Jerzy Szumiło Kulczycki herbu Sas (ur. 2 grudnia 1898, zm. 25 listopada 1974 w Zakopanem) – polski archeolog, historyk sztuki.
Życiorys Jerzy Kulczycki urodził się 2 grudnia 1898. Pochodził z przemyskiego rodu Kulczyckich narodowości rusińskiej, był wyznania greckokatolickiego. Był synem prof. weterynarii Włodzimierza Kulczyckiego (1862-1936) i Marii z domu Michałowskiej (1870-1935).
W 1917 podjął studia, kształcąc się w kierunkach archeologii, historii sztuki i historii starożytnej. W 1927 uzyskał stopień naukowy doktora filozofii w zakresie archeologii i historii starożytnej za pracę pt. Systematyka i analiza form meblarstwa greckiego. Należał do uczniów profesorów Edmunda Bulandy i Konstantego Chylińskiego na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Jana Kazimierza we LwowieJoanna Pisulińska, Doktoraty historyczne na Uniwersytecie Jana Kazimierza 1918-1939 [w:] Wielokulturowe środowisko historyczne Lwowa w XIX i XX w., t. 1, red. Jerzy Maternicki, Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego 2004, s. 233-249... Od 1929 do 1935 był pracownikiem naukowym na stanowisku starszego asystenta w Katedrze Historii Starożytnej Wydziału Humanistycznego UJK. Ponadto był wykładowcą Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych we Lwowie. W latach 30. odbywał podróże naukowe do państw europejskich.
Po zakończeniu II wojny światowej, pomimo swojego pochodzenia i wyznania został wysiedlony ze Lwowa i repatriowany do Polski. W 1951 osiadł w Warszawie. Był profesorem archeologii w Katedrze Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Był także pracownikiem naukowym w Zakładzie Archeologii Śródziemnomorskiej Polskiej Akademii Nauk. W dziedzinie archeologii uchodził za przedstawiciela ortodoksyjnego marksizmu-leninizmu, wszczepiając w tym zakresie wzory naukowe pochodzące ze Związku Radzieckiego. Znany również jako historyk sztuki.
W 1964 zamieszkał na Podhalu. Zmarł 25 listopada 1974 w Zakopanem. Został pochowany w krypcie grobowej Kulczyckich (swoich rodziców) i Dobrzańskich o piramidalnym kształcie (wzorowany na piramidzie Cheopsa), położonym na cmentarzu przy cerkwi Świętej Trójcy w Międzybrodziu koło Sanoka.
Jego żoną była Anna zd. Piotrowicz (1919-2012), urodzona w rodzinie ormiańskiej we Lwowie, córka Grzegorza i Anieli z Hoszowskich, absolwentka lwowskiego gimnazjum Sacré-Cœur i polonistyki na Uniwersytecie Wileńskim, poetka, w czasie II wojny światowej łącznika Armii Krajowej, pochowana na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.
Po ojcu przejął pasję kolekcjonowania kobierców wschodnich. Część kobierców w stylu pałacowym i dworskim trafiła w 1964 na Zamek Królewski na Wawelu w wyniku sprzedaży, a pozostała część (po jego śmierci w 1977, za sprawą jego żony Anny Piotrowicz-Kulczyckiej) wykonana w stylu ludowym trafiła do Muzeum Tatrzańskie im. dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem, w którym została stworzona Galeria Sztuki im. Włodzimierza i Jerzego Kulczyckich, utworzona w 1981 (znajduje się ona w drodze na Koziniec, obok Willi Pod Jedlami). 10 lipca 2006 otwarto na Wawelu wystawę całości kolekcji rodziny Kulczyckich, składającej się z części zbytej w 1964 na Wawel, części przekazanej w 1977 do Zakopanego oraz części pozostałej przy rodzinie.
thumb|240px|Piramidalny grobowiec Kulczyckich w Międzybrodziu Publikacje Die Möbelformen des ägäischen Kulturkreises. Systematik und Analyse (1931) Upadek jakości w produkcji kapitalistycznej. Zjawisko masowej tandety, jego przyczyny oraz skutki (1931) Do metodologii historii kultury materialnej: Problemy pierwotnych form meblarskich (1952) Rozwój meblarstwa w pierwotnej Europie na tle ogólnej periodyzacji kultury (1953) Założenia teoretyczne historii kultury materialnej (1955) Teoria matriarchatu w świetle prac radzieckich (1955) Zagadnienie periodyzacji dziejów (1956) Zagadnienie jakości we współczesnej kulturze materialnej (1958) Kulczyckiana. Monografia rodu Kulczyckich, t. 1 (1976, Gdynia)
Przypisy
Bibliografia
Jerzy Kategoria:Ludzie związani z Międzybrodziem Kategoria:Polscy archeolodzy Kategoria:Polscy historycy sztuki Kategoria:Polscy kolekcjonerzy Kategoria:Pracownicy instytutów naukowych PAN Kategoria:Polacy pochodzenia rusińskiego Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Lwowskiego Państwowego Instytutu Sztuki Dekoracyjnej i Stosowanej im. Iwana Trusza Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie Kategoria:Zmarli w 1974