Parafia św. Stanisława w Czerwonce – parafia rzymskokatolicka w Czerwonce.

Kościół w Czerwonce istniał już w XV-XVI w. Obecny kościół parafialny murowany, w stylu neogotyckim, został zaprojektowany przez Józefa Piusa Dziekońskiego i wybudowany w latach 1899–1902 staraniem ks. Andrzeja Panufnika. Fundatorami byli Jan i Rachela Górscy. Świątynia została konsekrowana w 1902 roku przez arcybiskupa warszawskiego Wincentego Popiela.

Parafia posiada księgi metrykalne od 1644 r. oraz Kronikę parafialną od 1927 r.

Terytorium parafii obejmuje: Adamów, Czaple, Czerwonkę, Filipy, Józefy, Koszewnicę, Krypy, Nadzieję, Natolin, Orzechów, Ossówno, Roguszyn, Sitarze, Skarżyn, Strupiechów, Sulki, Wąsosze, Wyczółki, Wypychy i Żabokliki

Historia Początki kościoła parafialnego w Czerwonce Liwskiej według Parafii sięgają XV wieku. Losy pierwszego kościoła pozostają jednak nieznane. W 1603 wzniesiono (prawdopodobnie drugi), drewniany kościół. W drugiej połowie XVII wieku przy parafii w Czerwonce założona została szkółka parafialna. W roku 1658 proboszcz Jan Łabęcki odnotował spustoszenie zarówno wsi jak i Parafii przez "Kozaków z Węgrowa". Kolejne znaczące straty Parafii (poniesione w roku 1703) spowodowane były obecnością wojsk szwedzkich podczas III Wojny Północnej. W 1708 w Czerwonce wybuchła epidemia.

Od drugiej dekady XVIII wieku nastąpił rozwój gospodarczy Czerwonki oraz Parafii, czego dowodem jest fakt, iż od tego czasu plebani mieszkali już na miejscu (wcześniej byli delegowani od parafii w Liwie).

Nowy (dzisiejszy) kościół parafialny stał się teatrem dramatycznych wydarzeń w początkach ruchu mariawickiego. Mariawici z Czerwonki postanowili zająć kościół siłą, do czego nie chcieli dopuścić, pozostający we wsi w większości katolicy. Napięcie doprowadziło do wybuchu niewielkiej, acz jak na warunki wiejskie znaczącej bitwy między katolikami a mariawitami, która to przebiegła dwuetapowo. Po pierwszej, mniejszej potyczce spór pozostał nierozstrzygnięty, a w drugim etapie - po sprowadzeniu przez katolików posiłków z Liwa - rozegrała się regularna, zwycięska dla katolików bitwa. Na skutek walk życie straciło kilka osób - głównie mariawitów.

W czasie I wojny światowej wycofujące się wojska rosyjskie, w nocy z 9 na 10 sierpnia 1915 roku podłożyły pod wieżę kościoła ładunki wybuchowe i zdetonowały je. Wieża jednak nie runęła, a jedynie nieznacznie odchyliła się od pionu. Straty w nawie kościoła były jednak znaczne - runęło sklepienie nawy głównej, dodatkowo stracono witraże i 8-głosowe organy, pamiętające czasy starego kościoła z 1603. Odbudowa kościoła zakończyła się w 1919 roku.

Podczas II Wojny Światowej wieża kościoła stanowiła punkt działania niemieckich strzelców wyborowych.

Przypisy

Bibliografia Opis parafii na stronie diecezji siedleckiej. Strona Parafii św. Stanisława BM w Czerwonce Liwskiej Gazeta mariawicka "Wiadomości" - dodatek do "Maryawity", 27 czerwca 1907.

Kategoria:Parafie diecezji siedleckiej Kategoria:Parafie pod wezwaniem św. Stanisława Biskupa Męczennika Kategoria:Religia w gminie Wierzbno Kategoria:Czerwonka (powiat węgrowski)