921 roku powstał klub sportowy Strzelec należący do Związku Strzeleckiego, i to on na początku lat 20. był najlepszym klubem z Białegostoku. Strzelec większość swoich meczów rozgrywał przy koszarach na ul.Poniatowskiego. Silną konkurencję stanowili tzw. bosacy, czyli drużyna BOSO należąca do straży pożarnej. Co ciekawe to BOSO jako drugie w mieście posiadało swoje boisko, które mieściło się na zapleczu kamienicy BOSO przy ul.Lipowej 52. Niestety jak donosiła prasa boisko to było równie fatalne jak to przy koszarach na Traugutta. 4 maja 1924 roku BOSO otworzyło nowe boisko na ul.Kolejowej 8. Oprócz wojskowych z 42 PP pojawiały się co jakiś czas inne drużyny wojskowe np. WKS 10 Pułku Ułanów, czy WKS ZM3 Białystok. W 1921 roku powstał klub Naprzód należący do organizacji skautów, która po swojej reformie przerodziła się w organizację harcerzy RP. Klub zatem zmienił nazwę na HKS (Harcerski Klub Sportowy) i brał udział w latach 20 w rozgrywkach ligowych. Także w roku 1921 powstało Towarzystwo Gimnastyczne Sokół. Gimnazjum Białystok (1921-1923), od 1923 znane jako UKS Białystok (Uczniowski KS). UKS powstał w sierpniu 1923 roku, pierwszy swój mecz rozegrali 1 września 1923r. wygrywając na wyjeździe z Makabi Grodno 4:0. Trumpeldor Białystok powstał w 1922 roku drużyna skautów Żydowskich, związek imienia Józefa Trumpeldora w skrócie Betar lub Bejtar. 1922 powstał ŻKS Białystok, który jako nieliczna nowo powstała drużyna posiadała swoje boisko treningowe.
Przypisy
Bibliografia Tygodnik Sportowy, organ niezależny dla wychowania fizycznego młodzieży 1921-1923
Przegląd Sportowy rok 1924. Klubowa historia polskiej piłki nożnej do 1939 roku Tom I, regiony, baraże, frekwencja. Jan Goksiński, Stadjon - rok 1924 Słowo - rok 1924 Dziennik Białostocki rok 1924 Koszary przy Ul.Traugutta
Kategoria:Jagiellonia Białystok w krajowych rozgrywkach ligowych w piłce nożnej Kategoria:1920 w piłce nożnej Kategoria:1921 w piłce nożnej Kategoria:1922 w piłce nożnej Kategoria:1923 w piłce nożnej Kategoria:1920 w polskim sporcie Kategoria:1921 w polskim sporcie Kategoria:1922 w polskim sporcie Kategoria:1923 w polskim sporcie