thumb|240px|kaplica św. Jana Sarkandra na wzgórzu Kaplicówka w Skoczowie Alfred Anton Wiedermann (ur. 2 stycznia 1890 w Cieszynie, zm. 11 lutego 1971 w Baden-Baden) – architekt związany ze Śląskiem Cieszyńskim, przedstawiciel wczesnego modernizmu.

Życiorys Urodził się w Cieszynie w rodzinie austriackiego urzędnika państwowego Antona Wiedermanna i jego żony JohannyJózef Golec, Stefania Bojda, Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej, Suplement [tom IV], Cieszyn 2014, s. 309.. Po ukończeniu szkoły powszechnej i średniej oraz odbyciu praktyk w cieszyńskiej firmie budowlanej Karla Friedricha studiował w latach 1908–1912 na wydziale budownictwa Politechniki w Brnie. Okresy wakacyjne przeznaczał na praktyki w firmie budowlanej Ludwiga Kametza. W latach 1912–1914 pracował w biurze architektonicznym Maxa Hansa Jolego. Następnie rozpoczął naukę na wiedeńskiej Akademii Sztuk Pięknych, którą przerwało w roku 1916 powołanie do wojska. Jednocześnie praktykował u architekta Rudolfa Frassa. W latach 1916–1918 służył w wojsku austro-węgierskim osiągając stopień plutonowego. Został zwolniony z wojska jeszcze przed końcem I wojny światowej z powodu ciężkiej choroby płuc, na którą zapadł.

Po powrocie do Cieszyna założył w 1919 r. własną pracownię architektoniczną. Mieściła się przy Rynku 20, podczas gdy sam Wiedermann mieszkał w zaprojektowanej przez siebie willi na Górnym Przedmieściu przy ulicy Błogockiej 14. W 1921 r. ożenił się z Małgorzatą Borger, córką Salomona Borgera. Z tego związku urodził się w 1926 r. syn Edwin. W roku 1935 architekt wraz z rodziną przeniósł się do Bielska i zamieszkał przy ulicy Kołłątaja 14 w nowo budowanej wtedy modernistycznej dzielnicy Aleje Sułkowskiego, której sam był głównym projektantem.

Po wybuchu II wojny światowej został zmuszony do zamknięcia swojej pracowni, przyczyną było żydowskie pochodzenie żony. Pracował w biurze budowlanym inż. Wiesnera do roku 1944, kiedy nie zgodziwszy się na rozwód z Małgorzatą, został aresztowany przez Gestapo i wysłany do obozu pracy przymusowej w Rositz w Turyngii, jednej z filii Buchenwaldu.

W roku 1945 powrócił na Śląsk Cieszyński i ponownie otworzył swoją pracownię, która działała jeszcze przez cztery lata, zanim została znacjonalizowana. Później Wiedermann został zatrudniony na stanowisku architekta w Centralnym Zarządzie Przemysłu Metali Nieżelaznych w Katowicach, a następnie w katowickim Miastoprojekcie. Otrzymał mieszkanie służbowe przy obecnej ulicy Henryka Le Ronda (wówczas Lenina) 9a. Od 1955 r. ze względu na pogarszający się stan zdrowia pracował z domu. Jedną z prac wykonanych przez Wiedermanna w tym okresie był nieistniejący już Pomnik Wdzięczności Armii Czerwonej na dzisiejszym placu św. Mikołaja w Bielsku.

W 1957 r., w trakcie pierwszej po wysiedleniach wielkiej fali emigracyjnej pozostałych na terenie Polski Niemców, za namową syna Edwina wyjechał do Niemiec Zachodnich. Zmarł 11 lutego 1971 r. w Baden-Baden.

Wybrane realizacje thumb|I Liceum Ogólnokształcące w Bielsku-Białej thumb|Dom Oficerski w Bielsku-Białej

thumb|Zespół Szkół nr 1 w Wiśle thumb|Urząd Gminy w Goleszowie w Bielsku-Białej: gmach Gimnazjum Polskiego, obecnie I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika (1924–1927) budynek szkoły powszechnej, obecnie Przedszkole nr 41, w dzielnicy Wapienica (1926) siedziba Miejskiej Straży Pożarnej, obecnie Jednostka Ratowniczo-Gaśnicza nr 3, przy ul. Grunwaldzkiej (1925–1928) pawilon sportowy w Parku Włókniarzy (1928) Dom Oficerski przy obecnej ulicy Strzelców Podhalańskich 22 (1928) kamienice mieszkalne przy ul. 3 Maja 35 (1931), 1 Maja 44 (1933), 11 Listopada 35 (1935), K. Miarki 15, Słowackiego 28B zespół kamienic mieszkalnych w obrębie tzw. Alej Sułkowskiego – obecne ulice Bohaterów Warszawy, Wilsona, Grota-Roweckiego, Kołłątaja (1934–1939) willa Rudolfa Deutscha przy ul. Piastowskiej 16 willa Olgi i Ludwika Brudków przy ul. św. Anny 26 (1935) dawny ratusz Bielska, obecnie Sąd Okręgowy przy ul. Cieszyńskiej 10 w Cieszynie i Czeskim Cieszynie: projekt parcelacji i zagospodarowania tzw. Matterówki – rejon wokół ulica Karola Miarki (1924) willa Eugeniusza Tychowskiego przy ul. Karola Miarki 8 (1924) gmach Niemieckiej Szkoły Ludowej i Wydziałowej, obecnie Akademia Handlowa / Obchodní akademie, w Alejach Masaryka / Masarykovy sady (1924) willa Henryka Riessa przy ul. Błogockiej 14 (1926) komunalna kamienica czynszowa przy ul. Górnej 17 (1927) kamienica Alexandra i Zofii Kohnów przy ul. Dworcowej / Nádražní 16 (1928) budynek Drukarni Dziedzictwa im. Bł. Jana Sarkandra, późniejszej Cieszyńskiej Drukarni Wydawniczej, przy ul. Pokoju 1 (1928) gmach Powiatowej Kasy Chorych, obecnie NZOZ Ubezpieczalnia, przy ul. Bielskiej 37 (1928–1931) budynek biurowo-mieszkalny w zespole zakładów elektromechanicznych CELMA, róg Alei Łyska i ul. 3 Maja (1929) panteon Alei Zasłużonych na Cmentarzu Komunalnym przy ul. Katowickiej (1930) kamienice przy ul. Ruchu Oporu / Odboje 7-9, 11 i 12 (1930) kamienica Dibonów-Kottasów przy ul. Moskiewskiej / Moskevské 13 (1931) willa Alfreda i Irmy Nohelów przy ul. 3 Maja 17 (1933) willa Elizy Niemcowej przy ul. Karola Miarki 2 (1933)Spis obiektów nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków z terenu województwa śląskiego (stan na 27 listopada 2023 r.) wkz.katowice.pl [dostęp 2023-12-02] willa Leona Żychlewicza przy ul. Błogockiej 16 (1933) Dom Żołnierza, obecnie Szkolne Schronisko Młodzieżowe, przy ul. Błogockiej 24 (1934–1935) inne: domy mieszkalne koncernu górniczo-hutniczego hr. Larischa von Mönnich w Karwinie (1922, wyburzone w latach 90.  XX wieku) budynek szkoły rolniczej, obecnie Zespół Szkół Przyrodniczo-Technicznych, w Międzyświeciu (1925-1927) budynek szkoły powszechnej, obecnie Zespół Szkół nr 1, w Wiśle (1927) budynek urzędu gminy w Goleszowie (1929) budynek szkoły wydziałowej, obecnie Szkoła Podstawowa im. K. K. Baczyńskiego. w Zebrzydowicach (1930) budynek Szkoły Instruktorów Harcerskich, obecnie Dziecięcy Ośrodek Leczniczo-Rehabilitacyjny „Bucze”, w Górkach Wielkich (1931) willa „Neli” przy ul. Grażyńskiego 13 w Ustroniu (1931) kaplica św. Jana Sarkandra na wzgórzu Kaplicówka w Skoczowie (1934)

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Architekci modernizmu Kategoria:Niemieccy architekci Kategoria:Polscy architekci Kategoria:Ludzie urodzeni w Cieszynie Kategoria:Ludzie związani z Bielskiem-Białą Kategoria:Ludzie związani z Katowicami Kategoria:Absolwenci Politechniki w Brnie Kategoria:Absolwenci uczelni w Wiedniu Kategoria:Urodzeni w 1890 Kategoria:Zmarli w 1971