Juan Antonio Bardem (ur. 2 czerwca 1922 w Madrycie, zm. 30 października 2002 tamże) – hiszpański reżyser i scenarzysta filmowy. Był członkiem Komunistycznej Partii Hiszpanii. W 2001 został uhonorowany przez Hiszpańską Akademię Sztuki Filmowej (AACCE) prestiżową Honorową Nagrodą Goya.
Wczesne lata Juan Antonio Bardem pochodził z rodziny aktorskiej. Aktorami byli jego ojciec Rafael Bardem i matka Matilde Muñoz Sampedro oraz siostra Pilar Bardem. Ożenił się z Marią Aguado Barbado, z którą mieli czworo dzieci: Miguela, Juana, Rafaela i Maríę. Był wujem aktorów Javiera Bardema, Carlosa Bardema i Móniki Bardem.
W latach 1943–1948 studiował agrotechnikę. Dopiero po ukończeniu studiów ekonomicznych rozpoczął naukę w Instituto de Investigaciones y Experiencias Cinematográficas (IIEC), uczelni utworzonej w 1947 jako centrum szkoleniowe dla przyszłych twórców hiszpańskiego kina. Tam poznał Luisa Garcíę Berlangę, z którym współreżyserował film Ta szczęśliwa para (1953). Obaj otrzymali za niego nagrodę Círculo de Escritores Cinematográficos.
W 1953 Bardem był jednym ze scenarzystów współpracujących przy produkcji kolejnego filmu Berlangi Witaj nam, panie Marshall. Obraz pokazano podczas 6. MFF w Cannes, gdzie zdobył nagrodę za najlepszy film komediowy oraz specjalne wyróżnienie za scenariusz.
Kariera W 1954 Bardem nakręcił swój pierwszy samodzielny film fabularny Aktorzy. W 1955 wyreżyserował film Śmierć rowerzysty na podstawie powieści Luisa Fernando de Igoa, z którym napisał scenariusz do filmu. Film zaprezentowano na 8. MFF w Cannes, gdzie otrzymał Nagrodę FIPRESCI. Na tym samym festiwalu Bardem zasiadał w jury konkursu głównego.
Jako członek Komunistycznej Partii Hiszpanii w latach 60. i 70. miał problemy z cenzurą, jednak do śmierci pozostał wierny swoim politycznym poglądom. Do większości swoich filmów sam napisał scenariusze, zagrał też w kilku filmach, głównie w rolach epizodycznych.
Jego ostatni film Wynik końcowy (1998) spotkał się z dużą falą krytyki. Nawiązywał w nim do prawdziwych wydarzeń z końca lat 70. – do zabicia pięciu osób we Fradze i masakry w madryckiej dzielnicy Atocha z 1977. Bardem przedstawił jak w pierwszych demokratycznych wyborach partia komunistyczna była czołowym przeciwnikiem rządu Francisco Franco.
W 2001 otrzymał Honorową Nagrodę Goya, przyznaną przez Hiszpańską Akademię Sztuki Filmowej (AACCE). Prestiżową nagrodę odebrał w 2002 podczas 16. edycji wręczania nagród.
Nagrody Círculo de Escritores Cinematográficos 1952 6. MFF w Cannes 1953 Círculo de Escritores Cinematográficos 1954 8. MFF w Cannes 1955 National Supérieur des Arts du Spectacle 1955 National Supérieur des Arts du Spectacle 1956 MFF w Wenecji 1956 Premis Sant Jordi de Cinematografia 1957 National Supérieur des Arts du Spectacle 1958 Premis Sant Jordi de Cinematografia 1960 13. MFF w Berlinie 1963 MFF w Moskwie 1977 Premis Sant Jordi de Cinematografia 1977 Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Moskwie 1979 Premios Goya 1998 Goya de Honor 2001
Filmografia Reżyser 1948: Paseo por una guerra antigua 1953: Ta szczęśliwa para, tyt. oryg. Esa pareja feliz 1954: Aktorzy, tyt. oryg. Cómicos 1954: Wesołego Alleluja, tyt. oryg. Felices Pascuas 1955: Śmierć rowerzysty, tyt. oryg. Muerte de un ciclista 1956: Główna ulica, tyt. oryg. Calle Mayor 1958: Zemsta, tyt. oryg. La venganza 1959: Sonaty, tyt. oryg. Sonatas 1959: O piątej po południu, tyt. oryg. A las cinco de la tarde 1963: Niewinni, tyt. oryg. Los inocentes 1965: W zamkniętym kręgu, tyt. oryg. Nunca pasa nada 1965: Pianole, tyt. oryg. Los pianos mecánicos 1970: Ostatni dzień wojny, tyt. oryg. El último día de la guerra 1971: Varietés 1973: Tajemnicza wyspa, tyt. oryg. La isla misteriosa 1973: Korupcja Chrisa Millera, tyt. oryg. La corrupción de Chris Miller 1975: Ofiara namiętności, tyt. oryg. El poder del deseo 1977: Długi weekend, tyt. oryg. El puente 1979: Siedem dni stycznia, tyt. oryg. 7 días de enero 1982: Ostrzeżenie, tyt. oryg. Die Mahnung 1993: Młody Picasso, tyt. oryg. El joven Picasso TV miniserial 1998: Wynik końcowy, tyt. oryg. Resultado final
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Hiszpańscy reżyserzy filmowi Kategoria:Hiszpańscy scenarzyści Kategoria:Ludzie urodzeni w Madrycie Kategoria:Urodzeni w 1922 Kategoria:Zmarli w 2002