– japoński aktor kabuki, specjalizujący się w rolach onnagata (mężczyzna grający role kobiece). Reżyser i aktor filmowy. Żywy Skarb Narodowy, laureat Nagrody Kioto, Praemium Imperiale.
Życiorys Shin’ichi Nirehara urodził się 25 kwietnia 1950 roku w Tokio. Jego rodzina nie miała teatralnych tradycji. Sztukę teatralną zaczął studiować ramach w rehabilitacji po polio. Kiedy miał 6 lat, aktor kabuki Kan'ya Morita XIV (Tamasaburō Bandō IV) adoptował go, by mieć następcę. Shin’ichi Nirehara zadebiutował na scenie w 1957 roku, grając rolę Kotaro w sztuce Terakoya, będącej częścią spektaklu . Grał wtedy pod scenicznym imieniem Kinoji Bandō. W 1964 roku odziedziczył imię Tamasaburō Bandō V.
Kan'ya Morita zakazał swojemu adoptowanemu synowi występować poza teatrem kabuki, jednak kiedy Morita zmarł w 1975 roku, Tamasaburō Bandō V zaczął dodatkowo działać w innych dziedzinach sztuki. Zagrał m.in. Lady Makbet w Makbecie czy Desdemonę w Otellu. W 1970 roku rozpoczął karierę filmową. W 1990 roku podjął się reżyserii. Jego film brał udział w konkursie głównym podczas Festiwalu Filmowego Berlinale w 1993 roku. W 1996 roku razem z wiolonczelistą Yo-Yo Ma opracowali taniec kabuki do muzyki Johanna Sebastiana Bacha. W 1998 roku tańczył wspólnie z Michaiłem Barysznikowem. Na Shanghai International Art Festival w 2009 przygotował i zagrał w operze kunqu Mundating, która zyskała uznanie i była potem grana w Tokio. Współpracował również z grupą bębniarzy taiko Kodo.
Ważniejsze role Tamasaburō Bandō V wystąpił m.in. następujących sztukach: 1969, Yukio Mishimy – księżniczka Shiranui 1970, Narukami (鳴神) – księżniczka Taema 1971, Sumidagawa gonichi no omokage, (隅田川続俤) – księżniczka Nowake 1975, Sakurahime Azuma Bunsho (桜姫東文章) – księżniczka Sakura 1995, Tenshu Monogatari (天守物語) – księżniczka Tomi 1997, Dan no Ura Kabuto Gunki (壇浦兜軍記～阿古屋) – Akoya 2001, Meiboku Sendai Hagi (伽羅先代萩) – Masaoka
Filmografia 1994, Nastazja Andrzeja Wajdy – książę Myszkin, Nastazja Filipowna
Nagrody i wyróżnienia 1991, Order Sztuki i Literatury 2009, Nagroda Kikuchi Kan Prize (菊池寛賞, Kikuchi Kan Shō) 2011, Nagroda Kioto 2012, tytuł Żywego Skarbu Narodowego 2019, Praemium Imperiale 2019, Zasłużony dla kultury
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Aktorzy kabuki Kategoria:Japońscy aktorzy filmowi Kategoria:Japońscy reżyserzy filmowi Kategoria:Japończycy odznaczeni Orderem Sztuki i Literatury Kategoria:Komandorzy Orderu Sztuki i Literatury Kategoria:Laureaci Nagrody Kioto Kategoria:Laureaci Praemium Imperiale Kategoria:Ludzie urodzeni w Tokio Kategoria:Urodzeni w 1950 Kategoria:Zasłużeni dla kultury Kategoria:Żywe Skarby Narodowe