thumb|Bojownicy ORA-FFI z pirenejskiego Wolnego Korpusu mjr André Pommiès
Francuskie Siły Wewnętrzne (, w skrócie FFI) – jednolita organizacja jednocząca wszystkie stronnictwa francuskiego Ruchu Oporu w czasie II wojny światowej.
Proces zjednoczenia „La Résistance” trwał od 1942. Działania dążące do tego nasiliły się w roku 1943, przede wszystkim przez działalność Jeana Moulina – delegata Komitetu Wolnej Francji, powstały ruchy koordynujące działalność ruchów i siatek i doprowadzające do ich współpracy na polu walki. 1 lutego 1944 organizacje Ruchu Oporu, z których największe były Tajna Armia (Armée Secrète), Wolni Strzelcy i Partyzanci (Francs-Tireurs et Partisans) i Organizacja Oporu Armii (Organisation de Résistance de l'Armée), osiągnęły ostateczne porozumienie, łącząc się we Francuskie Siły Wewnętrzne.
Podział dowództwa na „londyńskie” i „krajowe” spowodował wiele napięć i nieporozumień. W terenie organizacja scaleniowa początkowo ograniczyła się do stworzenia lokalnych sztabów, jednocześnie scalanie oddziałów przebiegało powoli, gdyż każda z organizacji (szczególnie FTPZgodnie z dyrektywą dowództwa FTP z 14 lipca 1944 na opaskach stanowiących często jedyny symbol identyfikujących Ruch Oporu obok krzyża lotaryńskiego i skrótu umieszczano skrót // lub czapkę wolności (dużo rzadziej czerwoną gwiazdę).) dążyła do maksymalnego zachowania autonomii i jej podkreślenia.
Organizacje tworzące FFI thumb|Sztandar 2 kompanii 1 Batalionu FFI z Finistère
W skład Francuskich Sił Wewnętrznych weszły wszystkie istniejące dotychczas organizacje Ruchu Oporu, m.in.: Tajna Armia (Armée Secrète, AS) – powstała we wrześniu 1944 wierna generałowi de Gaulle’owi organizacja wojskowa stworzona z połączenia prawicowej Walki i lewicowych Wyzwolenie-Południe (Libération-Sud) i Wolnych Strzelców (Franc-Tireur) ze strefy południowej. Kierownictwo polityczne nad AS sprawował Ruch Zjednoczenia Ruchu Oporu (MUR). Swoje działania rozszerzyła na zachodnie departamenty strefy okupowanej. Wolni Strzelcy i Partyzanci (Francs-Tireurs et Partisans, FTP) – powstała w marcu 1942 organizacja wierna Frontowi Narodowemu na Rzecz Walki o Wyzwolenie i Niepodległość Francji (koalicja francuskiej skrajnej lewicy z częścią lewicy). Jej trzon stanowiły podległe Partii Komunistycznej Organizacja Specjalna (Organisation Spéciale), Bataliony Młodzieży (Bataillons de la Jeunesse) oraz Imigrancka Siła Robocza. Byli największym ruchem oporu oraz pierwszym działającym jednocześnie po obu stronach linii demarkacyjnej. Organizacja Oporu Armii (Organisation de Résistance de l'Armée, ORA) – powstała w strefie południowej na gruzach antyfaszystowskiej konspiracji wewnątrz byłej Armii Rozejmowej. W styczniu 1943 organizacja podporządkowała sięgenerałowi Giraud. Była to trzecia pod względem wielkości organizacja ruchu oporu we Francji. Latem 1943 rozpoczął się proces scaleniowy ORA i AS. Ruch Wyzwolenia Narodowego (Mouvement de Libération Nationale, MLN) – powstałe w styczniu 1944 zbrojne ramię MUR w strefie północnej tworzone przez centrystyczną Obronę Francji (Défense de la France), Ruch „Lotaryngia” (Le mouvement "Lorraine") i Ruch Oporu (Mouvement Résistance). Wyzwolenie-Północ (Libération-Nord) – niezależna od Wyzwolenia-Południe organizacja lewicowa działająca w strefie północnej od 1940. Organizacja Cywilna i Wojskowa (Organisation Civile et Militaire, OCM) – działająca od grudnia 1940 w strefie północnej organizacja tworzona zarówno przez lewicę, jak i prawicęZ początku prym wiedli w niej konserwatyści, którzy z czasem stracili impet kosztem socjalistów.. Ci z Wyzwolenia (Ceux de la Libération, CDLL) – prawicowa organizacja działająca w strefie północnej od 1940. Ci z Oporu (Ceux de la Résistance, CDLR) – apolityczna organizacja strefy północnej powstała w 1943. siatki ruchu oporu niezwiązane z żadną z powyższych organizacji.
Droga do zjednoczenia thumb|Apel gen. bryg. Charles’a de Gaulle’a z 18 czerwca 1940 thumb|Plakat Ruch Wyzwolenia Narodowego
Ruch Oporu na ziemiach francuskich tworzyć się zaczął już po 18 lipca 1940, gdy Charles de Gaulle zaapelował do Francuzów o kontynuowanie walki z hitlerowskim najeźdźcą. Zarówno w strefie okupowanej jak i strefie wolnej zaczęły powstawać organizacje antyfaszystowskie. Ruch Oporu był jednak nieskoordynowany, organizacje tworzone były przez często skłóconych ze sobą patriotów o różniących się celach (w strefie okupowanej kładziono nacisk na walkę militarną z Niemcami, w strefie wolnej na propagandową z autorytarnym reżimem Vichy). Największymi organizacjami były tzw. „ruchy” mające charakter zarówno polityczny jak i militarny, najmniejszymi zaś siatki (najwięcej stworzono z inicjatywy SOE) specjalizujące się w konkretnych dziedzinach takich jak dywersja, wywiad, przerzut ludzi. Łącznie na terenie całej Francji powstało 21 ruchów i ponad 200 siatek.
Sytuacja Ruchu Oporu zaczęła się polepszać po roku 1941 kiedy do walki włączyła się Partia Komunistyczna, jedyna francuska partia polityczna, która dzięki zdelegalizowaniu przez rząd III Republiki 26 września 1939 nie została rozbita przez okupantów i Vichy. Władze partii rzuciły hasło aktywnej walki z Niemcami - prowadzenia działań dywersyjnych, tworzenia oddziałów partyzanckich i przeprowadzania zamachów na hitlerowskich urzędnikówZa pierwszy udany zamach uznaje się śmierć ucznia szkoły oficerskiej Kriegsmarine Alfona Mosera 21 sierpnia 1941 w Paryżu.. 28 marca 1942 powołany przez komunistów rok wcześniej Front Narodowy utworzył Wolnych Strzelców i Partyzantów (FTP) – pierwszą organizację działającą jednocześnie w obu strefachŻycie i walka partyzantów, str. 6..
Nocą z 31 grudnia 1941 na 1 stycznia 1942 na teren Francji powrócił były prefekt Eure-et-Loir, sierż. rez. Jean Moulin ps. „Max”. Kilka miesięcy wcześniej przedostał się do Wielkiej Brytanii celem przedstawienia Komitetowi Wolnej Francji bardzo krytycznego raportu nt. działań oporu w kraju. Na skutek jego działań po powrocie do ojczyzny trzy największe organizacje ze strefy południowej: Wyzwolenie-Pułudnie (lewica), Wolni Strzelcy (lewica) i Walka (prawica) połączyły się we wrześniu 1942 w wierną gen. de Gaulle’owi Tajną Armię (AS). 27 listopada Moulin stworzył Ruch Zjednoczenia Ruchu Oporu (MUR), któremu podporządkowano AS pod względem politycznym. W roku 1943 powołał on do życia Krajową Radę Ruchu Oporu (CNR), która rozszerzyła swą działalność na strefę północną, nawiązując kontakt z tamtejszymi ruchami, m.in. Wyzwolenie-Północ (lewica) i Ci z Wyzwolenia (prawica). Na początku lata nawiązano kontakty z giraudyjską Organizacją Oporu Armii (ORA) a także z FTP. Aresztowanie i śmierć Jeana Moulin’a były dotkliwą stratą dla Ruchu Oporu, nie przeszkodziło ono jednak w zacieśnianiu współpracy między organizacjami.
1 lutego 1944, z inicjatywy Jacques’a Bingen’a, powstały Francuskie Siły Wewnętrzne. Podlegały one Centralnemu Komitetowi Ruchów Oporu (powstały także 1 lutego 1944) i Francuskiemu Komitetowi Wyzwolenia Narodowego (po 3 czerwca Rządowi Tymczasowemu), jednoczyły w sobie wszystkie dotychczas istniejące organizacje Ruchu Oporu. Akcja scaleniowa w terenie początkowo przebiegała z oporami przez chęć oddziałów do zachowania jak największej autonomii dlatego na samym początku skupiono się na stworzeniu wspólnych dowództw dla poszczególnych regionów. Dodatkowym utrudnieniem było także rozbicie dowództwa FFI: Komendant Krajowy gen. Pierre Kœnig urzędował w Londynie, szef sztabu (początkowo gen. „Pontcarral”, zastąpiony następnie przez gen. „Joinville”) przebywał natomiast w okupowanym kraju.
Struktury centralne FFI thumb|130px|Krzyż Kombatanta-Ochotnika Ruchu Oporu
Dowództwo Centralne Naczelny KomendantNazywany także Komendantem Krajowym: gen. korpusu armii Marie-Pierre Kœnig (Wielka Brytania) Szefowie Sztabu: gen. bryg. Pierre Dejussieu ps. „Pontcarral” (Francja) – do maja 1944 (aresztowany) gen. bryg. Alfred Malleret ps. „Joinville” (Francja) – od maja 1944
Wojskowa Delegatura Narodowa (DZM) Delegatami byli wysłannicy Francuskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego, a następnie Rządu Tymczasowego Republiki Francuskiej.
Wojskowi Delegaci Francji mjr Pierre Marchal ps. „Hussard” mjr Louis Mangin ps. „Losange” (1943–1944) mjr Maurice Bourgès-Maunoury ps. „Polygone” płk Paul Ély ps. „Algèbre” gen. bryg. Jacques Delmas ps. „Chaban” DZM „Nord” mjr Pierre Marchal ps. „Hussard” (1943) por. Jacques Delmas ps. „Arc” (1943) płk André Rondenay ps. „Lemniscate", „Jarry” (1944) DZM „Sud” płk Paul Ély ps. „Algèbre” (1943) mjr Maurice Bourgès-Maunoury ps. „Polygone” (1944) Dwanaście Regionalnych Delegatur Wojskowych (DMR) Delegatury Wojskowe Departamentów (DMD)
Centralny Komitet Ruchów Oporu Powstał 1 lutego 1944 celem objęcia zwierzchności nad Francuskimi Siłami Wewnętrznymi. Tworzyły go:
Ruch Strefy Południowej: Maurice Chevance-Bertin Maurice Kriegel-Valrimont Ruch Strefy Północnej: Jean de Vogüé ps. „Vaillant” Front Narodowy na Rzecz Walki o Wyzwolenie i Niepodległość Francji: Pierre Villon Sztab Główny FFI: gen. bryg. Pierre Dejussieu ps. „Pontcarral” – do maja 1944 (aresztowany) gen. bryg. Alfred Malleret ps. „Joinville” – od maja 1944 Delegaci CFLN i Rządu Tymczasowego: Louis-Eugène Mangin, gen. bryg. Jacques Delmas ps. „Chaban” Doradca techniczny: gen. Georges Revers.
Struktury terenowe FFI mały|Organizacja terenowa Francuskich Sił Wewnętrznych
Na dowództwa terenowe FFI składali się: komendant regionu, regionalny delegat wojskowy i oficer operacji lotniczych zajmujący się przyjmowaniem zrzutów. Byli oni wysyłani przed Dowództwo Centralne Francuskich Sił Wewnętrznych w często nieznane sobie tereny, ich głównym zadaniem było skoordynowanie działalności Ruchu Oporu, jego zjednoczenie oraz kontrola. Faktycznie dowództwa terenowe spoczywały jednak w rękach szefów siatek i dowódców maquis pełniących często obowiązki komendantów departamentalnych.
Większość regionalnych komendantów i delegatów została odznaczona Orderem Wyzwolenia i przyjęta w skład jego ZakonuLista Towarzyszy Wyzwolenia.
Regiony w strefie południowej (Państwo Francuskie okupowane od 1942) określono literą „R” (Région) i numerem. W strefie północnej (okupowanej od 1940) regiony określono literami „A” (Amiens), „B” (Bordeaux), „C” (Châlons-en-Champagne), „D” (Dijon), „M” (Le Mans) i „P” (Paryż). W przypadku strefy północnej kolejna cyfra po literze oznaczała podregion.
Strefa południowa thumb|Oddział maquis AS-FFI ppłk Jeana Garcin ps. „Bayard” z regionu R2, lato 1944 thumb|Partyzancki cmentarz w Vassieux-en-Vercors
Region R1: Komendant regionalny: płk Albert Chambonnet ps. „Didier” płk Auguste Vistel ps. „Alban” Delegaci regionalni: Maurice Bourgès-Maunoury ps. „Polygone” Paul Leistenschneider ps. „Carré” Zastępca delegata: Charles Gaillard ps. „Triangle” Szef operacji lotniczych: Paul Rivière ps. „Galvani” Pierre-Paul Ulmer Komendanci departamentalni: Rodan – mjr Raymond Basset ps. „Mary” Loara – mjr Jean Marey Ain, Haut-Jura oraz Saona i Loara – ppłk Henri Jaboulay Sabaudia – ktp. Georges Héritier ps. „Blanchard” Górna Sabaudia – mjr Joseph Lambroschini ps. „Nizier” Isère – mjr Albert de Seguin de Reyniès (aresztowany przez Gestapo), mjr Alain Le Ray ps. „Ferval” Drôme – ppłk Jean-Pierre de Lassus Saint Geniès ps. „Legrand” Ardèche – mjr René Calloud
Region R2: Komendanci regionalni: ppłk Robert Rossi ps. „Perret” (aresztowany w lipcu) płk Jacques Renard ps. „Turpin” (aresztowany w lipcu) płk Henry Simon ps. "Huitton” Delegat regionalny: Robert Burdet ps. „Circonférence” Szefowie operacji lotniczych: Camille Rayon ps. „Archiduc” Adjoints Petitjean ps. „Binette” Gaillard ps. „Triangle” Komendanci departamentalni: Alpy Nadmorskie – kpt. Jacques Lecuyer Delta Rodanu – mjr Lamaison ps. „Vauban” Alpy Górnej Prowansji – André Melen ps. „Denan” Alpy Wysokie – mjr Paul Héraud ps. „Dumont” Vaucluse – ppłk Philippe Beyne ps. „d’Artagnan” Var – kpt. Salvatori
Region R3: Dowództwo regionu: