Nornikowiec, darnik (Neodon) – rodzaj ssaków z podrodziny karczowników (Arvicolinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Azji.

Morfologia Długość ciała (bez ogona) 80–150 mm, długość ogona 22–70 mm, długość ucha 10–19 mm, długość tylnej stopy 15–24 mm; masa ciała 23–81 g.

Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1851 roku amerykański przyrodnik Thomas Horsfield w publikacji własnego autorstwa poświęconej spisowi katalogowemu ssaków z kolekcji Muzeum Kompanii Wschodnioindyjskiej. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) nornikowiec górski (N. sikimensis).

Etymologia Neodon: neos ‘nowy’; οδους odous, οδοντος odontos ‘ząb’. Bicunedens: ‘dwa’; cuneus „klin”; dens, dentis ‘ząb’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Bicunedens perfuscus (= Neodon sikimensis ). Phaiomys: gr. φαιος phaios ‘szary, ciemny’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Phaiomys leucurus .

Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki: Podrodzaj Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNNeodonHorsfield, 1851Neodon liaoruiiLiu Shaoying, Zhou Chengran, Meng Guanliang & Liu Shanlin, 2022gatunek monotypowyendemit Chińskiej Republiki Ludowej: Himalaje (Namcze Barwa)DC: około 11,7 cmDO: około 5,9 cmMC: brak danychNeodon shergylaensisLiu Shaoying, Zhou Chengran, R.W. Murphy & Liu Shanlin, 2022gatunek monotypowyendemit Chińskiej Republiki Ludowej (znany tylko z terenów na północ od rzeki Brahmaputra)DC: około 11,6 cmDO: około 4,3 cmMC: brak danychNeodon namchabarwaensisLiu Shaoying, Zhou Chengran, R.W. Murphy & Liu Shanlin, 2022gatunek monotypowyendemit Chińskiej Republiki Ludowej: znany z południowej części rzeki Brahmaputra, na północ od gór Namcze BarwaDC: około 11,5 cmDO: około 4,6 cmMC: brak danychNeodon sikimensisHorsfield, 1851nornikowiec górskigatunek monotypowyrozłącznie we wschodnich Himalajach od środkowego i wschodniego Nepalu przez północno-wschodnie Indie do Bhutanu i południowo-wschodniego TybetuDC: 9,7–12,1 cmDO: 3–5,2 cmMC: 27–49 gNeodon nepalensisP. Pradhan, A.N. Sharma, Sherchan, Chhetri, Shrestha & Kilpatrick, 2019gatunek monotypowyendemit Nepalu: na zachód od rzeki TrisuliDC: 9,8–11,1 cmDO: 3,3–3,6 cmMC: 20–37 gNeodon lhozhagensisWang Siyuan, Li Yixian, Li Quan, Song Wenyu, Wang Hongjiao, He Shuiwang, Otieno Onditi, Khanal, Li Xueyou, Chen Zhongzheng, & Jiang Xuelong, 2024gatunek monotypowyendemit Chińskiej Republiki Ludowej: znany tylko z powiatu Lhozhag w południowym Tybetańskim Regionie Autonomicznym; zakres wysokości: 2800–4600 m n.p.m.DC: 11–13 cmDO: 5–6,5 cmMC: brak danychPhaiomysE. Blyth, 1862Neodon kulakangriaWang Xuming & Liu Shaoying, 2025gatunek monotypowyendemit Chińskiej Republiki Ludowej: znany z dwóch stanowisk w Lhozhag, Tybetański Region Autonomiczny; zakres wysokości: 3100–3300 m n.p.m.DC: 11–12 cmDO: 5,2–6,1 cmMC: około 45 gNeodon nyalamensisLiu Shaoying, Jin Wei, Liu Yang, R.W. Murphy, Lu Bin, Hao Haibang, Liao Rui, Sun Zhiyu, Tang Mingkun, Chen Weicai & Fu Jianrong, 2016gatunek monotypowyendemit Chińskiej Republiki Ludowej: Tybet (las wtórny w powiecie Nyalam)DC: 9,8–11,5 cmDO: 3,8–5 cmMC: 26–36 gNeodon konggordousWang Xuming & Liu Shaoying, 2025gatunek monotypowyendemit Chińskiej Republiki Ludowej: znany jedynie z zachodniej części gór Konggordo, Tybetański Region Autonomiczny; zakres wysokości: 2810–4350 m n.p.m.DC: 11,5–12,1 cmDO: 4,1–5,1 cmMC: około 43 gNeodon chayuensis Liu Shaoying, Zhou Chengran, Liu Yang, Tang Mingkun & Liu Shanlin, 2022gatunek monotypowyendemit Chińskiej Republiki Ludowej: znany tylko z narodowego rezerwatu przyrody Cibagou, w powiecie Chayu, w południowo-wschodniej części Tybetańskiego Regionu AutonomicznegoDC: około 10,7 cmDO: około 4,8 cmMC: brak danychNeodon bomiensisLiu Shaoying, Zhou Chengran, Meng Guanliang & Liu Shanlin, 2022gatunek monotypowyendemit Chińskiej Republiki Ludowej: znany tylko z miejsca typowego w powiecie Bomi, w południowo-wschodniej części Tybetańskiego Regionu AutonomicznegoDC: około 11,2 cmDO: 5,3–5,6 cmMC: brak danychNeodon clarkei(Hinton, 1923)nornik wysokogórskigatunek monotypowypołudniowo-środkowa Chińska Republika Ludowa (wschodni Tybet oraz zachodni i południowy Junnan), północno-wschodnia Mjanma i północny WietnamDC: 10,5–13,4 cmDO: 6–7 cmMC: 32–47 gNeodon bershulaensisLiu Shaoying, Zhou Chengran, Liu Yang & Liu Shanlin, 2022gatunek monotypowyendemit Chińskiej Republiki Ludowej: znany tylko z miejsca typowego we wsi Ridong, w powiecie Chayu, w południowo-wschodniej części Tybetańskiego Regionu AutonomicznegoDC: około 10,7 cmDO: okoo 5,1 cmMC: brak danychNeodon medogensisLiu Shaoying, Jin Wei, Liu Yang, R.W. Murphy, Lu Bin, Hao Haibang, Liao Rui, Sun Zhiyu, Tang Mingkun, Chen Weicai & Fu Jianrong, 2016gatunek monotypowyendemit Chińskiej Republiki Ludowej: Tybet (znany tylko z 2 miejsc w powiecie Mêdog)DC: 8,9–11 cmDO: 4,3–5,5 cmMC: 26–41 gNeodon irene(O. Thomas, 1911)nornikowiec chińskigatunek monotypowyendemit Chińskiej Republiki Ludowej: wysokie góry w Qinghai, południowym Gansu, północno-wschodnim Tybecie, zachodnim Syczuanie i północno-zachodnim JunnanieDC: 8–10,8 cmDO: 2,2–4 cmMC: 23–38 gNeodon forrestiHinton, 1923nornikowiec junnańskigatunek monotypowyskaliste łąki wysokogórskie w północnej Mjanmie i południowo-środkowej Chińskiej Republice Ludowej (północno-zachodni Junnan)DC: 10–13,4 cmDO: 3,6–4,3 cmMC: 24–36 gNeodon linzhiensisLiu Shaoying, Sun Zhiyu, Liu Yang, Wang Hao, Guo Peng & R.W. Murphy, 2012nornikowiec skrytygatunek monotypowyendemit Chińskiej Republiki Ludowej: południowo-wschodni Tybet (znany tylko z 5 miejsc)DC: 9,2–11,5 cmDO: 2,4–3,9 cmMC: 26–48 gcentruj|150pxNeodon fuscus(Büchner, 1889)chinornik górskigatunek monotypowyendemit Chińskiej Republiki Ludowej: wilgotne łąki w południowym QinghaiDC: 9,5–15 cmDO: 2,2–4,2 cmMC: 30–81 gNeodon minorWang Xuming & Liu Shaoying, 2025gatunek monotypowyendemit Chińskiej Republiki Ludowej: góry Qionglai, Syczuan; zakres wysokości: 3400–4300 m n.p.m.DC: 8,5–10 cmDO: 3,3–4,2 cmMC: około 28 gNeodon leucurus(E. Blyth, 1863)darnik górskigatunek monotypowyWyżyna Tybetańska w zachodniej Chińskiej Republice Ludowej, północno-zachodnich Indiach i północnym NepaluDC: 9,8–12,8 cmDO: 2,6–3,5 cmMC: 27–49 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Opisano również gatunek z plejstocenu Tadżykistanu: Neodon lakhutensis

Uwagi

Przypisy Nazwy polskie za:

Bibliografia

Kategoria:Karczowniki