Lista światowego dziedzictwa UNESCO w Kanadzie – lista miejsc w Kanadzie wpisanych na listę światowego dziedzictwa UNESCO, ustanowionej na mocy Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego, przyjętej przez UNESCO na 17. sesji w Paryżu 16 listopada 1972 i ratyfikowanej przez Kanadę 23 lipca 1976 roku.

Obecnie (stan w 2023 roku) na liście znajdują się 22 obiekty: 10 dziedzictwa kulturowego, 11 o charakterze przyrodniczym i jeden o charakterze mieszanym.

Na kanadyjskiej liście informacyjnej UNESCO – liście obiektów, które Kanada zamierza rozpatrzyć do zgłoszenia do wpisu na listę światowego dziedzictwa – znajduje się 10 obiektów (stan w roku 2023).

Obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO

Poniższa tabela przedstawia kanadyjskie obiekty na liście światowego dziedzictwa UNESCO: nr ref. – numer referencyjny UNESCO obiekt – polskie tłumaczenie nazwy wpisu na liście wraz z jej angielskim oryginałem położenie – prowincja, miasto; współrzędne geograficzne typ – klasyfikacja według Komitetu Światowego Dziedzictwa: kulturowe (K) przyrodnicze (P) kulturowo–przyrodnicze (K,P) rok wpisu – roku wpisu na listę i rozszerzenia wpisu opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.

Nr ref. Obiekt Zdjęcie Położenie Typ Rok Opis 4 Narodowy Park Historyczny L'Anse aux Meadows – pozostałości wioski wikingówL’Anse aux Meadows National Historic Site 100x100px CaNowa Fundlandia i Labrador KCa(vi) 1978 Pozostałości wioski Wikingów z XI w. na północnym krańcu Nowej Fundlandii – pierwsze świadectwo bytności Europejczyków w Ameryce Północnej. Pozostałości zabudowań przypominają zabudowania odkryte na Grenlandii i Islandii. 24 Park Narodowy NahanniNahanni National Park 100x100px CaTerytoria Północno-Zachodnie PCa(vii)(viii) 1978 Park narodowy wzdłuż rzeki South Nahanni, którego krajobraz charakteryzuje się głębokimi kanionami i licznymi wodospadami. Na terenie parku znajduje się również system jaskiń wapiennych. 71 Prowincjalny Park DinozaurówDinosaur Provincial Park 100x100px CaAlberta PCa(vii)(viii) 1979 Obszar chroniony, na terenie którego odkryto liczne skamieniałości z ery mezozoicznej, w tym 38 gatunków dinozaurów, których wiek datowany jest na ok. 75 milionów lat. 72 Parki Narodowe: Kluane, Wrangla-Świętego Eliasza, Zatoki Lodowcowej (Glacier Bay) oraz Park Tatshenshini-AlsekKluane / Wrangell-St. Elias / Glacier Bay / Tatshenshini-Alsek PCa(vii)(viii)(ix)(x) 1979, 1992, 1994 Wpis razem ze Stanami Zjednoczonymi, obejmuje cztery parki narodowe na granicy Kanady i USA utworzone dla ochrony krajobrazów wysokogórskich i lodowców. Znajduje tu się największe niepolarne pole lodowe na świecie. Park Narodowy Kluane 100px CaJukon Park Narodowy Wrangla-Świętego Eliasza 100px USAAlaska Park Narodowy Glacier Bay 100px USAAlaska Park Tatshenshini-Alsek 100px CaKolumbia Brytyjska 157 SGang GwaaySGang Gwaay 100x100px CaKolumbia Brytyjska KCa(iii) 1981 Na wyspie SGang Gwaay znajdują się pozostałości osady Indian Haida – Ninstints, z zachowanymi fragmentami domów i totemami. 158 „Urwisko Bizonów”Head-Smashed-In Buffalo Jump 100x100px CaAlberta KCa(vi) 1981 Ślady szlaków i pozostałości obozowisk ludów tubylczych Ameryki Północnej, oraz kurhan z licznymi szkieletami bizonów – świadectwo praktyk myśliwskich na przestrzeni 6 tys. lat. Polowanie na bizony odbywało się poprzez zapędzanie bizonów na skraj urwiska, z którego zwierzęta spadały. 256 Park Narodowy Bizona LeśnegoWood Buffalo National Park 100x100px CaAlbertaTerytoria Północno-Zachodnie PCa(vii)(ix)(x) 1983 Park narodowy na równinach środkowo-północnej Kanady, gdzie żyje największa w Ameryce Północnej populacja bizonów na wolności. 304 Parki kanadyjskich Gór SkalistychCanadian Rocky Mountain Parks PCa(vii)(viii) 1984, 1990 Sąsiadujące ze sobą cztery parki narodowe i trzy parki prowincjalne utworzone dla ochrony krajobrazów górskich z licznymi szczytami, lodowcami, wodospadami, kanionami i jaskiniami wapiennymi. Znajduje się tu również stanowisko paleontologiczne Łupki z Burgess ze środkowokambryjskimi skamieniałościami. Park Narodowy Banff 100x100px CaAlberta Park Narodowy Jasper 100x100px CaAlberta Park Narodowy Kootenay 100x100px CaKolumbia Brytyjska Park Narodowy Yoho 100x100px CaKolumbia Brytyjska Park Prowincjalny Mount Robson 100x100px CaKolumbia Brytyjska Park Prowincjalny Mount Assiniboine 100x100px CaKolumbia Brytyjska Park Prowincjalny Hamber 100x100px CaKolumbia Brytyjska 300 Zabytkowa dzielnica QuebecuHistoric District of Old Québec 100x100px CaQuébec KCa(iv)(vi) 1985 Założone na początku XVII w. przez Samuela de Champlaina (1570–1635) miasto Québec, to jedyne miasto Ameryki Północnej z zachowanymi fortyfikacjami. Fortyfikacje otaczają stare miasto, które dzieli się na miasto górne z zabudowaniami administracyjnymi, kościołami i zamkiem, i miasto dolne z zabudowaniami mieszkalnymi. Jeden z najlepszych przykładów ufortyfikowanego miasta kolonialnego. 419 Park Narodowy Gros MorneGros Morne National Park 100x100px CaNowa Fundlandia i Labrador PCa(vii)(viii) 1987 Park narodowy na zachodnim wybrzeżu Nowej Fundlandii otaczający ochroną obszar z odsłoniętymi skałami płaszcza Ziemi i skorupy oceanicznej – rzadkie świadectwo dryftu kontynentalnego. Krajobraz ma charakter polodowcowy z licznymi fiordami, u-kształtnymi dolinami, wodospadami i jeziorami. 741 Stare miasto LunenburgaOld Town Lunenburg 100x100px CaNowa Szkocja KCa(iv)(v) 1995 Założony w 1753 roku Lunenburg to najlepiej zachowany przykład brytyjskiego osadnictwa kolonialnego w Ameryce Północnej z historyczną zabudową drewnianą. 354 Międzynarodowy Park Pokoju Waterton-GlacierWaterton Glacier International Peace Park 100x100px CaAlberta PCa(vii)(ix) 1995 Wpis razem ze Stanami Zjednoczonymi, obejmujący utworzony w 1932 roku „Międzynarodowy Park Pokoju” powstały z połączenia kanadyjskiego Parku Narodowego Waterton Lakes i amerykańskiego Parku Narodowego Glacier. 686 Park Narodowy MiguashaMiguasha National Park 100x100px CaQuebec PCa(viii) 1999 Park narodowy na półwyspie Gaspésie obejmuje ochroną tereny o wyjątkowym znaczeniu paleontologicznym, gdzie występują liczne skamieniałości z okresu dewonu, z największą na świecie koncentracją skamieniałości ryb trzonopłetwych. 1221 Kanał RideauRideau Canal 100x100px CaOntario PCa(i)(iv) 2007 Doskonale zachowany XIX-wieczny kanał o długości 202 km, łączący Ottawę z Kingston. Wybudowany dla militarnych celów strategicznych w okresie, kiedy Wielka Brytania rywalizowała ze Stanami Zjednoczonymi o kontrolę w regionie. Do dziś żeglowny na całej długości. 1285 Klify w JogginsJoggins Fossil Cliffs 100x100px CaNowa Szkocja PCa(viii) 2008 Stanowisko paleontologiczne wzdłuż wybrzeży Nowej Szkocji obejmujące powierzchnię 689 ha, gdzie występują liczne skamieniałości z okresu karbonu. Zachowały się tu najlepiej zachowane skamieniałe ślady zwierząt (20 grup śladów) oraz skamieniałe pozostałości 96 rodzajów i 148 gatunków organizmów. 1404 Krajobraz Grand PréJoggins Fossil Cliffs 100x100px CaNowa Szkocja KCa(v)(vi) 2012 Krajobraz kulturowy osady rolniczej – Grand-Pré – zbudowanej przez osadników z Akadii, stosujących system grobli i drewnianych śluz przeciwdziałających skutkom przypływów i zakładających poldery. Akadianie zostali deportowani w 1755 roku (fr. Grand Dérangement) a po nich nastali Brytyjczycy. 1412 Baza wielorybnicza Basków w Red BayRed Bay Basque Whaling Station 100x100px CaNowa Fundlandia i Labrador KCa(iii)(iv) 2013 Pozostałości bazy wielorybników założonej w XVI wieku przez baskijskich żeglarzy na wybrzeżu Labradoru. Baza służyła do połowów przybrzeżnych, rozbierania tuszy, wytapiania tłuszczu i jego przechowywania. Do dziś zachowały się pozostałości pieców, warsztatów bednarskich, nabrzeża, obiektów mieszkalnych a także wraki statków i kości wielorybów. 1497 Mistaken PointMistaken Point 100x100px CaNowa Fundlandia i Labrador PCa(viii) 2016 Pas urwistego wybrzeża Mistaken Point na południowo-wschodnim skraju wyspy Nowej Fundlandii, gdzie występują liczne skamieniałości z okresu ediakaru. Znajduje się tu ponad 10 tys. skamieniałości. 1415 Pimachiowin AkiPimachiowin Aki 100x100px CaManitobaOntario K,PCa(iii)(vi)(ix) 2018 Leśny krajobraz kulturowy pięciu pierwszych narodów (ang. First Nations) Odżibwejów – Pikangikum, Poplar River, Pauingassi, Little Grand Rapids i Bloodvein – obejmujący obszary tajgi. 1597 Park Prowincjalny Writing-on-StoneWriting-on-Stone / Áísínai’pi 100x100px CaAlberta KCa(iii) 2019 Święte miejsce na terytorium Czarnych Stóp z 138 rysunkami naskalnymi w dolinie rzeki Milk River. Petroglify i piktogramy na ścianach doliny przedstawiają motywy antropomorficzne i zoomorficzne. 1686 AnticostiAnticosti 100x100px CaQuebec PCa(viii) 2023 Wyspa w Zatoce Świętego Wawrzyńca, gdzie występuje warstwa skał wapiennych o grubości prawie 1 km, tworząc unikalny zapis geologiczny z pogranicza ordowiku i syluru. 1564 Tr’ondëk-KlondikeTr’ondëk-Klondike 100x100px CaJukon KCa(iv)(vi) 2023 Krajobraz kulturowy pomiędzy rzekami Jukon a Klondike ze świadectwami gorączki złota nad Klondike.

Obiekty na kanadyjskiej Liście Informacyjnej UNESCO

Poniższa tabela przedstawia obiekty na kanadyjskiej liście informacyjnej UNESCO:

nr ref. – numer referencyjny UNESCO obiekt – polskie nazwa obiektu wraz z jej angielskim oryginałem na kanadyjskiej liście informacyjnej położenie – miasto, prowincja; współrzędne geograficzne typ – klasyfikacja według zgłoszenia: kulturowe (K) przyrodnicze (P) kulturowo–przyrodnicze (K,P) rok wpisu – roku wpisu na listę informacyjną opis – krótki opis obiektu wraz z informacjami o jego zagrożeniu.