mały|Grób Romany Popiel na cmentarzu Powązkowskim Romana Popiel, zamężna Święcka (ur. 22 lutego 1849 w Warszawie, zm. 12 grudnia 1933 w Warszawie) – polska aktorka.
Życiorys Córka Jana Sykstusa Eustachego Popiela urodziła się 22 lutego 1849. Jako uczennica szkoły baletowej w Warszawie, w latach 1853–1863 występowała w rolach dziecinnych w Warszawskich Teatrach Rządowych (WTR), m.in. jako Henryk w Klarze Józefa Korzeniowskiego oraz przedstawieniach baletowych. W 1865 ukończyła warszawską Szkołę Dramatyczną. Od 21 grudnia 1866 do 11 listopada 1870 występowała na deskach teatru we Lwowie kierowanym przez A. Miłaszewskiego oraz gościnnie w Lublinie, Czerniowcach i Stanisławowie. We Lwowie debiutowała jako Adrianna w Pożarze w klasztorze Théodore’a Barrière. W maju 1870 podczas gościnnych występów w Warszawie otrzymała propozycję zatrudnienia w WTR. 19 grudnia 1870 wystąpiła dla nich po raz pierwszy w roli Matyldy w Każdy wiek ma swoje prawa Maurycego Hartmanna. Adam Asnyk dedykował jej wiersz Abdykacja, zainspirowany grą Popiel jako Pauliny w jego komedii Walka stronnictw. Jej karierę aktorską przerwał ślub z ziemianinem Wandalinem Święckim w maju 1880 i wspólna podróż po Europie. Od lutego do maja 1881 ponownie grała w WTR i we Lwowie. Warszawska publiczność po raz ostatni oglądała ją jako Amelię w Gałązce heliotropu Adama Asnyka 28 maja 1881. Latem 1881 przebywała na urlopie wypoczynkowym we Włoszech. W październiku 1881 WTR mimo protestów krytyki zdecydował o nieprzedłużaniu z nią umowy, na co mogły mieć wpływ naciski rodziny Święckiego.
W latach 80. XIX wieku, po śmierci męża Romana Popiel już jako amatorka często występowała w przedstawieniach i koncertach charytatywnych. W latach 1907–1909 uczyła dykcji i deklamacji w Warszawskim Towarzystwie Muzycznym. Od 1912 do 1913 była nauczycielką na pensji Antoniny Walickiej. Od 1914 do 1919 przebywała w Rosji. Następnie wykładała w Oddziale Dramatycznym przy Państwowym Konserwatorium Muzycznym w Warszawie i warszawskim Seminarium Nauczycielskim oraz udzielała lekcji prywatnych.
27 listopada 1929 została odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia PolskiM.P. z 1929 r. nr 276, poz. 638 „za zasługi w zakresie sztuki scenicznej i kultury żywego słowa”..
Popiel była uważana przez krytykę teatralną za najlepszą polską aktorkę swoich czasów w rolach tzw. naiwnych. Poza wyżej wymienionymi rolami występowała w teatrze lwowskim m.in. jako: Cecylia w Pociesze rodziny Auguste’a Anicet-Bourgeois i Adriena Decourcelle Irena w On będzie moim Kazimierza Kaszewskiego Jadwiga w Zbudziło się w niej serce Wolfganga Müllera von Königswinter Helena w Gapiątku z St. Flour Jeana-François Bayarda i Gustave’a Lemoine’a
W WTR zagrała m.in. role: Klary w Ślubach panieńskich Aleksandra Fredry Matyldy w Wielkim człowieku do małych interesów Aleksandra Fredry Zofii w Zrzędności i przekoraAleksandra Fredry Wandy Malskiej w Dwóch bliznach Aleksandra Fredry Justyny w Z jakim się wdajesz, takim się stajesz Aleksandra Fredry Pani w Świeczka zgasła Aleksandra Fredry Antoniny w Iskierce Édouarda Paillerona Cecylii w Montjoye Octave’a Feuilleta Marty w Dalili Octave’a Feuilleta Berty w Sfinksie Octave’a Feuilleta Filiberty w Filibercie Émile’a Augiera Księżny w Cudzoziemce Alexandre’a Dumasa (syna) Klary w Grzeszkach babuni Charles’a Honory’ego Zuzanny w Miłości niewiniątka E. Abrahama i G. Guillemeta Anusi w Broni niewieściej Rodericha Benedixa Rozyny w Wiośnie Armanda d’Artoisa Fanchon w Poczwarce Karoliny Birch
Spoczywa na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 38-1-13,14).
Przypisy
Linki zewnętrzne Romana Popiel na zdjęciach w bibliotece Polona
Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Polskie aktorki teatralne Kategoria:Urodzeni w 1860 Kategoria:Zmarli w 1933