Biblioteka Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach (BUŚ) – biblioteka akademicka Uniwersytetu Śląskiego, założona w 1968 roku, tworząca z bibliotekami specjalistycznymi system biblioteczno-informacyjny UŚ. Wspólnie z Biblioteką Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach współtworzy Centrum Informacji Naukowej i Bibliotekę Akademicką (CINiBA).
Nazwa Pierwotna nazwa Biblioteka Główna Uniwersytetu Śląskiego oraz biblioteki zakładowe została zmieniona pod koniec lat 90. XX w. na Biblioteka Uniwersytetu Śląskiego i biblioteki specjalistyczne.
Siedziba W latach 1968–1973 zajmowała pomieszczenia byłej biblioteki Wyższej Szkoły Pedagogicznej przy ul. Szkolnej 9 w Katowicach, 1973–2012 lokale w budynku Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii UŚ przy ul. Bankowej 14, od 2012 zbiory przeniesiono do gmachu Centrum Informacji Naukowej i Biblioteki Akademickiej przy ul. Bankowej 11a. mały|Wydział Matematyki, Fizyki i Chemii UŚ przy ul. Bankowej 14
Historia 1 sierpnia 1968 – powstanie Biblioteki 1992 – początek komputeryzacji – pierwsze komputery z oprogramowaniem MICRO CDS/ISIS i APIN-UDOS 1995 – uruchomienie pierwszej strony internetowe posadowionej na serwerach Centrum Technik Obliczeniowej UŚ 1996 – rozpoczęcie udostępniania baz danych na CD-ROM w systemie Info Ware 1996 – rozpoczęcie komputerowej rejestrację czytelników i elektronicznego udostępniania zbiorów (program APIN-UDOS) 1998 – zakupienie zintegrowanego systemu biblioteczno-informacyjnego PROLIB (początek tworzenia wspólnej bazy bibliotek sieci UŚ opracowywanej metodą współkatalogowania) 1998 – uruchomienie samodzielnej strony internetowej http://www.bg.us.edu.pl, posadowionej na serwerze zlokalizowanym w Bibliotece 2001 – podjęcie współpracy z Centrum Formatów i Kartotek Wzorcowych (CKHW) 2002 – rozpoczęcie współpracy przy tworzeniu katalogu centralnego polskich bibliotek naukowych i akademickich NUKAT 2002 – udostępniono elektroniczne zamawianie książek za pomocą OPAC WWW z dowolnego miejsca przez całą dobę 2006 – zawarcie "Porozumienia o utworzeniu Śląskiej Biblioteki Cyfrowej" 2010 – uruchomienie Biblioteki Cyfrowej UŚ 2010 – wmurowanie kamienia węgielnego pod budowę nowego gmachu Biblioteki 2011 – utworzenie Centrum Informacji Naukowej i Biblioteki Akademickiej (CINiBA) 2012 – uruchomienie Centrum Informacji Naukowej i Biblioteki Akademickiej (CINiBA) dla czytelników 2019 – reorganizacja systemu biblioteczno-informacyjnego w związku z wdrożeniem na Uniwersytecie Śląskim ustawy „Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce”Regulamin organizacyjny systemu biblioteczno-informacyjnego Uniwersytetu Śląskiego http://web.archive.org/web/20191104102327/http://bip.us.edu.pl/sites/bip.us.edu.pl/files/prawo/obw2013082900.pdf
Charakterystyka księgozbioru Księgozbiór ma charakter uniwersalny, ze szczególnym uwzględnieniem zbiorów z zakresu dziedzin reprezentowanych na Uniwersytecie Śląskim.
Podstawę księgozbioru stanowiły zbiory biblioteki Filii Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego w Katowicach i biblioteki Wyższej Szkoły Pedagogicznej. W chwili otwarcia biblioteki liczył 93 tys. woluminów książek i czasopismJ. Ratajewski, A. Puzio: Biblioteka Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach (1968–1970). W: Biuletyn Biblioteki Uniwersytetu Śląskiego za rok 1972. Katowice, 1973, s. 56.
W 2018 r. stan księgozbioru wynosił 679455 tys. książek i 110886 tys. czasopismSprawozdanie z działalności BUŚ za 2018 r..
Księgozbiór uzupełniany jest przez bieżące zakupy księgarskie i antykwaryczne oraz drogą darów osób prywatnych i instytucji. Przejmowane są również księgozbiory likwidowanych bibliotek specjalistycznych UŚ.
W zbiorach znajdują się m.in. księgozbiory: Zenona Klemensiewicza, Mieczysława Karasia (językoznawstwo), Stefana Rozmaryna, Jerzego Sawickiego, Ludwika Ehrlicha, Jana Gwiazdomorskiego (prawo), Adama Włodzimierza Münnicha (literatura piękna), Mariana Tyrowicza (historia Polski i powszechna), Janusza Michułowicza i Kazimierza Obtułowicza (harcerstwo), bibliofilska kolekcja Zygmunta Żuławskiego, humanistyczny księgozbiór Bogdana Suchodolskiego, księgozbiór warszawskiego bibliofila Kazimierza Neusteina oraz kolekcja Franciszki i Stefana Themersonów.
W zbiorach biblioteki znajduje się wiele wydawnictw dziewiętnastowiecznych oraz niewielka kolekcja rękopisów i starych druków. Najstarszym rękopisem jest Biblia łacińska z prologami (Francja 1 poł. XIII w.), inkunabułem Aphorismi secundum doctrinam Geleni Majmonides. (Bolonia, 1489).
Biblioteka udostępnia również polskie i zagraniczne czasopisma oraz bazy danych.
Struktura organizacyjna Dyrektor i Zastępca Dyrektora BUŚ Oddział Udostępniania Zbiorów Oddział Gromadzenia Zbiorów Oddział Opracowania Zbiorów Oddział Zbiorów Matematyczno-Chemicznych Oddział Informacji Naukowej Oddział Czasopism Oddział Zbiorów Specjalnych Oddział Kontroli i Ewidencji Zbiorów Oddział Obsługi Informatycznej Bibliotek Koordynator ds. Bibliotek Specjalistycznych (wcześniej Oddział Organizacji i Koordynacji Pracy; Oddział Bibliotek Zakładowych) Pracownia ds. Badań Naukometrycznych Pracownia Reprograficzna Samodzielna Sekcja Administracyjno-Gospodarcza
Od 2007Sprawozdanie Biblioteki Uniwersytetu Śląskiego za rok 2007
Dyrektor i Zastępca Dyrektora BUŚ Oddział Udostępniania Zbiorów i Informacji Naukowej (z Pracownią Zbiorów Specjalnych i Sekcją Magazynową) Oddział Gromadzenia, Uzupełniania i Opracowania Zbiorów(ze stanowiskiem bibliotekarza systemowego) Samodzielna Sekcja Kontroli i Selekcji Zbiorów Oddział Obsługi Informatycznej Bibliotek Koordynator ds. Bibliotek Specjalistycznych Samodzielna Sekcja Administracyjno-Gospodarcza
Od 2012Regulamin wewnętrzny Centrum Informacji naukowej i Biblioteki Akademickiej określający strukturę organizacyjną, 28 marca 2012 §2 pkt. 1
Dyrektor BUŚ
Departament Udostępniania Zbiorów i Informacji Naukowej Departament Gromadzenia, Uzupełniania i Opracowania Zbiorów Departament Informatyczny Samodzielna Sekcja Kontroli i Selekcji Zbiorów Biuro Centrum Sekcja Obsługi NaukiRegulamin organizacyjny systemu biblioteczno-informacyjnego Uniwersytetu Śląskiego http://bip.us.edu.pl/sites/bip.us.edu.pl/files/prawo/zal20191262701.pdf
System biblioteczno-informacyjny mały|Filmoteka Szkoły Filmowej im. Krzysztofa Kieślowskiego (2024) mały|Czytelnia biblioteki Wydziału Nauk Społecznych (2018) mały|Francuskie starodruki z kolekcji BUŚ Początkowo organizacja sieci BUŚ pokrywała się ze strukturą organizacyjną Uniwersytetu Śląskiego i składała się z Biblioteki Głównej i 5 bibliotek zakładowych (Wydziału Humanistycznego, Wydziału Prawa, Wydziału Wychowania Technicznego, Instytutu Chemii i Instytutu Fizyki. Rozrastający się system biblioteczny tworzyły biblioteki wydziałowe, instytutowe, katedralne, jednostek ogólnouczelnianych, pozawydziałowych oraz prowadzone we współpracy z instytucjami pozauniwersyteckimi:
Biblioteka Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska Biblioteka Wydziału Filologicznego UŚ w Katowicach Biblioteka Wydziału Filologicznego UŚ w Sosnowcu (mieściła się przy ul. Żytniej 10 w Sosnowcu, w budynku projektu Tadeusza Telatyckiego, wybudowanym przed 1934 rokiem i w 2. połowie lat 40. XX wieku) Biblioteka Wydziału Informatyki i Nauki o Materiałach Biblioteka Wydziału Nauk o Ziemi Biblioteka Wydziału Nauk Społecznych Biblioteka Wydziału Pedagogiki i Psychologii Biblioteka Wydziału Prawa i Administracji Biblioteka Wydziału Radia i Telewizji Biblioteka Instytutu Fizyki Biblioteka Instytutu Filologii Angielskiej Biblioteka Instytutu Filologii Germańskiej Biblioteka Instytutu Filologii Romańskiej Biblioteka Instytutu Filologii Słowiańskiej Biblioteka Instytutu Filologii Wschodniosłowiańskiej Biblioteka Katedry Filologii Klasycznej Biblioteka Polonistyczna Biblioteka Zakładu Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Biblioteka Teologiczna Biblioteka Uniwersytetu Śląskiego. Oddział w Cieszynie Biblioteka Brytyjska Biblioteka Kolegium Języka Biznesu w Sosnowcu Centrum Kultury i Informacji Amerykańskiej American Corner Biblioteka Międzynarodowej Szkoły Nauk Politycznych Biblioteka Niemiecka Biblioteka Studium Praktycznej Nauki Języków Obcych Biblioteka Studium Wojskowego Biblioteka Szkoły Zarządzania Biblioteka w Ośrodku Dydaktycznym w Rybniku
Od października 2019 r. wszystkie biblioteki specjalistyczne stały się oddziałami BUŚ (Biblioteka Nauk Społecznych, Biblioteka Neofilologiczna, Biblioteka Nauk o Ziemi, Biblioteka Prawnicza, Biblioteka Sztuki Filmowej, Biblioteka Teologiczna, Oddział BUŚ w Cieszynie) lub jej sekcjami (Biblioteka Niemiecka (Deutscher Lesesaal), Centrum Kultury i Informacji Amerykańskiej „American Corner”)Regulamin organizacyjny systemu biblioteczno-informacyjnego Uniwersytetu Śląskiego
http://bip.us.edu.pl/sites/bip.us.edu.pl/files/prawo/zal20191262701.pdf
http://web.archive.org/web/20191104102324/http://bip.us.edu.pl/sites/bip.us.edu.pl/files/prawo/zal20191262702.pdf.
Oddziały Specjalistyczne Biblioteki Uniwersytetu Śląskiego (stan na 2024 rok):
American Corner Katowice – Centrum Kultury i Informacji Amerykańskiej Biblioteka Prawnicza Biblioteka Nauk Społecznych Biblioteka Teologiczna Biblioteka Sztuki Filmowej Biblioteka Nauk o Ziemi Biblioteka Neofilologiczna Biblioteka w Cieszynie – Oddział Biblioteki Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie
Dyrektorzy Piotr Stasiak (1968–1971) Jerzy Ratajewski (1971–1976) Henryk Kot (1976–1977) Włodzimierz Goriszowski (1977–1978) Antoni Molenda (1978–1980) Wanda Dziadkiewicz (1982-2003) Dariusz Pawelec (od 2004)
Bazy Bibliografia Dorobku Pracowników UŚ – baza bibliograficzna dokumentująca dorobek piśmienniczy i artystyczny pracowników UŚ, przekazuje dane do bazy „Polska Bibliografia Naukowa” (PBN), będącej częścią Zintegrowanego Systemu Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym „POL-on” Biblioteka Cyfrowa i Repozytorium Prac Doktorskich UŚ – baza udostępniająca wyłącznie na komputerach sieci bibliotek UŚ wybrane publikacje ze zbiorów bibliotek Uniwersytetu Śląskiego. Stanowi również repozytorium prac doktorskich Uniwersytetu Śląskiego. Repozytorium Uniwersytetu Śląskiego (RE-BUŚ) – otwarta pełnotekstowa baza danych zawierającą publikacje pracowników, doktorantów i studentów UŚ.
Przypisy
Bibliografia Biblioteka otwarta: wczoraj i jutro Biblioteki Uniwersytetu Śląskiego. Red. Maria Kycler, Dariusz Pawelec. Katowice, 2008 Biblioteka Uniwersytetu Śląskiego w pięćdziesięciolecie istnienia. Red. Maria Kycler, Dariusz Pawelec, Bogumiła Warząchowska. Katowice, 2018 Biblioteki specjalistyczne Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Red. Maria Kycler, Dariusz Pawelec, Bogumiła Warząchowska. Katowice, 2018 Informator dla czytelników. Katowice, 1976 Kolekcje w zbiorach bibliotek Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Red. Maria Kycler, Dariusz Pawelec, Bogumiła Warząchowska. Katowice, 2018 Lidia Czech: Biblioteka Uniwersytetu Śląskiego - zbiory specjalne. Katowice, 2004
Linki zewnętrzne Strona internetowa CINiB-y Katalog CINiB-y Bibliografia Dorobku Pracowników Uniwersytetu Śląskiego Repozytorium Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach (RE-BUŚ)
Katowice Kategoria:Biblioteki w Katowicach Kategoria:Uniwersytet Śląski w Katowicach