Scholastyka Katarzyna Ostaszewska (ur. 1805, zm. 2 grudnia 1862) – polska działaczka niepodległościowa w zaborze rosyjskim związana z kręgiem tzw. Entuzjastek, dążących do zwiększenia aktywności kobiet w życiu publicznym.
Życiorys
Urodziła się w 1805 roku w miejscowości Choszczewka jako córka Franciszka Klickiego, dziedzica dóbr Choszczewki i Marianny z Koźniewskich. W wieku kilku lat straciła ojca i była wychowywana przez matkę.
W wieku 18 lat wyszła za mąż za Wiktora Ostaszewskiego, posiadacza dóbr ziemskich Brzozowo Nowe, któremu urodziła dwoje dzieci: córkę Sabinę (1824-1853) i syna Władysława (1827-1863)Akt małżeństwa: Dzierzgowo, 25/1823, zob. też: Seweryn Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, t. 13, Warszawa 1916, s. 70 i Elżbieta Sęczys, "Szlachta wylegitymowana w Królestwie Polskim w latach 1836-1861", Warszawa 2007, s. 499.
Ok. 1827-1830 zakupiła z mężem majątek ziemski Łączyno Stare. Po powstaniu listopadowym (w którym wziął udział m.in. jej stryjeczny brat, generał Stanisław Klicki) przeniosła się z rodziną do Warszawy. W 1843 roku zmarł w Warszawie jej mążAkt zgonu: Warszawa, parafia św. Andrzeja, 290/1843. Został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. Zob. Nekrologi w „Kurierze Warszawskim”.
W Warszawie rozwinęła działalność konspiracyjną i utrzymywała bliskie związki z działaczami niepodległościowej Organizacji 1848 roku. Należała do organizatorek kobiecej komórki Organizacji. Związała się z kręgiem Entuzjastek, pierwszą polską grupą feministyczną dążącą do samorealizacji kobiet i zwiększenia ich aktywności w życiu publicznymWalerian Staniszewski, "Pamiętniki więźnia stanu i zesłańca", Instytut Stosowanych Nauk Społecznych UW, 1994, s. 74-75.
Jej warszawskie mieszkanie było przez wiele lat przytuliskiem dla młodzieży spiskowej i ośrodkiem konspiracji niepodległościowej"Losy Polaków w XIX-XX w. Studia ofiarowane profesorowi Stefanowi Kieniewiczowi w osiemdziesiątą rocznicę Jego urodzin", Państ. Wydawn. Naukowe, Warszawa 1987, s. 245. Stanowiło ważny salon towarzyski; w skład uczestników spotkań wchodzili ludzie najbardziej zaufani i zaangażowani w działalność konspiracyjną. Na spotkaniach w jej domu w Warszawie bywali m.in. Teodozjusz Krzywicki, Narcyza Żmichowska, przychodziło też niemało młodych spiskowców, ich krewnych, przyjaciół, znajomychW. Djakow, "Warszawska organizacja konspiracyjna 1848 roku", Kwartalnik historyczny, Tom 83, 1976, z. 2, s. 356, 366; "Kobieta i świat polityki : Polska na tle porównawczym w XIX i w początkach XX wieku: zbiór studiów", pod red. Anny Żarnowskiej i Andrzeja Szwarca, Warszawa, Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego, wyd. "DiG", 1994, s. 244.
Przewoziła z Krakowa do Warszawy zakazane wydawnictwa. Ułatwiała i pośredniczyła w korespondencji spiskowców z działaczami niepodległościowymi w innych zaborachAnna Minkowska, "Oganizacja spiskowa 1848 roku w Królestwie Polskim", wyd. 1923, s. 108; "Piśmiennictwo - systemy kontroli - obiegi alternatywne". T. 2, pod red. Janusza Kosteckiego i Aliny Brodzkiej, Warszawa 1992, s. 75. Pomagał jej w tym syn, Władysław Ostaszewski, związany z organizacją spiskową Henryka Krajewskiego, który jako inżynier kolei żelaznej wykorzystywał pracę na kolei do kontaktów ze spiskowcami i do kolportażu wydawnictw.
W 1851 Komisja Śledcza w Warszawie, powołana przez władze rosyjskie do tropienia przestępstw politycznych w Królestwie, nakazała roztoczyć nad nią ścisły nadzór policyjnyWłodzimierz A. Djakow, Adam Gałkowski, Wiktoria Śliwowska, Włodzimierz Z. Zajcew, "Uczestnicy ruchów wolnościowych w latach 1832-1855 (Królestwo Polskie). Przewodnik biograficzny", Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, Wrocław 1990, s. 332.
15 marca 1853 zmarła jedyna jej córka, Sabina z Ostaszewskich 1 voto Kamieńska, 2 voto Rostkowska (1824-1853), wdowa po Ignacym Kamieńskim (1813-1846), więźniu politycznym zamęczonym na śmierć 9 lutego 1846 w Cytadeli WarszawskiejRocznik Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, 1931, s. 155; Marian Tyrowicz, Sprawa ks. Piotra Ściegiennego, Warszawa 1948, s. 90; Uczestnicy ruchów wolnościowych w latach 1832-1855 (Królestwo Polskie): przewodnik biograficzny, Warszawa 1990, s. 209; Walerian Staniszewski, Pamiętniki więźnia stanu i zesłańca, Warszawa 1994, s. 317, w powtórnym zamęściu za Marcelim Rostkowskim. Ona sama zmarła w Warszawie 2 grudnia 1862 roku.Akt zgonu: Warszawa par. Św. Krzyża, 3073/1862. Pół roku po jej śmierci poległ w powstaniu styczniowym jedyny jej syn, Władysław Ostaszewski (1827–1863).
Zobacz też Entuzjastki Ostaszewscy Ród Ostojów (Mościców) Ostoja (herb szlachecki)
Przypisy
Kategoria:Działacze polistopadowych organizacji rewolucyjnych i niepodległościowych Kategoria:Polskie działaczki kobiece XIX wieku Kategoria:Ludzie związani z Koleją Warszawsko-Wiedeńską Scholastyka Ostaszewska Scholastyka Kategoria:Urodzeni w 1805 Kategoria:Zmarli w 1862