thumb|240px|Grób Władysława, Janiny i Krzysztofa Dunin-Wąsowicza na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach Władysław Julian Dunin-Wąsowicz, ps. „Albin” (ur. 30 listopada 1877 w Bołszowcach, zm. 29 sierpnia 1950 w Warszawie) – major Wojska Polskiego, oficer Legionów Polskich, dziennikarz, prezes Towarzystwa Przyjaciół Weteranów, działacz Ruchu Ludowego w Galicji, więzień Pawiaka (1944).
Życiorys Urodził się 30 listopada 1877 w Bołszowcach, w ówczesnym powiecie rohatyńskim Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Albina i Anny z Lewickich. Ukończył polonistykę na Uniwersytecie Lwowskim i początkowo pracował jako nauczyciel szkół średnich. Był on związany z ruchem ludowym - grupą Jana Stapińskiego. Był także organizatorem Związku Strzeleckiego w Galicji i brał udział w pracach Polskiego Skarbu Wojskowego we Lwowie. Później wstąpił do Legionów, gdzie był dowódcą oddziałów kwatermistrzowskich. W 1915 r. w Wiedniu, na zlecenie Naczelnego Komitetu Narodowego, był propagatorem idei legionowej. Od 1917 r. był kierownikiem Głównego Urzędu Zaciągu - biura werbunkowego, które podlegało Polskiej Sile Zbrojnej. Od 1919 r. służył w Wojsku Polskim, gdzie był m.in. zastępcą szefa Biura Wyznań Niekatolickich MSWojsk. w Warszawie. Z dniem 28 lutego 1930 został przeniesiony w stan spoczynku w randze majora.
Odegrał istotną rolę w prasie polskiej m.in. kierując działem szkolnym i oświatowym w „Kurierze Lwowskim”, jako redaktor lwowskiej „Depeszy”, sekretarz redakcji „Przyjaciela Ludu”, redaktor naczelny „Gazety Powszechnej” i lwowskiej „Trybuny”. W czasach II Rzeczypospolitej pracował w prasie wojskowej, kombatanckiej („Biuletyn Federacji Polskich Związków Obrońców Ojczyzny”, „Djarjusz Oficera Rezerwy”, „Naród i Wojsko”, „Oficer Rezerwy”), w „Kurierze Porannym” i „Kurierze Warszawskim”.
Był aktywnym działaczem Związku Dziennikarzy RP, Związku Oficerów Rezerwy RP i Federacji Polskich Związków Obrońców Ojczyzny. Z jego inicjatywy powstał osobny cmentarzyk powstańców styczniowych na cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Był współorganizatorem obchodów 70-lecia Powstania Styczniowego w 1933 r. z udziałem Prezydenta RP Ignacego Mościckiego i marszałka J. Piłsudskiego, jako działacz Towarzystwa Przyjaciół Weteranów 1863 r..
W czasie okupacji niemieckiej zajmował się uliczną sprzedażą książek. Razem z Witoldem Mężnickim prowadził kiosk pod nazwą „Księgarenka” na placu Napoleona. Był także skarbnikiem Tajnej Komisji Dziennikarskiej, wypłacającej zapomogi bezrobotnym dziennikarzom, oraz wykładał na tajnych kursach dziennikarskich, będących kontynuacją Wyższej Szkoły Dziennikarskiej. W lutym 1944 roku został aresztowany w „Księgarence” przez Gestapo i trafił na Pawiak. Po przeprowadzonym śledztwie został zwolniony. Został ponownie aresztowany przez Gestapo wraz z żoną i synami w nocy z 12 na 13 kwietnia 1944 roku. Został zwolniony wraz z żoną 29 lipca tego roku (synowie zostali wcześniej wywiezieni do obozu koncentracyjnego Stutthof). 30 września 1944 roku został wraz z żoną i innymi mieszkańcami Żoliborza wyprowadzony na Dworzec Zachodni i przewieziony do obozu w Pruszkowie. 3 października 1944 roku został wywieziony z Pruszkowa do Krakowa, gdzie doczekał wyzwolenia miasta przez Armię Czerwoną 19 stycznia 1945 roku.
Po wojnie był m.in. sekretarzem „Gazety Ludowej”, głównego organu opozycji antykomunistycznej, skupionej wokół PSL i dziennikarzem gazety „Gromada – Rolnik Polski”.
Został pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera C15-1 dod.-9).
Życie prywatne Był żonaty z Janiną Rubach (1896–1972), z którą miał córki Zofię (ur. 1906) i Janinę (ur. 1910) oraz synów Krzysztofa (1923–2013) i Marka (1927).
Ordery i odznaczenia Krzyż Niepodległości (27 czerwca 1938) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości” - zamiast uprzednio nadanego Medalu Niepodległości (). Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi (10 listopada 1933) „za zasługi na polu pracy społecznej”. Srebrny Krzyż Zasługi (4 marca 1925)M.P. z 1925 r. nr 63, poz. 237 „za zasługi, położone dla armji Rzeczypospolitej Polskiej w dziedzinie opieki nad żołnierzem i inwalidami”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Krzyż Oficerski Orderu Gwiazdy Rumunii (Rumunia)
Przypisy Władysław Dunin-Wąsowicz w zasobach NUKAT
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Lwowskiego Kategoria:Majorowie naukowo-oświatowi II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polacy odznaczeni Orderem Gwiazdy Rumunii Kategoria:Polscy dziennikarze prasowi Kategoria:Polscy redaktorzy naczelni Kategoria:Urodzeni w 1877 Kategoria:Wąsowiczowie Duninowie herbu Łabędź Kategoria:Więźniowie Pawiaka (okupacja niemiecka) Kategoria:Zmarli w 1950 Kategoria:Związek Oficerów Rezerwy Rzeczypospolitej Polskiej