Biedronka dziesięciokropka (Adalia decempunctata) – gatunek chrząszcza z rodziny biedronkowatych.
Taksonomia Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1758 roku przez Karola Linneusza w dziesiątym wydaniu Systema Naturae pod nazwą Coccinella decempunctata.
Morfologia Chrząszcz o szerokim, owalnym ciele długości od 3,5 do 5 mm. Głowę ma żółtą z dwiema czarnymi plamami przy nasadzie, przy czym plamy te mogą się zlewać tak, że kolor żółty ograniczony jest do plamki z przodu głowy. Przedplecze typowo jest żółtawe z 5–7 czarnymi plamami albo czarnym M-kształtnym wzorem, ale może być też czarne z żółtymi brzegami bocznymi, na których to mogą występować jeszcze czarne plamki. Pokrywy tego gatunku cechują się ekstremalnie zmienną kolorystyką. W jednym z typów ubarwienia są żółtopomarańczowe z 7 małymi kropkami na każdej, które to mogą zanikać lub łączyć się ze sobą. W drugim typie ubarwienia są czarne do brunatnych z pięcioma dużymi, żółtopomarańczowej do czerwonawej barwy plamami na każdej; tu plamy również mogą się ze sobą łączyć, co najczęściej ma miejsce na bokach pokryw. Kolejny typ ubarwienia cechują czarne do brunatnych pokrywy z czerwoną plamą półksiężycowatego kształtu wokół barków i ewentualnie z dodatkowymi kropkami w tylnej połowie pokryw. Pomiędzy tymi typami występują też różnorodne przejścia. Stopy mają na pazurkach szeroki, duży i wyraźnie dostrzegalny ząb dodatkowy. Na wypukłym przedpiersiu brak jest żeberek. Epimeryty śródpiersia są białe i wyraźnie kontrastują z resztą spodu ciała. Linia udowa na pierwszym segmencie odwłoka nie osiąga wierzchołkiem jego przedniego brzegu.
Ekologia i występowanie Owad ten bytuje na roślinach liściastych, np. dębach, grabach i lipach. Zasiedla lasy liściaste i zarośla, polany, wyręby, parki i nasadzenia przydrożne. Zimowanie odbywa pod opadłymi liśćmi. W Polsce jest pospolity na terenie całego kraju.
Gatunek palearktyczny. W Europie znany jest z Portugalii, Hiszpanii, Irlandii, Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Luksemburga, Holandii, Niemiec, Szwajcarii, Liechtensteinu, Austrii, Włoch, Danii, Szwecji, Norwegii, Estonii, Łotwy, Litwy, Polski, Czech, Słowacji, Białorusi, Ukrainy, Węgier, Mołdawii, Rumunii, Bułgarii, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Serbii, Czarnogóry, Albanii, Macedonii Północnej, Grecji oraz europejskich części Rosji i Turcji. W Afryce podawany jest z Madery, Maroka, Algierii, Tunezji i Egiptu. W Azji notowany jest z Gruzji, Armenii, Azerbejdżanu, anatolijskiej części Turcji, Syrii, Synaju, zachodu syberyjskiej części Rosji, Iraku i Iranu.
Przypisy
Kategoria:Biedronkowate Kategoria:Chrząszcze Algierii Kategoria:Chrząszcze Egiptu Kategoria:Chrząszcze Europy Kategoria:Chrząszcze Iraku Kategoria:Chrząszcze Iranu Kategoria:Chrząszcze Makaronezji Kategoria:Chrząszcze Maroka Kategoria:Chrząszcze Rosji Kategoria:Chrząszcze Syrii Kategoria:Chrząszcze Tunezji Kategoria:Chrząszcze Turcji Kategoria:Chrząszcze Zakaukazia Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1758 roku Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza