Spółgłoska drżąca dziąsłowa bezdźwięczna – rodzaj dźwięku spółgłoskowego występujący w językach naturalnych. W międzynarodowej transkrypcji fonetycznej IPA oznaczanej symbolem: []. Symbol ten pochodzi on znaku ⟨r⟩ (Spółgłoska drżąca dziąsłowa) i znaku diakrytycznego oznaczającego bezdźwięczność. Odpowiednik w X-SAMPA to r_0.
Artykulacja Opis W czasie artykulacji spółgłoski [] (podstawowy wariant): modulowany jest prąd powietrza wydychanego z płuc, czyli artykulacja tej spółgłoski wymaga inicjacji płucnej i egresji; tylna część podniebienia miękkiego zamyka dostęp do jamy nosowej – jest to spółgłoska ustna; prąd powietrza w jamie ustnej przepływa ponad całym językiem lub przynajmniej powietrze uchodzi wzdłuż środkowej linii języka – jest to spółgłoska środkowa; Język styka się z dziąsłami w charakterystyczny okresowy sposób, tworząc serię szybkich zwarć i rozwarć – jest więc to spółgłoska drżąca; wiązadła głosowe nie drgają, spółgłoska ta jest bezdźwięczna.
Przykłady Przykłady w wybranych językach: JęzykSłowoIPAZnaczenieUwagi Język estoński Wariant głoski po głoskach . Język islandzki hrafn 'kruki' Kontrastuje z głoską . Język kildin поҏтэ Kontrastuje z głoską . Język lezgiński крчар/krčar 'rogi' Wariant pomiędzy spółgłoskami bezdźwięcznymi. Język limburski Data dostępu do witryny: 17 września 2018 geer 'zapach' Wariant głoski . Język polski metr – Wariant głoski . Język ukraiński Data dostępu do witryny: 17 września 2018 центр 'środek' Wariant głoski po głosce . Język walijski Rhagfyr 'grudzień' Kontrastuje z głoską . Język zapotecki Data dostępu do witryny: 17 września 2018 rsil 'wcześnie' Wariant głoski .
Użycie w języku polskim Głoska ta jest wariantem spółgłoski drżącej dziąsłowej. Pojawia się najczęściej w wygłosie (np. w wyrazie łotr) lub w obustronnym sąsiedztwie głosek bezdźwięcznych. Podobne zjawisko może dotyczyć też głosek , , , i .
Zobacz też reranie
Przypisy
Bibliografia
drżąca dziąsłowa bezdźwięczna